Bài 1: Nóng chuyện pháo lậu từ đường biên đến nội địa
Khác với mọi năm, không chỉ biên giới Việt – Trung, vốn được coi là trọng điểm của tình hình buôn bán, vận chuyển pháo lậu, năm nay tại biên giới các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, giáp với các nước Lào- Campuchia, tình trạng này cũng đang “nóng” lên từng ngày.
Cách đây hơn 20 năm, nước ta đã có chỉ thị về việc cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo nổ; Bộ luật Hình sự cũng quy định rõ việc xử lý đối với hành vi vi phạm. Vì sao tình trạng buôn bán, vận chuyển pháo lậu vẫn có chiều hướng gia tăng.
Trong bối cảnh Tết Nguyên đán năm 2018 đang đến gần, tình trạng buôn lậu pháo nổ trên khu vực biên giới cũng “nóng” lên từng ngày. Khi các cửa khẩu được kiểm soát chặt chẽ thì các đối tượng buôn lậu lại chuyển địa bàn đến các khu vực đường mòn, lối tắt trên biên giới và liên tục thay đổi thời gian hoạt động, địa điểm tập kết hàng hóa, tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng.
Xé đường biên vận chuyển pháo lậu
00h15 ngày 24-12, tại khu vực biên giới thuộc thôn 2, xã Bản Vược, tổ tuần tra Đồn Biên phòng Bát Xát (Lào Cai), phát hiện 1 đối tượng đang có hành vi vận chuyển trái phép 18 hộp pháo có trọng lượng 32kg. Sau khi bắt giữ, tổ tuần tra lập biên bản yêu cầu đối tượng về trụ sở điều tra làm rõ.
 |
| 3 đối tượng vận chuyển pháo lậu bị bắt giữ. |
Tại đồn biên phòng, đối tượng Nguyễn Văn Chung (SN 1992, trú tại xã Ninh Phúc, TP Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình) khai nhận đã vượt biên giới sang Trung Quốc, mua số pháo trên với giá 1.500 nhân dân tệ (khoảng hơn 5 triệu tiền Việt Nam) về để bán kiếm lời. Theo như lời khai của đối tượng thì nếu số pháo trên vận chuyển trót lọt về Ninh Bình, anh ta sẽ bán được từ 18 đến 20 triệu đồng.
Tiếp đó, vào lúc 2 giờ ngày 25-12, lực lượng liên ngành Biên phòng, Hải quan, Công an trong lúc tuần tra kiểm soát tại khu vực biên giới thuộc thôn Na Lốc, xã Bản Lầu, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai đã phát hiện 2 đối tượng đi hai phương tiện xe máy có chở số lượng hàng hóa lớn, có nhiều nghi vấn. Khi tổ công tác yêu cầu dừng xe kiểm tra, các đối tượng bất ngờ bỏ chạy.
Quá trình truy đuổi, đã bắt giữ 1 đối tượng cùng tang vật là 137kg pháo các loại. Tại cơ quan điều tra, đối tượng bị bắt giữ là Lại Văn Nghĩa (SN 1983, trú tại xã Yên Thịnh – huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái) khai rằng đã cùng với đối tượng đã bỏ chạy, vượt biên sang biên giới mua toàn bộ số pháo nổ trên mang về Yên Bái bán kiếm lời thì bị bắt giữ.
Một lần theo chân các cán bộ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) và Công an tỉnh Lào Cai, tuần tra trên đường mòn biên giới, dọc theo sông Hồng, sông Nậm Thi... chúng tôi hiểu hơn sự phức tạp trong công tác đấu tranh chống buôn lậu pháo nổ.
Các đối tượng buôn lậu lợi dụng địa hình sông, suối, các đường mòn, lối mở, đêm tối, giờ cao điểm tập kết hàng hóa ở khu vực giáp biên giới. Sau đó chia nhỏ, lẻ thuê người vận chuyển trái phép qua biên giới. Ngoài cửu vạn, gần đây còn có một số trường hợp bị bắt giữ là khách du lịch. Với hình thức nhỏ gọn, pháo được trà trộn, giấu vào trong người, hàng hóa...
Để tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng, từ trước Tết Nguyên đán, các đối tượng ở giáp đường biên đã găm hàng trong nội địa rồi bán vào dịp Tết. Ngày 18-12-2017, Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế, chức vụ và môi trường Công an TP Lào Cai, trong quá trình làm nhiệm vụ tại khu vực tổ 1, phường Lào Cai, phát hiện 1 đối tượng điều khiển xe máy BKS 24B1-02316, lưu thông theo hướng từ xã Bản Phiệt ra thành phố Lào Cai có biểu hiện nghi vấn.
