Báo cáo của các tổ chức phòng, chống ma túy quốc tế đều cho hay, Đông Nam Á, đặc biệt là khu vực Tam giác vàng, đang trở thành trung tâm sản xuất ma túy tổng hợp của thế giới. Các đường dây xuyên quốc gia lợi dụng các quốc gia có chính sách mở cửa kinh tế, thương mại, trong đó có Việt Nam, để vận chuyển, trung chuyển, hợp pháp hóa ma túy và tiền chất.
Trong nước, hàng loạt vụ án lớn về ma túy đã được triệt phá trong thời gian gần đây. Điển hình là vụ phát hiện 1,4 tấn ketamin và 80 tấn hóa chất tại Khánh Hòa hồi tháng 3 năm nay, liên quan đến nhiều đối tượng người nước ngoài và trong nước, cho thấy tội phạm ma túy đã chuyển hướng sang sản xuất quy mô công nghiệp ngay tại nội địa, sử dụng nhiều loại hóa chất hợp pháp, tiền chất, thuốc thú y, thuốc gây nghiện trong chuỗi sản xuất.
Trước tình hình đó, lực lượng Hải quan, với vai trò là tuyến đầu trong kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu đã và đang nỗ lực nâng cao năng lực kiểm soát, hiện đại hóa thiết bị nghiệp vụ, tăng cường phân tích rủi ro, xác định trọng điểm, đặc biệt là trên các tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và đường bộ trọng điểm phía Nam, Tây Nam Bộ và Bắc Trung Bộ.
Với quyết tâm cao, ngành đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong nước và quốc tế để ngăn chặn từ xa, từ sớm tác hại của ma túy đến cộng đồng. Tuy nhiên, các đối tượng phạm tội ngày càng tinh vi, lợi dụng công nghệ, thương mại điện tử, hàng hóa quá cảnh, chuyển phát nhanh để cất giấu ma túy. Ma túy là mặt hàng siêu lợi nhuận, tội phạm sử dụng nhiều thủ đoạn, lôi kéo người dân và thành viên trong gia đình tham gia buôn bán, tạo thành các ổ nhóm có tổ chức, liên kết trong nước và quốc tế nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.
Theo Phó Cục trưởng Lưu Mạnh Tưởng, trong những năm qua, lực lượng Hải quan với vai trò kiểm soát, ngăn chặn hoạt động buôn lậu và vận chuyển trái phép ma túy qua biên giới đã đạt nhiều kết quả nổi bật; đồng thời, Hải quan có nhiều tham mưu, đề xuất và tổ chức thực hiện hàng loạt chuyên án đấu tranh lớn, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ đội Biên phòng và các lực lượng phòng, chống ma túy địa phương triệt phá thành công nhiều chuyên án lớn, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia và an toàn xã hội.
Thống kê của Cục Hải quan cho thấy, từ 15/12/2024 đến 14/6/2025, toàn ngành đã chủ trì, phối hợp phát hiện và xử lý 103 vụ với 110 đối tượng phạm tội về ma túy. Tổng tang vật thu giữ gần 2 tấn ma túy các loại, trong đó ketamine chiếm 1.471kg, tiếp theo là ma túy tổng hợp với 273,5kg. Đáng chú ý, dù số vụ bắt giữ ma túy trong 6 tháng đầu năm 2025 giảm 80 vụ so với cùng kỳ năm 2024, nhưng tổng số tang vật thu giữ lại tăng 94,7%. Điều này cho thấy tội phạm ma túy có xu hướng vận chuyển với số lượng lớn thay vì nhỏ lẻ như trước đây.
“Ma túy là vấn đề toàn cầu. Cuộc chiến phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy vô cùng quyết liệt và cam go. Các lực lượng như Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Cảnh sát biển đã và đang tăng cường hợp tác nhằm ngăn chặn, đẩy lùi ma túy ra khỏi đời sống xã hội”, ông Lưu Mạnh Tưởng nói.
Trước diễn biến phức tạp của tội phạm ma túy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) Đặng Văn Đức cho biết, đơn vị đã tham mưu lãnh đạo Cục Hải quan chỉ đạo và tổ chức triển khai nhiệm vụ phòng, chống ma túy trong toàn ngành đảm bảo tính hệ thống, thống nhất, đồng bộ và hiệu quả.
Cùng với đó, ngành Hải quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các lực lượng chuyên trách về phòng, chống ma túy, đặc biệt là sự phối hợp toàn diện giữa lực lượng Công an và Hải quan trên tất cả các lĩnh vực. Hai bên tập trung triển khai các biện pháp nghiệp vụ, xây dựng kế hoạch đấu tranh, tổ chức bắt giữ và phối hợp xử lý các vụ việc, chuyên án ma túy. Đồng thời, việc trao đổi kịp thời về tình hình, phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy giúp Hải quan ban hành các cảnh báo nghiệp vụ trong toàn ngành.
Công tác phối hợp còn được nâng cao thông qua các hội nghị trao đổi thông tin giữa các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm ma túy cấp Trung ương trong quý I và quý II/2025. Qua đó, nhiều tồn tại, vướng mắc đã được tháo gỡ như việc bàn giao tang vật các vụ bắt giữ, hỗ trợ đào tạo, tập huấn công chức hải quan trong nghiệp vụ đấu tranh phòng, chống ma tuý, cung cấp trang thiết bị chuyên dùng, cũng như chia sẻ, phối hợp xây dựng quy định về “giao hàng có kiểm soát” được đưa vào Quyết định số 58/QĐ-CHQ ngày 15/4/2025 về quy trình kiểm soát ma túy của lực lượng hải quan.
Bên cạnh đó, ngành Hải quan còn xác định công tác tuyên truyền tới từng người dân trên địa bàn biên giới là yếu tố quan trọng trong việc đấu tranh phòng, chống ma tuý hiệu quả, từng địa bàn trọng điểm. Như tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, nơi tiếp giáp với nước Lào, cũng là một trong tuyến điểm nóng về ma tuý, ngành Hải quan đã tập trung tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về phòng, chống ma túy đến các đơn vị, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và cộng đồng dân cư trong phối hợp đấu tranh phòng, chống ma túy…
Tạo sức mạnh, ngăn chặn ma túy thẩm lậu vào Việt Nam 
Ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát 
