Quốc hội băn khoăn về "điểm cân bằng" trong thẩm quyền nổ súng

Thảo luận tại tổ về dự án Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ chiều 31-10, các đại biểu bày tỏ băn khoăn nhất về thẩm quyền nổ súng, bởi cần tìm ra một liều lượng phù hợp để không bó tay lực lượng chức năng, giúp họ thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và không bị lạm dụng, xâm phạm quyền công dân.

Lắng nghe tờ trình của Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm thay mặt Chính phủ trình trước Quốc hội và 7 lý do cần thiết phải ban hành luật này, các đại biểu Quốc hội phần lớn bày tỏ sự nhất trí cao và đánh giá tốt với hồ sơ mà Bộ Công an đã chuẩn bị. Đại biểu Nguyễn Công Hồng – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cho rằng: Việc ban hành luật là rất cần thiết để đảm bảo cơ sở pháp lý vững chắc cho lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ và cho việc đảm bảo quyền con người, quyền công dân. 

“Hồ sơ rất đầy đủ, có báo cáo đánh giá tác động. Tôi cũng đánh giá cao thiện ý của Bộ Công an, khi đã có báo cáo dự kiến tiếp thu các góp ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu sau những phiên làm việc lần trước” – đại biểu Nguyễn Công Hồng bày tỏ.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận sôi nổi tại tổ về Luật quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ
Các đại biểu Quốc hội thảo luận sôi nổi tại tổ về Luật quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ

Điều được các đại biểu quan tâm nhất khi thảo luận về dự án luật này là thẩm quyền nổ súng, được quy định tại Điều 21. “Quy định về thẩm quyền nổ súng là khó nhất. Khó ở chỗ, nếu quy định quá chặt thì bó tay cơ quan chuyên ngành, không đảm bảo đáp ứng yêu cầu giữ gìn an ninh trật tự, đấu tranh với tội phạm; nhưng nếu quy định quá lỏng thì sẽ dẫn đến lạm dụng, ảnh hưởng đến quyền công dân. Liều lượng thế nào cho phù hợp là một việc rất khó". 

"Về cơ bản tôi nhất trí với những điểm được thiết kế tại Điều 21, nhưng tôi đề nghị cân nhắc thêm khoản 3 – “Những trường hợp được nổ súng sau khi đã cảnh báo”, điểm b - “Đối tượng đang sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, vũ lực, phương tiện gây rối trật tự công cộng uy hiếp nghiêm trọng tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác”, trong này có từ “vũ lực” cần làm rõ. Từ này có thể suy ra rất nhiều biểu hiện, như đấm đá hay xô đẩy, nên quy định thế này là chưa chặt chẽ. Cần làm rõ vũ lực đến mức độ nào thì có thể nổ súng” – đại biểu Hồng cho biết.

Về điểm c của khoản này “Đối tượng đang đánh tháo người bị giam, giữ, áp giải, dẫn giải do phạm tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, tái phạm nguy hiểm; người bị giam, giữ, dẫn giải, áp giải do phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, tái phạm nguy hiểm đang chạy trốn hoặc chống lại”, đại biểu Nguyễn Công Hồng cho rằng “có thể bó tay cơ quan tiến hành tố tụng”. 

“Điều này có lẽ chỉ áp dụng với lực lượng cảnh sát hỗ trợ tư pháp thôi, họ mới biết đối tượng A, B bị dẫn giải vì tội gì. Mà cũng chưa chắc đã biết. Còn anh em khác làm sao mà biết được đối tượng này phạm tội nguy hiểm hay rất nguy hiểm để biết có quyền nổ súng hay không. Quy định thế này anh em sẽ rất ngại, sẽ bị bó tay. Tôi đề nghị cân nhắc thêm”.

Cũng chung quan điểm với đại biểu Hồng, đại biểu Trần Dương Tuấn (Bến Tre) cũng cho rằng, quy định như điểm c quy định nổ súng sau, “mình không còn cơ hội nổ súng, vì họ nổ trước rồi. Tôi đề nghị bỏ điểm c, giữ điểm b và d là đủ”.

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm lắng nghe ý kiến của các đại biểu tại tổ
Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm lắng nghe ý kiến của các đại biểu tại tổ

Cho rằng “Luật này quan trọng nhất là ở việc quy định nổ súng, vì nó liên quan trách nhiệm của người được trang bị, sử dụng công cụ hỗ trợ, vũ khí”, đại biểu Y Biêr Niê (đoàn Đắc Lắc) bày tỏ băn khoăn về quy định bắn chỉ thiên. Dự thảo luật có ghi: “Người thi hành nhiệm vụ độc lập trước khi nổ súng phải cảnh báo bằng hành động, mệnh lệnh hoặc bắn chỉ thiên...”. 

Từ chỉ thiên trong giải thích từ ngữ phải làm rõ, vì hiện nay bắn lên trời chưa chắc đã an toàn. Ở trong thành phố, các tòa nhà cao tầng chi chít, bắn chỉ thiên chỉ cần chệch một góc vô tình có thể gây sát thương cho người phía trên. Trong trường hợp bắn như thế gây hậu quả thì có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Làm luật phải ghi rõ ràng khoảng trống. Ở trên địa bàn chúng tôi có người đang ăn cơm bị viên đạn rớt ngay vào bát, nẩy lên, may mà không rớt vào đầu. Các trường hợp như này thực tế đã xảy ra, vì thế cần phải giải thích rõ.

