Chiều 12/11, TAND TP Hà Nội tiến hành thẩm vấn các bị cáo trong vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Trước bục khai báo, bị cáo Giang thừa nhận, có sai khi để cho doanh nghiệp (Công ty Khoáng sản Thiên An Phát) khai thác cát vượt gấp 4 lần giấy phép.
Tuy nhiên, bị cáo Giang giải thích rằng, mình đã giao Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cùng chính quyền địa phương trực tiếp kiểm tra hồ sơ. “Khi trình lên UBND tỉnh Thanh Hóa, hồ sơ đã có đầy đủ văn bản xác minh và ý kiến tham mưu thống nhất của các đơn vị. Trong khi đó, tài liệu vụ án thể hiện doanh nghiệp tự lập bản đồ xác định ranh giới khu vực xin cấp phép”, bị cáo Giang phân trần.
Bị chủ tọa chất vấn về trách nhiệm thẩm định tính chính xác của bản đồ và hồ sơ, bị cáo Giang đổ thừa là việc của các cơ quan chuyên môn. “Nhưng dù vậy thì với trách nhiệm là người quyết định cuối cùng và trực tiếp ký giấy phép, bị cáo nhận sai”, bị cáo Giang thừa nhận.
Về khoản tiền 180 triệu đồng nhận của doanh nghiệp khai thác cát trái phép, bị cáo Giang khai, bị cáo quen bị cáo Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty Khoáng sản Thiên An Phát) từ trước đó, chứ không phải vì công việc mới quen. Vợ chồng Tùng thường biếu tiền bị cáo vào các dịp lễ, Tết hoặc đến thăm hỏi khi bố mẹ bị cáo ốm.
Chủ tọa tiếp tục chất vấn: “Nếu bị cáo không phải là Phó Chủ tịch UBND tỉnh thì bị cáo Tùng có đưa tiền cho bị cáo vậy không?”. Bị cáo Giang trả lời, bị cáo nghĩ mình nghĩ đối xử tốt với mọi người thì họ cũng đối xử tốt lại...
Đến lượt mình khai báo, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng cũng xác nhận đã quen biết bị cáo cựu Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang từ trước khi xảy ra vụ án này. Theo lời khai của Tùng, khi bị cáo làm thủ tục khai thác mỏ cát, do gặp khó khăn nên nhờ bị cáo Giang giúp đỡ. “Lúc đầu, bị cáo mang 50 triệu đồng đến cảm ơn nhưng ông Giang không nhận. Sau đó, vào các dịp lễ, Tết, bị cáo tiếp tục đến gặp gỡ, mừng tuổi và ông Giang mới nhận tiền”, Tùng khai.
Cũng theo lời khai của Tùng, thời điểm bị cáo đưa tiền cho bị cáo Giang thì mỏ đã được cấp giấy phép. Sau khi được cấp phép, từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, Tùng cùng các cổ đông huy động nhiều tàu hút, tàu chở cát, lập bãi tập kết, thuê nhân công và bố trí người cảnh giới để đối phó lực lượng chức năng.
Công ty Khoáng sản Thiên An Phát khai thác khoảng 582.000 m³ cát, gấp gần 4 lần mức cho phép. Số tiền thu được từ phần khai thác vượt phép khoảng 75 tỷ đồng, trong đó Tùng hưởng lợi hơn 8 tỷ đồng, các cổ đông khác cũng được hưởng lợi tương ứng.
Trước khi phiên tòa diễn ra, bị cáo Tùng đã nộp khắc phục khoảng 6 tỷ đồng; bị cáo Giang cũng nộp khắc phục 1,8 tỷ đồng (cao hơn 10 lần số tiền đã nhận).
Khai báo tại tòa, các bị cáo khác đều thừa nhận hành vi phạm tội như cáo trạng đã nêu.
Kết thúc phần thẩm vấn, đại diện Viện kiểm sát đề nghị mức án đối với bị cáo Lê Đức Giang từ 36-42 tháng tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Bị cáo Phạm Văn Hoành (cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) bị đề nghị mức án từ 30-36 tháng tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Bị cáo Nguyễn Xuân Tùng bị đề nghị mức án từ 7-9 năm tù về hai tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; phạt bổ sung 200 triệu đồng.
Các bị cáo còn lại tùy theo mức độ phạm tội mà bị đại diện Viện kiểm sát đề nghị mức án từ 12 tháng tù treo đến 8 năm tù về một trong các tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” hoặc “Trốn thuế”.
Ngoài đề nghị hình phạt tù, đại diện Viện kiểm sát còn đề nghị hình phạt bổ sung từ 100-200 triệu đồng đối với một số bị cáo.
Như Báo CAND đã phản ánh, vụ án liên quan mỏ cát tại xã Thiệu Tân, huyện Thiệu Hóa (cũ), tỉnh Thanh Hóa, do Công ty Thiên An Phát của Nguyễn Xuân Tùng đứng tên khai thác.
Khi làm thủ tục xin cấp phép, Nguyễn Xuân Tùng Lê Đức Giang, khi đó là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa nhờ tạo điều kiện. Giang đồng ý, hướng dẫn Tùng liên hệ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa.
Nhận được tín hiệu “Đây là trường hợp người nhà lãnh đạo”, các cán bộ sở thông qua hồ sơ dù còn thiếu nhiều nội dung. Sau đó, Giang ký giấy phép cho doanh nghiệp khai thác hơn 147.000 m³ cát, trong khi trữ lượng thực tế chỉ còn khoảng 46.000 m³.
Sai phạm này được xác định gây thiệt hại 5,2 tỷ đồng. Sau khi được cấp phép, công ty của Tùng còn khai thác tới 582.000 m³, gần gấp 4 lần khối lượng được cho phép. Qua đây, Giang được Tùng “biếu” 180 triệu đồng.