Đến hết quý I năm 2026, BHXH TP Hồ Chí Minh đã công khai danh sách 100 doanh nghiệp chậm đóng BHXH từ 6 tháng trở lên. Nhiều đơn vị có số nợ lớn, kéo dài qua nhiều kỳ, ảnh hưởng đến quyền lợi của hàng nghìn người lao động.
Đáng nói, không ít doanh nghiệp trong số này vẫn duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh nhưng lại cố tình chậm đóng, biến nghĩa vụ bắt buộc thành khoản “chiếm dụng vốn” kéo dài. Việc đã bị thanh tra, kiểm tra nhiều lần nhưng vẫn không khắc phục cho thấy dấu hiệu coi thường pháp luật, không đơn thuần là khó khăn khách quan.
Hệ lụy của tình trạng này đang trực tiếp đẩy người lao động vào thế rủi ro. Có trường hợp người lao động không thể chốt sổ BHXH khi nghỉ việc, không được giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, thậm chí gặp khó khăn trong việc khám chữa bệnh do thẻ BHYT bị gián đoạn.
Quyền lợi an sinh – vốn là “tấm lưới an toàn” của xã hội – bị treo lơ lửng chỉ vì sự chây ỳ của một bộ phận doanh nghiệp. Trong khi đó, tổng số tiền xử phạt hành chính hơn 3 tỷ đồng đối với các đơn vị vi phạm vẫn chưa đủ sức răn đe. Thực tế cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng “chấp nhận nộp phạt” để tiếp tục chiếm dụng quỹ BHXH.
Trước thực trạng trên, yêu cầu đặt ra là phải siết chặt kỷ cương, xử lý nghiêm minh, không có ngoại lệ. Theo quy định tại Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, sau 60 ngày kể từ khi có thông báo đôn đốc mà đơn vị vẫn không khắc phục, hành vi chậm đóng có thể bị xem xét là trốn đóng BHXH. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng, trong đó có lực lượng Công an, vào cuộc điều tra, xử lý theo quy định.
Việc phối hợp giữa cơ quan BHXH, Thanh tra và lực lượng Công an cần được triển khai đồng bộ, kiên quyết hơn. Không thể để tình trạng doanh nghiệp vi phạm kéo dài, gây bức xúc trong xã hội nhưng xử lý lại thiếu tính triệt để.
Nếu không xử lý dứt điểm, tình trạng “nhờn luật” sẽ tạo tiền lệ xấu, làm xói mòn niềm tin của người lao động vào hệ thống an sinh, đồng thời ảnh hưởng đến trật tự, kỷ cương trong quản lý kinh tế – xã hội. Pháp luật luôn tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, nhưng không thể trở thành “lá chắn” cho hành vi chiếm dụng quỹ an sinh.
Mọi sự chây ỳ, né tránh nghĩa vụ đều phải bị xử lý đến cùng – đó không chỉ là yêu cầu về pháp lý, mà còn là đòi hỏi tất yếu để bảo vệ kỷ cương xã hội và quyền lợi chính đáng của người lao động.
TP Hồ Chí Minh: 18.509 doanh nghiệp chậm đóng BHXH, tổng số tiền nợ trên 3.000 tỷ đồng 
