Rắc rối mới của Tổng thống Jacob Zuma

• Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma sẽ từ chức sớm vì bê bối?
• Tổng thống Jacob Zuma sẽ từ chức?
• Bê bối tài chính của Tổng thống Jacob Zuma

Theo bà Ayanda Dlodlo, Chính phủ Nam Phi quan ngại trước thông tin trên truyền thông về “thư điện tử bị rò rỉ” được cho là liên quan đến các bộ trưởng, quan chức và cá nhân bị cáo buộc có hành vi sai trái.

Trước đó, Văn phòng Tổng thống Nam Phi cũng đã bác bỏ cáo buộc trên tờ Sunday Times khi cho rằng, “thư điện tử bị tiết lộ” thời gian gần đây khẳng định, căn biệt thự được gia đình doanh nhân Guptas ở Nam Phi mua với giá 330 triệu rand (khoảng 30 triệu USD) vào năm 2015 là để cho ông Jacob Zuma.

Ngày 8-6, Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma đã tái khẳng định trước nội các rằng, ông không sở hữu một ngôi nhà nào ở thành phố Dubai.

Động thái kể trên diễn ra sau khi Tổng thống Jacob Zuma, Chủ tịch đảng Đại hội dân tộc Phi (ANC) cầm quyền, vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm trong nội bộ Ban chấp hành ANC.

Được biết cuộc họp của Ban chấp hành ANC diễn ra căng thẳng (54 người ủng hộ và 18 người phản đối) và kết thúc vào đêm 28-5 sau 3 ngày họp. Trước đó (tháng 11-2016), ông Jacob Zuma từng vượt qua cuộc bỏ phiếu tương tự trong nội bộ đảng ANC sau khi bị cáo buộc tham nhũng và lạm dụng quyền lực khi điều hành đất nước.

Có tin nói rằng, Tổng thống Jacob Zuma sẽ từ chức Chủ tịch ANC tại Đại hội toàn quốc của đảng này vào tháng 12 tới và nhiệm kỳ của ông sẽ kết thúc vào năm 2019.

Hơn 1 tháng trước (1-5), Tổng thư ký Đảng Cộng sản Nam Phi (SACP) Blade Nzimande đã nhắc lại quyết định của đảng SACP, trong đó kêu gọi Tổng thống Jacob Zuma từ chức. SACP và Liên đoàn Lao động Nam Phi (COSATU) là 2 liên minh trong đảng ANC cầm quyền.

Tổng thống Jacob Zuma và các bà vợ.

Nhưng việc Tổng thống Jacob Zuma cải tổ nội các quy mô lớn hôm 31-3, cùng sự điều hành, quản lý yếu kém của ông đã khiến cho SAPC và COSATU đều kêu gọi Tổng thống từ chức.

 Trước đó (6-11-2016), giới truyền thông Nam Phi trích đăng bản kiến nghị của ông Mathole Motshekga, ủy viên NEC, kêu gọi Tổng thống Jacob Zuma từ chức và “làm những việc đúng đắn”.

Bộ trưởng Du lịch Derek Hanekom, Bộ trưởng Y tế Aaron Motsoaledi và Bộ trưởng Các công trình công cộng Thulas Nxesi cũng từng kêu gọi Tổng thống Jacob Zuma từ chức. Và lời kêu gọi này được đưa ra tại cuộc họp của Ban chấp hành ANC hôm 28-11-2016. Nhưng gần 2 tháng trước (16-4), Tổng thống Jacob Zuma đã bác bỏ mọi lời kêu gọi ông từ chức.

Theo giới truyền thông, Tổng thống Jacob Zuma đang phải đối mặt với sức ép ngày càng tăng trong nội bộ ANC và các đảng đối lập. Bởi ông Jacob Zuma đã sa thải Bộ trưởng Tài chính Pravin Gordhan, quan chức được đánh giá là có năng lực, uy tín và là người của đảng SACP.

Ông Pravin Gordhan từng ám chỉ đến cáo buộc tham nhũng đang bủa vây Tổng thống Jacob Zuma. Gần 1 năm trước (28-6-2016), Bộ trưởng Tài chính Pravin Gordhan tuyên bố, Kho bạc nhà nước đã tiến hành các thủ tục phù hợp với quy định của Tòa án Hiến pháp, khi yêu cầu Tổng thống Jacob Zuma thanh toán các khoản phí không liên quan đến dự án nâng cấp hệ thống an ninh tại khu dinh thự cá nhân (trang trại Nkandla).

đó, ông Jacob Zuma phải trả hơn 7,8 triệu rand (khoảng 500.000 USD) vì “vung tay quá trán”. Ngày 12-9-2016, Tổng thống Jacob Zuma phải trả lại công quỹ 7.814.155 rand, số tiền ông đã sử dụng sai nguyên tắc để sửa chữa, nâng cấp tư dinh ở quê nhà.

Chánh án Tòa án tối cao Mogoeng Mogoeng từng cho rằng, Tổng thống Jacob Zuma và Hội đồng Quốc gia đã thiếu tôn trọng hiến pháp khi không tuân thủ các quy định.

Bởi trước đó, Thanh tra nhà nước Thulisile Madonsela từng tuyên bố, Tổng thống Jacob Zuma đã chi quá mức cho phép khi nâng cấp trang trại Nkandla và yêu cầu ông phải trả lại số tiền không liên quan.

Ngày 2-11-2016, bà Thulisile Madonsela đã công bố báo cáo theo lệnh của Tòa án tối cao, trong đó đưa ra những nghi ngờ về sự thông đồng giữa cơ quan hành pháp, Tổng thống Jacob Zuma và một số bộ trưởng, với gia tộc giàu có và nổi tiếng gốc Ấn Độ Guptas.