Quốc hội băn khoăn về "điểm cân bằng" trong thẩm quyền nổ súng

Thảo luận tại tổ về dự án Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ chiều 31-10, các đại biểu bày tỏ băn khoăn nhất về thẩm quyền nổ súng, bởi cần tìm ra một liều lượng phù hợp để không bó tay lực lượng chức năng, giúp họ thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và không bị lạm dụng, xâm phạm quyền công dân.

Lắng nghe tờ trình của Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm thay mặt Chính phủ trình trước Quốc hội và 7 lý do cần thiết phải ban hành luật này, các đại biểu Quốc hội phần lớn bày tỏ sự nhất trí cao và đánh giá tốt với hồ sơ mà Bộ Công an đã chuẩn bị. Đại biểu Nguyễn Công Hồng – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cho rằng: Việc ban hành luật là rất cần thiết để đảm bảo cơ sở pháp lý vững chắc cho lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ và cho việc đảm bảo quyền con người, quyền công dân. 

“Hồ sơ rất đầy đủ, có báo cáo đánh giá tác động. Tôi cũng đánh giá cao thiện ý của Bộ Công an, khi đã có báo cáo dự kiến tiếp thu các góp ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu sau những phiên làm việc lần trước” – đại biểu Nguyễn Công Hồng bày tỏ.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận sôi nổi tại tổ về Luật quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ
Các đại biểu Quốc hội thảo luận sôi nổi tại tổ về Luật quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ

Điều được các đại biểu quan tâm nhất khi thảo luận về dự án luật này là thẩm quyền nổ súng, được quy định tại Điều 21. “Quy định về thẩm quyền nổ súng là khó nhất. Khó ở chỗ, nếu quy định quá chặt thì bó tay cơ quan chuyên ngành, không đảm bảo đáp ứng yêu cầu giữ gìn an ninh trật tự, đấu tranh với tội phạm; nhưng nếu quy định quá lỏng thì sẽ dẫn đến lạm dụng, ảnh hưởng đến quyền công dân. Liều lượng thế nào cho phù hợp là một việc rất khó". 

"Về cơ bản tôi nhất trí với những điểm được thiết kế tại Điều 21, nhưng tôi đề nghị cân nhắc thêm khoản 3 – “Những trường hợp được nổ súng sau khi đã cảnh báo”, điểm b - “Đối tượng đang sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, vũ lực, phương tiện gây rối trật tự công cộng uy hiếp nghiêm trọng tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác”, trong này có từ “vũ lực” cần làm rõ. Từ này có thể suy ra rất nhiều biểu hiện, như đấm đá hay xô đẩy, nên quy định thế này là chưa chặt chẽ. Cần làm rõ vũ lực đến mức độ nào thì có thể nổ súng” – đại biểu Hồng cho biết.

Về điểm c của khoản này “Đối tượng đang đánh tháo người bị giam, giữ, áp giải, dẫn giải do phạm tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, tái phạm nguy hiểm; người bị giam, giữ, dẫn giải, áp giải do phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, tái phạm nguy hiểm đang chạy trốn hoặc chống lại”, đại biểu Nguyễn Công Hồng cho rằng “có thể bó tay cơ quan tiến hành tố tụng”. 

“Điều này có lẽ chỉ áp dụng với lực lượng cảnh sát hỗ trợ tư pháp thôi, họ mới biết đối tượng A, B bị dẫn giải vì tội gì. Mà cũng chưa chắc đã biết. Còn anh em khác làm sao mà biết được đối tượng này phạm tội nguy hiểm hay rất nguy hiểm để biết có quyền nổ súng hay không. Quy định thế này anh em sẽ rất ngại, sẽ bị bó tay. Tôi đề nghị cân nhắc thêm”.

Cũng chung quan điểm với đại biểu Hồng, đại biểu Trần Dương Tuấn (Bến Tre) cũng cho rằng, quy định như điểm c quy định nổ súng sau, “mình không còn cơ hội nổ súng, vì họ nổ trước rồi. Tôi đề nghị bỏ điểm c, giữ điểm b và d là đủ”.

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm lắng nghe ý kiến của các đại biểu tại tổ
Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm lắng nghe ý kiến của các đại biểu tại tổ

Cho rằng “Luật này quan trọng nhất là ở việc quy định nổ súng, vì nó liên quan trách nhiệm của người được trang bị, sử dụng công cụ hỗ trợ, vũ khí”, đại biểu Y Biêr Niê (đoàn Đắc Lắc) bày tỏ băn khoăn về quy định bắn chỉ thiên. Dự thảo luật có ghi: “Người thi hành nhiệm vụ độc lập trước khi nổ súng phải cảnh báo bằng hành động, mệnh lệnh hoặc bắn chỉ thiên...”. 

