Đề nghị làm rõ động cơ lập dự toán thấp ở một số địa phương
Phiên thảo luận "nóng" với các ý kiến mang tính phản biện nhằm trả lời câu hỏi: quản lý thu, chi ngân sách nhà nước ở Trung ương và địa phương như thế nào đảm bảo hiệu quả, các thất thoát, lãng phí do đâu; vì sao dự toán và quyết toán còn nhiều điểm vênh so thực tế?
Đại biểu Phan Trung Lý (Nghệ An) đưa ra cách nhìn khá mới mẻ về tình trạng vượt thu, vượt chi: Vượt thu ta khen, nhưng vượt chi? "Vấn đề là năm nào cũng vậy, lặp đi lặp lại nhiều lần, vậy phải quản lý và xử lý thế nào để vượt chi không tái diễn". Ông đề nghị, Quốc hội cần giám sát liệu có hay không động cơ lập dự toán thấp tại một số địa phương, ngành để sau đó thực hiện được cao hơn, tức tăng thu nhằm lấy thành tích, tạo ra cơ chế xin - cho? Còn vượt chi, phải tính toán hiệu quả ra sao, làm rõ số tiền vượt chi được sử dụng vào mục đích gì, chi khoản nào, chi cho đầu tư phát triển hay là sự lãng phí? Thêm nữa, báo cáo của các địa phương, ngành cho thấy, thường vượt chi ở 3 tháng cuối năm, điều này có khuất tất gì hay không?
Quan điểm này được đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) "tiếp lửa" khi nhấn mạnh: "Tôi hoàn toàn tán thành cách đặt vấn đề của đại biểu Phan Trung Lý". Đại biểu Nguyễn Thị Kha đề nghị: Riêng về nợ đọng, nhiều khoản kéo dài năm này qua năm khác, cần tính toán khoản nào thu hồi được, khoản nào không, tại sao có công trình hoàn thành, sử dụng đã gần chục năm nhưng vẫn chưa quyết toán? Đại biểu cũng đề nghị cần xem xét danh sách 37 đối tượng kiểm tra, có 7 đơn vị hoàn thuế sai, hơn 10 đơn vị giảm thuế sai, điều đó cho thấy tỷ lệ hoàn thuế và giảm thuế sai còn cao.
Đại biểu Nguyễn Minh Hồng nêu vấn đề lạc quan hơn: "Nếu bàn về quyết toán năm 2008, tức cách đây đã 2 năm, thì sự việc cũng xong rồi, vấn đề là phải rút kinh nghiệm như thế nào"? Nói về hiện trạng một số công trình, dự án đang đẹp, sử dụng tốt nhưng lại bị dự án khác "chèn" lên, đại biểu cho rằng, ở đây cần xem xét động cơ. Đặc biệt, ông đề nghị cần làm rõ khoản rút ngân sách dùng cho việc tiếp khách. Theo ông, đây là khoản chi không hề nhỏ. "Địa phương, ngành nào chi nhiều, bất hợp lý, cần chỉ rõ đích danh, kể cả tên của người duyệt chi" - đại biểu này thẳng thắn.
Đại biểu Quốc hội phát biểu tại hội trường ngày 28/5.
Quan tâm khả năng trả nợ
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, nguồn thu ngân sách tuy tăng nhưng chủ yếu do dự toán chưa dự báo chính xác về giá dầu thô. Số vượt chi ngân sách còn lớn nhưng báo cáo chưa nêu cụ thể vấn đề này kể cả nguyên nhân chủ quan, khách quan. Nhiều khoản thu, chi vượt hoặc không đạt dự toán trong khi ý thức chấp hành kỷ luật tài chính chưa cao. Bên cạnh đó, tình trạng ứng trước ngân sách nhà nước còn khá lớn nhưng chậm thu hồi, có hiện tượng doanh nghiệp được ứng vốn đã sử dụng chưa đúng mục đích, không phù hợp với quy định.
Một số ý kiến cũng đề nghị Chính phủ làm tốt hơn công tác dự báo để dự toán thu, chi sát thực hơn. Về phân bổ ngân sách, phải đảm bảo nguyên tắc phân bổ theo đúng tỷ lệ quy định cho đầu tư phát triển, đặc biệt là cơ sở hạ tầng. Về vấn đề vay vốn, trả nợ của Chính phủ để đầu tư các dự án trọng điểm quốc gia, hiện tại nợ quốc gia và bội chi ngân sách ở mức cao nên cần xem xét lại vấn đề này, đặc biệt quan tâm đến khả năng trả nợ.
Chiều 28/5, Quốc hội thảo luận dự án Luật Người khuyết tật. Theo tờ trình của Chính phủ, cả nước có khoảng 5,3 triệu người khuyết tật, chiếm khoảng 6,34% dân số. Có tới 37% người khuyết tật đang sống trong hộ nghèo, cao gấp 3 lần so với tỷ lệ nghèo chung cùng thời điểm. Các ý kiến thảo luận thừa nhận sự cần thiết phải ban hành luật nhằm tạo môi trường pháp lý, điều kiện và cơ hội bình đẳng, không rào cản đối với người khuyết tật.
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh: Giá dầu thô khó dự báo Đúng là có chuyện xây dựng dự toán ngân sách chưa sát thực tế khi giá cả thế giới có nhiều biến động. Ví dụ như năm 2008, giá dầu thô lúc lập dự toán chỉ 64 USD/thùng, song thực tế giá dầu thô thời điểm đó tăng rất cao, trên 100 USD/thùng. Chúng tôi nhận khuyết điểm dự báo chưa tốt nhưng đây là năm giá dầu tăng vọt, khó lường. Khoản tăng thu từ dầu thô vượt khoảng 6% và Chính phủ đã sử dụng nguồn tăng từ giá dầu thô để bù lỗ giá xăng dầu trong nước nhằm kiềm chế lạm phát. Liên quan việc vay và trả nợ, Bộ trưởng cho rằng, các khoản vay nợ vẫn đảm bảo nguyên tắc chỉ vay cho đầu tư phát triển, không phát hành thêm tiền, vay ODA với lãi suất nhẹ. Các khoản vay trung, dài hạn là chủ yếu, chiếm đến 86,5%, hầu hết tập trung cho các trục đường quan trọng. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền: Lãi suất tăng cao do tổng phương tiện thanh khoản thấp Ủy ban Kinh tế cho rằng, chủ trương từng bước giảm bớt mức độ nới lỏng chính sách tiền tệ để ngăn ngừa lạm phát cao trở lại trong năm 2010 khi kinh tế đã phục hồi và doanh nghiệp bớt khó khăn là rất đúng. Tuy nhiên mức thắt chặt chính sách tiền tệ như trong thời gian qua là quá mạnh đã gây nhiều khó khăn cho doanh nghiệp. Tổng dư nợ tín dụng trong năm 2009 tăng 37,53% (bình quân 3,13%/tháng), trong đó tín dụng bằng VND tăng khoảng 43%, nhưng tháng 1/2010 chỉ tăng 0,26%, tháng 2 tăng 1,14%, tháng 3 tăng 1,49%, tháng 4 tăng 1,73% và 4 tháng chỉ tăng 5,58% so với tháng 12/2009. Tốc độ sụt giảm quá nhanh của mức tăng tổng dư nợ tín dụng làm cho các doanh nghiệp khó vay đủ vốn để duy trì sản xuất, và thanh khoản của nền kinh tế trở nên khó khăn. |
