Quy hoạch chợ, vì sao chết yểu?

Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết: Hiện tổng số chợ trên cả nước là 8.583 chợ, trong đó chợ bán buôn chỉ có khoảng 38, còn lại là chợ bán lẻ. Giá trị hàng hóa, dịch vụ qua chợ chiếm khoảng 40% tổng mức bán lẻ hàng hóa trên cả nước. Trong số này, có khoảng 2.038 chợ vẫn tồn tại ở dạng lán tạm. Chợ đang là nguồn sống của khoảng 2 triệu người dân.

Dự báo trong 10 – 15 năm sau, chợ vẫn sẽ là loại hình hạ tầng cần thiết và quan trọng đối với cả sản xuất và tiêu dùng, cả do đặc thù văn hóa và mức sống còn thấp của người dân.

Nhận thức được tầm quan trọng của mô hình chợ truyền thống, năm 2007, Bộ Công Thương đã phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển mạng lưới chợ trên phạm vi toàn quốc đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 với nhiều mục tiêu tham vọng như: tiêu chuẩn và hiện đại hóa hệ thống chợ, phân bố hợp lý, thỏa mãn nhu cầu mua sắm của người dân, nâng cao thu nhập cho nông dân... Tổng số vốn được xác định đầu tư cho việc này lên tới hơn 15,2 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, sau vài năm thực hiện, thực tế đã đi ngược lại với mong muốn.

Chợ đầu mối Vĩnh Tuy (Bắc Quang, Hà Giang) đầu tư 4 tỷ đồng xây dựng rồi bỏ không.
Chợ đầu mối Vĩnh Tuy (Bắc Quang, Hà Giang) đầu tư 4 tỷ đồng xây dựng rồi bỏ không.

Theo quy hoạch này, đến năm 2020 cả nước sẽ có 157 chợ đầu mối nông sản, bao gồm 35 chợ nâng cấp cải tạo, 122 chợ xây mới, trong đó tập trung chủ yếu ở giai đoạn đến 2015. Trên thực tế, chỉ có 14 chợ đầu mối được hình thành đúng theo quy hoạch trong suốt giai đoạn 2007 - 2014, trong đó một số chợ mới đầu tư xây dựng đã phải chuyển đổi công năng hoặc chỉ hoạt động như chợ dân sinh. Hay có đến 23 chợ được nhắc đến trong quy hoạch hiện đã không còn tồn tại…

Tại nhiều địa phương, các chợ đang kinh doanh tấp nập thì được đưa vào sửa chữa, nâng cấp, hiện đại hóa…, kết quả là “vắng như chùa Bà Đanh”, như chợ Cửa Nam, chợ Hàng Da (Hà Nội). Bộ Công Thương cũng thừa nhận: Nhiều chợ hạng I (chợ bán buôn bán lẻ quy mô lớn) có đủ tiêu chí về số điểm kinh doanh thì số hộ kinh doanh lại rất thấp. Ngược lại, rất nhiều chợ quá tải. “Một mâu thuẫn đang tồn tại là nếu nâng cấp cải tạo chợ thành nhiều tầng thì lập tức bị khách hàng và cả tiểu thương quay lưng, vì không phù hợp với phong cách, thói quen mua bán đặc trưng của chợ. Chưa kể đến tình trạng làm biến mất không gian kinh doanh vốn có của nhiều chợ đang rất sầm uất bằng cách kế hợp nhiều công năng, mục đích sử dung khác nhau trong một mô hình thiết kế hoàn toàn không phù hợp với tính chất buôn bán trên chợ”. Đây chính là lý do vì sao mỗi lần có dự án cải tạo chợ, thì tiểu thương đa phần là phản đối.

Nhìn chung, quy hoạch đã “trật đường tàu”. Một trong những nguyên nhân của thất bại này được cho rằng tính toán “những chỉ tiêu định lượng quá lạc quan”. Chưa kể đến một số định hướng, mục tiêu phát triển xa rời thực tế như phát triển mạng lưới chợ theo thị trường hàng hóa với các định hướng cụ thể cho từng loại hình: chợ tư liệu sản xuất, chợ hàng công nghiệp tiêu dùng, mặc dù thực tế từ bao đời nay, hệ thống chợ của nước ta phần lớn là chợ kinh doanh hàng hóa tổng hợp, các chợ chuyên doanh hàng tư liệu sản xuất hay công nghiệp tiêu dùng hầu như không có hoặc rất hiếm. Hay việc mỗi tỉnh xây mới, cải tạo nâng cấp từ 1-3 chợ đầu mối bán buôn nông sản... trên thực tế không phải địa phương nào cũng có nhu cầu và điều kiện phát triển loại hình chợ này.