Về khi thực hiện nhiệm vụ thì không thể xác định được đối tượng người vi phạm là nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hay đặc biệt nghiêm trọng để được nổ sung. Thiết nghĩ, ở điểm này cần ghi là hành vi có tính chất gây nguy hiểm cho xã hội hoặc tổ chức đánh tháo người trong dẫn giải…cần làm rõ hơn.

Bên cạnh thẩm quyền nổ súng, một điều cũng khiến rất nhiều đại biểu băn khoăn là Điều 15 – quy định về việc nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, sửa chữa, xuất khẩu, nhập khẩu vũ khí. Đây là vấn đề lớn, nội dung quan trọng có liên đến Hiến pháp năm 2013 và Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, cũng như các chủ trương của Đảng, Nhà nước về việc đầu tư phát triển công nghiệp quốc phòng và an ninh.

Do tính chất quan trọng của vấn đề, cơ quan chủ trì soạn thảo đã đề xuất 2 phương án: Phương án 1 là “Các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an được nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, sửa chữa vũ khí” và Phương án 2 là “Các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, sửa chữa vũ khí” và phải đáp ứng những yêu cầu nhất định được nêu rõ trong luật. 

Một số ý kiến thống nhất với phương án 2, nhưng cũng có nhiều đại biểu cho rằng nên theo phương án 1 để tận dụng tối đa các nguồn lực có sẵn. Bên cạnh đó, đại biểu Đỗ Tiến Sỹ -  Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Hưng Yên cho rằng nên đưa ra quy định mức độ sát thương nào, tầm bắn xa đến đâu thì chỉ có doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được nghiên cứu, chế tạo, nhập khẩu... còn lại để các doanh nghiệp bên ngoài được làm, bởi “công nghiệp quốc phòng không chỉ phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh mà còn phục vụ nhiệm vụ xã hội nữa. Quy định như vậy sẽ tạo điều kiện cho công nghiệp quốc phòng phát triển, nhưng không ảnh hưởng đến quốc phòng – an ninh. 

Vũ Hân

Các tin khác

Chính quyền địa phương hai cấp tại TP Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng phục vụ dân

Chính quyền địa phương hai cấp tại TP Hồ Chí Minh nâng cao chất lượng phục vụ dân

Sau một năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp, TP Hồ Chí Minh đã vận hành ổn định, thông suốt, phát huy hiệu quả rõ nét. Bộ máy tinh gọn hơn, chính quyền gần dân hơn, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng sau 1 năm gần dân, sát việc hơn

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều thủ tục, kiến nghị của người dân ở Đà Nẵng được xử lý gần cơ sở hơn, giảm tầng nấc trung gian. Tuy nhiên, khi thẩm quyền dồn về xã, phường, áp lực nhân lực, nhất là tại những địa bàn có nhiều hồ sơ đất đai, giải tỏa, đang trở thành điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Khởi công loạt công trình trọng điểm kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác

Khởi công loạt công trình trọng điểm kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác

Ngày 1/7 tại Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, nơi gắn liền với dấu mốc lịch sử ngày 5/6/1911, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước, TP Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức Lễ khởi công loạt công trình, dự án trọng điểm chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026)...

 Tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị

Tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị

Chính phủ lấy chuyển đổi số làm công cụ đổi mới căn bản phương thức quản trị; phát triển Chính phủ số, chính quyền số, xã hội số và công dân số; hoàn thiện hạ tầng công nghệ, dữ liệu dùng chung; điều hành quốc gia dựa trên dữ liệu, bằng chứng và kết quả theo thời gian thực.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương nêu các thành công sau 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp

Chính quyền 3 cấp tạo ra nguồn xung lực mới thúc đẩy phát triển toàn diện kinh tế - xã hội

Qua 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp, đã sắp xếp, bố trí 134 lượt nhân sự diện Trung ương quản lý, kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương thực hiện sáp nhập, gắn với định hướng chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp; đã giải quyết tốt chế độ, chính sách đối với cán bộ dôi dư.

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), đoàn đại biểu lãnh đạo TP Hồ Chí Minh đã đến dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Công viên Tượng đài Hồ Chí Minh; Công an TP Hồ Chí Minh tổ chức Lễ chào cờ đặc biệt “Tôi yêu Tổ quốc tôi”…

Những điểm mới của luật sửa đổi 10 luật về an ninh, trật tự có hiệu lực từ 1/7/2026

8 luật do Bộ Công an chủ trì xây dựng chính thức có hiệu lực thi hành

8 luật bao gồm: Luật Dẫn độ, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, Luật An ninh mạng, Luật Thi hành án hình sự, Luật phòng, chống ma túy, Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật có liên quan đến an ninh trật tự, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp và Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

Sáng 30/6, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.