Các ý kiến đại biểu cơ bản nhất trí với Tờ trình về sự cần thiết phải sửa đổi Hiến pháp năm 1992 để bảo đảm đổi mới đồng bộ cả về kinh tế và chính trị, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; xây dựng và bảo vệ đất nước; tích cực và chủ động hội nhập quốc tế.
Để đạt được mục tiêu này, việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992 tiếp tục khẳng định và làm rõ hơn những nội dung cơ bản có tính bản chất của chế độ ta đã được quy định trong Hiến pháp năm 1992 về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Thể chế hóa kịp thời những quan điểm, chủ trương lớn được nêu trong Cương lĩnh và các văn kiện khác của Đảng. Hoàn thiện kỹ thuật lập hiến, bảo đảm để Hiến pháp thực sự là đạo luật cơ bản, có tính ổn định, lâu dài.
Đại biểu Nguyễn Đức Hải (Quảng Nam) đề nghị Chương I nên kết cấu hợp lý hơn, đó là điều khoản quy định về Tổ quốc, rồi hệ thống chính trị, Quốc kỳ, Quốc ca… Khi đã chuẩn bị chu đáo dự thảo mới tổ chức lấy ý kiến nhân dân về những vấn đề quan trọng. Về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (Điều 4) nhiều đại biểu cho rằng, thể hiện như trong dự thảo sửa đổi là rõ ràng. Các ý kiến cho rằng, nguyên tắc tối thượng của Hiến pháp “Nhà nước thuộc về nhân dân” là nguyên tắc quan trọng nhất, cần làm rõ.
“Cần có báo cáo đánh giá qua 20 năm thi hành Hiến pháp 1992, đã được sửa đổi bổ sung năm 2001”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Phúc (Hà Tĩnh) đề nghị. Theo ông Phúc, qua 20 năm đánh giá thi hành Hiến pháp cũng là đánh giá thực hiện cương lĩnh của Đảng. Bên cạnh thành tựu có hạn chế yếu kém, chưa tương xứng với trình độ phát triển của các nước tương đương ta. Như thu nhập bình quân đầu người còn khiêm tốn, từ đó giúp ta rút ra bài học, tìm ra nguyên nhân. Ông Phúc kiến nghị cần viết lại lời nói đầu cô đọng, thể hiện ý chí của nhân dân. Tại Chương 3, quy định những định hướng lớn, như đất đai thuộc sở hữu toàn dân, cần ghi rõ hơn nguyên tắc sở hữu toàn dân là như thế nào. Đại biểu Ngô Văn Minh nhận xét, Điều 72 (chương Bảo vệ Tổ quốc) quy định “Công an nhân dân phải được xây dựng chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại” thì “từng bước” là cách thức thực hiện, trong Hiến pháp phải có tính ổn định nên cần ghi “Xây dựng Quân đội, Công an chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”.
Trong Dự thảo Nghị quyết lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, các ý kiến đề nghị, việc lấy ý kiến nhân dân cần phải đảm bảo rộng khắp và chặt chẽ để nhân dân tham gia góp ý kiến thông qua Mặt trận Tổ quốc, đồng thời không để kẻ địch lợi dụng chống phá. Sẵn sàng lắng nghe nhân dân góp ý kiến gắn với việc ngăn ngừa luận điệu xuyên tạc, bóp méo, bôi đen hình ảnh đất nước, dân tộc của các thế lực thù địch. Nhiều đại biểu đề nghị, có thể tính toán cân nhắc tăng thêm thời gian lấy ý kiến nhân dân.
Theo Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp, về cách thể hiện các thành phần kinh tế trong Hiến pháp (Điều 55), có 2 loại ý kiến. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị nêu thành phần kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và xác định vị trí, vai trò của từng thành phần kinh tế tại Điều 55. Quy định như vậy để làm rõ hơn tính chất của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Loại ý kiến thứ hai đề nghị không nêu cụ thể tên các thành phần kinh tế mà chỉ xác định các thành phần kinh tế là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế để bảo đảm tính khái quát, ổn định cao của Hiến pháp khi cơ cấu của nền kinh tế có thể thay đổi, đồng thời, thể hiện sự bình đẳng và cạnh tranh giữa các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường. Ủy ban tán thành loại ý kiến thứ nhất và đã thể hiện tại Điều 55 của dự thảo.