Xây dựng mạng lưới chợ toàn diện, bao gồm chợ dân sinh hoạt động phân phối theo mô hình chuỗi, trong khi thực tế đến nay, các chợ dân sinh vẫn hoạt động theo mô hình truyền thống...

Sai lầm cũng đến từ việc tổ chức khảo sát chưa đầy đủ mà chỉ vẽ quy hoạch trên giấy. Ngay cả với các chợ cấp xã, rất nhiều chợ xây ra bị bỏ không do vị trí không phù hợp, nhu cầu chưa cấp thiết, sự phát triển của chợ cóc… Đáng chú ý, nhiều chợ không hiệu quả được đầu tư từ nguồn vốn ngân sách của Chương trình 135.

Nam Phương

Các tin khác

Từ mỗi nếp nhà vun đắp những cung đường an toàn

Từ mỗi nếp nhà vun đắp những cung đường an toàn

Giữa những cung đường quanh co, dốc cao ở vùng đất Tà Đùng (Lâm Đồng), nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 80% dân số, mô hình “Khu dân cư an toàn giao thông” đang đưa pháp luật đến gần hơn với mỗi người dân.

Tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu toàn quốc

Tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu toàn quốc

Mỗi nhà giáo được tôn vinh là một câu chuyện riêng về lòng yêu nghề, tình thương học trò, sự tận tụy và khát vọng cống hiến của các thầy, cô giáo trên mọi miền Tổ quốc.

Xử phạt hàng loạt cơ sở vi phạm trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm

Xử phạt hàng loạt cơ sở vi phạm trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm

Ngày 17/11, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã công bố danh sách nhiều tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm với tổng số tiền phạt lên đến 633,25 triệu đồng. Đáng chú ý, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm có công thức sai lệch so với hồ sơ công bố, tàng trữ và buôn bán thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ đã bị áp dụng các hình thức phạt bổ sung nghiêm khắc như tước chứng chỉ hành nghề, buộc thu hồi và tiêu hủy tang vật.

Huế “đánh thức” phố cổ Gia Hội theo hướng nào?

Huế “đánh thức” phố cổ Gia Hội theo hướng nào?

Nếu Đại Nội phản chiếu đời sống cung đình thì Gia Hội lại lưu giữ chân thực nhất đời sống dân gian của cư dân kinh kỳ xưa. Đây từng là nơi sinh sống của nhiều gia đình quyền quý, thương nhân giàu có, đồng thời cũng là không gian của những nghề thủ công truyền thống như làm phấn nụ, tranh gương, lồng đèn, diều Huế… Khác với nhiều khu phố cổ đã thương mại hóa mạnh mẽ, Gia Hội vẫn giữ được phần nào vẻ yên tĩnh đặc trưng của vùng đất Cố đô

Hai bác sĩ Việt Nam kịp thời cấp cứu hành khách trên chuyến bay tới Bắc Kinh

Hai bác sĩ Việt Nam kịp thời cấp cứu hành khách trên chuyến bay tới Bắc Kinh

Rạng sáng 17/11, trên chuyến bay của Air China từ Sân bay Tân Sơn Nhất (TP Hồ Chí Minh) đến Bắc Kinh (Trung Quốc), TS.BS CK II La Văn Phú, Trưởng Khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ và TS.BS Phan Hải Thanh, công tác tại Bệnh viện Trung ương Huế đã kịp thời cấp cứu, giúp một hành khách gặp vấn đề về sức khỏe.

Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc chạy đua từng phút, cứu bệnh nhân ngừng tim

Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc chạy đua từng phút, cứu bệnh nhân ngừng tim

Đối mặt lằn ranh sinh tử khi rơi vào ngừng tuần hoàn trên đường đi cấp cứu, một bệnh nhân 68 tuổi trú tại Phú Quốc đã “thoát cửa tử” nhờ quy trình cấp cứu, hồi sinh tim phổi nâng cao và đặt stent tái thông mạch vành tại Bệnh viện Mặt Trời Phú Quốc. Với năng lực thực hiện kỹ thuật chuyên sâu ngay trên đảo, bệnh viện đang từng bước khẳng định vai trò điểm tựa bảo vệ sức khỏe cho người dân và hàng triệu du khách.