Tiến hành dừng xe và kiểm tra phát hiện bên trong 2 thùng carton nghi là pháo. Tại cơ quan điều tra, đối tượng Nguyễn Thị Thanh (SN 1973, HKTT tổ 10, phường Lào Cai, TP Lào Cai, khai nhận số lượng trên là pháo hoa do Trung Quốc sản xuất, trọng lượng 54kg.
Tổ chức khám xét nhà đối tượng Nguyễn Thị Thanh tại tổ 10, phường Lào Cai, cơ quan Công an phát hiện thu giữ 213kg pháo các loại được cất giữ trong 8 thùng carton, tổng số pháo thu giữ là 267kg.
Những quái chiêu vận chuyển pháo lậu
Năm nay, hoạt động buôn bán, vận chuyển pháo lậu diễn ra phức tạp, với số lượng lớn hơn năm ngoài. Nếu như trước đây, pháo chủ yếu được vận chuyển từ các cửa khẩu phía Bắc như Lào Cai, Lạng Sơn, Quang Ninh... vốn được coi là điểm nóng về tình trạng mua bán vận chuyển pháo thì hiện nay, pháo được tuồn về cả từ Lào, Campuchia với nhiều hình thức khác nhau, bằng xe khách, xe tải qua các cửa khẩu của các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình...
Các đối tượng thường lợi dụng đêm tối, rừng rậm, các đường tắt trong rừng và khu vực phụ cận của trạm cửa khẩu để vận chuyển pháo từ bên kia biên giới về Việt Nam rồi tuồn sâu vào nội địa tiêu thụ.
Ngày 26-12, tại khu vực biên giới thuộc xã Bờ Y, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Bờ Y, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Kon Tum phối hợp với Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Bờ Y liên tiếp bắt 2 vụ vận chuyển pháo nổ từ Lào về Việt Nam, thu giữ 320kg pháo nổ các loại.
Khi phát hiện thấy lực lượng tuần tra, các đối tượng đã lợi dụng đêm tối, rừng rậm, bỏ lại hàng rồi tẩu thoát về bên kia biên giới. Đối tượng tham gia không chỉ người Việt Nam mà còn có cả người ngoại quốc.
Lúc 3 giờ 45 phút ngày 3-1, tại khu vực cửa khẩu quốc tế Cha Lo, cách cột mốc biên giới 528 khoảng 100m về phía Việt Nam, tổ tuần tra, kiểm soát của Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cha Lo, BĐBP Quảng Bình đã phát hiện và bắt quả tang 3 đối tượng người Lào vận chuyển số lượng lớn pháo nổ.
Khi phát hiện 3 đối tượng đi từ hướng Lào về Việt Nam có dấu hiệu nghi vấn, tổ công tác làm nhiệm vụ đã tiến hành kiểm tra, cả 3 đối tượng không xuất trình được giấy tờ tùy thân. Qua kiểm tra, phát hiện 3 bao màu xanh do các đối tượng mang theo, bên trong có chứa nhiều hộp pháo các loại có tổng trọng lượng 64kg.
Một số vụ việc, đối tượng dùng xe biển số Lào vận chuyển pháo nổ qua biên giới. Vào lúc 15h ngày 21-1, trong lúc kiểm tra, kiểm soát tại cửa khẩu, Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) Nậm Cắn, BĐBP Nghệ An phối hợp với Chi cục Hải quan cửa khẩu Nậm Cắn phát hiện, bắt giữ đối tượng Cao Đức Quân (40 tuổi, thường trú xóm 1, xã Diễn Thịnh, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An) đang vận chuyển pháo nổ từ bên kia biên giới về Việt Nam.
Tang vật thu được tại hiện trường là 42kg pháo các loại gồm: gần 2.000 quả pháo bi nhỏ, 500 quả pháo bi to, 10 bánh pháo nổ, 9 hộp pháo hoa, 29 quả pháo ông sư và 1 xe ôtô nhãn hiệu Hyundai mang biển kiểm soát Lào. Qua lấy lời khai ban đầu, đối tượng khai nhận mua số lượng pháo trên về để Tết sử dụng.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng mua bán pháo nổ có chiều hướng gia tăng trong cả nước trong thời gian cận kề Tết Nguyên đán là do lợi nhuận cao. Vì thế, bất chấp hậu quả, các đối tượng vẫn lén lút vận chuyển các loại pháo vào nội địa tiêu thụ.