Về thẩm quyền phong hàm, cấp sĩ quan cấp cao của Chủ tịch nước (Điều 94). Về vấn đề này, có 2 loại ý kiến. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị làm rõ thẩm quyền phong hàm, cấp sĩ quan cấp cao trong lực lượng vũ trang nhân dân theo hướng “Chủ tịch nước quyết định phong hàm, cấp sĩ quan cấp tướng, đô đốc, phó đô đốc, chuẩn đô đốc hải quân trong các lực lượng vũ trang nhân dân; bổ nhiệm Tổng tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam”.
Loại ý kiến thứ hai cho rằng, để phù hợp với thực tiễn phân cấp quản lý cán bộ, gắn kết giữa việc phong hàm và bổ nhiệm chức vụ, đề nghị Hiến pháp chỉ quy định Chủ tịch nước có thẩm quyền quyết định phong hàm, cấp sĩ quan cấp thượng tướng, đại tướng và đô đốc hải quân. Về vấn đề này, Ủy ban tán thành loại ý kiến thứ nhất và đã thể hiện tại khoản 5 Điều 94 của dự thảo.
| Sửa quy định về giá đất để ngăn chặn nhà đầu tư mua đất giá rẻ, trục lợi Thảo luận tại tổ chiều 6/11 về dự án Luật Đất đai sửa đổi, các ý kiến tập trung vào những vấn đề lớn như hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp; cơ chế thu hồi đất; giá đất; thời gian ban hành và mục đích áp dụng bảng giá đất; thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; giải quyết tranh chấp đất đai… Một điểm mới trong dự án luật là định giá đất. Theo đó, giá đất do Nhà nước quyết định bảo đảm nguyên tắc phù hợp với giá thị trường, bỏ quy định bảng giá đất do UBND tỉnh ban hành và công bố hằng năm. Chính phủ sẽ quy định khung giá các loại đất, khi giá trên thị trường có biến động lớn thì điều chỉnh cho phù hợp. Căn cứ nguyên tắc, phương pháp định giá, khung giá các loại đất và giá chuẩn của vùng giá trị đất thuộc khu vực giáp ranh giữa các tỉnh, UBND tỉnh xây dựng bảng giá đất tại địa phương. Tỉnh sẽ lập Quỹ phát triển đất để ứng vốn nhằm tạo điều kiện cho Nhà nước chủ đạo tạo quỹ đất sạch sau khi quy hoạch đã được công bố công khai. Nhiều ý kiến cho rằng, quy định này cần chặt chẽ hơn để chống tình trạng nhà đầu tư lấy đất của dân với giá rẻ, sau đó chuyển thành đất thương mại với giá cao gấp bội, gây khiếu kiện phức tạp. |
| Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng: Cốt lõi là quyền con người Việc sửa đổi Hiến pháp rất hệ trọng. Nhiệm vụ của Quốc hội rất cao cả, nặng nề. Đảng ta từ nhân dân mà ra. Đảng là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, được nhân dân thừa nhận. Đảng gắn bó mật thiết, máu thịt với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về quyết định của mình. Hoạt động của Đảng theo Hiến pháp và pháp luật, đảm bảo quyền và nghĩa vụ của công dân. Nhà nước ta phối hợp 3 quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp. Nhà nước ta có sự thống nhất, giám sát quyền lực lẫn nhau. Ba quyền trong một thể thống nhất, cốt lõi lại là quyền con người, quyền công dân. Lấy ý kiến nhân dân một cách dân chủ, khoa học “Tổ chức lấy ý kiến nhân dân với các hình thức thích hợp, tạo điều kiện thuận lợi để các tầng lớp nhân dân cả ở trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài tham gia vào việc xây dựng Hiến pháp. Việc lấy ý kiến nhân dân phải được tiến hành dân chủ, khoa học, công khai; bảo đảm tiến độ, chất lượng, thiết thực và tiết kiệm. Thời gian lấy ý kiến, bắt đầu từ ngày 2/1/2013, kết thúc ngày 31/3/2013”. (Dự thảo Nghị quyết về việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992). |