Nam Đà đẩy nhanh giải ngân vốn xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh và an ninh cơ sở

Nam Đà đẩy nhanh giải ngân vốn xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh và an ninh cơ sở

Ngày 17/11, UBND xã Nam Đà (Lâm Đồng) cho biết, địa phương đang đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2026. Nguồn lực này được ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, duy tu các công trình dân sinh và ứng dụng công nghệ trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa bàn nông thôn.

Bảo vệ học sinh trước những nguy cơ mất an toàn

Bảo vệ học sinh trước những nguy cơ mất an toàn

Từ phòng, chống xâm hại trên không gian mạng, bạo lực học đường đến phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và phòng, chống đuối nước, lực lượng Công an Thanh Hóa đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh.

Nghệ An rực rỡ sắc màu Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc

Nghệ An rực rỡ sắc màu Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc

Những ngày trong tháng 11, khắp các bản làng, thôn xóm trên quê hương Nghệ An lại rộn ràng không khí Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Không chỉ là dịp gặp gỡ, giao lưu, ngày hội còn là nơi hội tụ sức mạnh lòng dân, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống và khơi dậy động lực xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Xử lý nghiêm vụ khuyên đừng ăn cua… vì nghiệp chướng!

Xử lý nghiêm vụ khuyên đừng ăn cua… vì nghiệp chướng!

Chiều tối 16/11, UBND tỉnh Cà Mau có văn bản giao Sở VH-TT&DL chủ trì phối hợp Công an tỉnh, Sở NN&MT khẩn trương kiểm tra, xử lý nghiêm thông tin liên quan đến clip “khuyên đừng ăn cua”... vì tạo nghiệp, lan truyền trên mạng xã hội.

El Nino rất mạnh, nhiều khu vực đối mặt nguy cơ khô hạn

El Nino rất mạnh, nhiều khu vực đối mặt nguy cơ khô hạn

El Nino được dự báo tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh đến khoảng tháng 2/2027, khiến nền nhiệt trên cả nước cao hơn trung bình nhiều năm, không khí lạnh hoạt động yếu và lượng mưa tại nhiều khu vực thiếu hụt. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ khô hạn, thiếu nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất và xâm nhập mặn, đặc biệt tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Ưu tiên 103 dự án với số vốn kêu gọi đầu tư hàng chục ngàn tỷ đồng

Ưu tiên 103 dự án với số vốn kêu gọi đầu tư hàng chục ngàn tỷ đồng

UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành Quyết định số 4950/QĐ-UBND về việc phê duyệt danh mục 103 dự án ưu tiên kêu gọi đầu tư tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó các dự án thuộc 7 lĩnh vực trọng điểm như logistics, du lịch, dịch vụ và thương mại, nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao…

Xử lý nghiêm xe tự chế, shipper chở hàng cồng kềnh

Xử lý nghiêm xe tự chế, shipper chở hàng cồng kềnh

Tình trạng xe tự chế, xe máy kéo theo xe lôi, chở hàng hóa cồng kềnh vẫn xuất hiện trên một số tuyến đường tại Hà Nội, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Lực lượng CSGT Thủ đô tăng cường tuần tra kiểm soát, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

TP Hồ Chí Minh xử lý nghiêm hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội

TP Hồ Chí Minh xử lý nghiêm hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội

Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP Hồ Chí Minh đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an, Viện kiểm sát nhân dân trong phát hiện, xử lý những vi phạm liên quan tới lĩnh vực BHXH, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.

Khách nước ngoài thích thú tham quan nơi lưu giữ nghề dệt thổ cẩm của bà con dân tộc thiểu số.

Nam Đà tập trung phát triển con người có lối sống tốt đẹp

Với tổng kinh phí hơn 5,8 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã Nam Đà (Lâm Đồng) đang tập trung triển khai các nhiệm vụ xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, đồng thời hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, tạo dựng môi trường sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong cộng đồng.