Từ chỉ thiên trong giải thích từ ngữ phải làm rõ, vì hiện nay bắn lên trời chưa chắc đã an toàn. Ở trong thành phố, các tòa nhà cao tầng chi chít, bắn chỉ thiên chỉ cần chệch một góc vô tình có thể gây sát thương cho người phía trên. Trong trường hợp bắn như thế gây hậu quả thì có phải chịu trách nhiệm hình sự không? Làm luật phải ghi rõ ràng khoảng trống. Ở trên địa bàn chúng tôi có người đang ăn cơm bị viên đạn rớt ngay vào bát, nẩy lên, may mà không rớt vào đầu. Các trường hợp như này thực tế đã xảy ra, vì thế cần phải giải thích rõ.

Về khi thực hiện nhiệm vụ thì không thể xác định được đối tượng người vi phạm là nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hay đặc biệt nghiêm trọng để được nổ sung. Thiết nghĩ, ở điểm này cần ghi là hành vi có tính chất gây nguy hiểm cho xã hội hoặc tổ chức đánh tháo người trong dẫn giải…cần làm rõ hơn.

Bên cạnh thẩm quyền nổ súng, một điều cũng khiến rất nhiều đại biểu băn khoăn là Điều 15 – quy định về việc nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, sửa chữa, xuất khẩu, nhập khẩu vũ khí. Đây là vấn đề lớn, nội dung quan trọng có liên đến Hiến pháp năm 2013 và Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, cũng như các chủ trương của Đảng, Nhà nước về việc đầu tư phát triển công nghiệp quốc phòng và an ninh.

Do tính chất quan trọng của vấn đề, cơ quan chủ trì soạn thảo đã đề xuất 2 phương án: Phương án 1 là “Các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an được nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, sửa chữa vũ khí” và Phương án 2 là “Các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, sửa chữa vũ khí” và phải đáp ứng những yêu cầu nhất định được nêu rõ trong luật. 

Một số ý kiến thống nhất với phương án 2, nhưng cũng có nhiều đại biểu cho rằng nên theo phương án 1 để tận dụng tối đa các nguồn lực có sẵn. Bên cạnh đó, đại biểu Đỗ Tiến Sỹ -  Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Hưng Yên cho rằng nên đưa ra quy định mức độ sát thương nào, tầm bắn xa đến đâu thì chỉ có doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được nghiên cứu, chế tạo, nhập khẩu... còn lại để các doanh nghiệp bên ngoài được làm, bởi “công nghiệp quốc phòng không chỉ phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh mà còn phục vụ nhiệm vụ xã hội nữa. Quy định như vậy sẽ tạo điều kiện cho công nghiệp quốc phòng phát triển, nhưng không ảnh hưởng đến quốc phòng – an ninh. 

Vũ Hân

Các tin khác

Định danh và xác thực điện tử góp phần phòng ngừa tội phạm mạng

Định danh và xác thực điện tử góp phần phòng ngừa tội phạm mạng

Việc ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử nhằm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, chuyển đổi số quốc gia, phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới tư duy lập pháp; luật hóa các quy định đang tồn tại phân tán tại các văn bản dưới luật; bảo đảm tính đồng bộ với các luật chuyên ngành…

Cụ Huỳnh Thúc Kháng - tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân

Cụ Huỳnh Thúc Kháng - tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, cuộc gặp gỡ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng là cuộc gặp gỡ của hai nhân cách lớn trên nền tảng chung: độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân; là biểu tượng sinh động của chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và tinh thần trọng dụng hiền tài của Đảng...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Đánh dấu cột mốc quan trọng trong đấu tranh với tội phạm truy nã

Đánh dấu cột mốc quan trọng trong đấu tranh với tội phạm truy nã

Việc thông qua Tuyên bố chung, Kế hoạch hành động chung tại Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã ngày 30/9 đánh dấu một cột mốc quan trọng để định hướng tăng cường hợp tác khu vực trong đấu tranh với tội phạm truy nã.

Chung một nhịp đập ASEAN

Chung một nhịp đập ASEAN

Thành công của hội nghị là tiền đề quan trọng để cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN cụ thể hoá “Tuyên bố của lãnh đạo các nước ASEAN về nâng cao hiệu quả hợp tác truy bắt tội phạm truy nã” (2025), hướng tới mục tiêu chung “Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã”.

Thúc đẩy hợp tác khu vực trong đấu tranh với tội phạm truy nã

Thúc đẩy hợp tác khu vực trong đấu tranh với tội phạm truy nã

Thứ trưởng Lê Văn Tuyến ghi nhận, đánh giá cao các nội dung kiến nghị, đề xuất thực chất của các đại biểu nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác khu vực trong truy bắt tội phạm truy nã và đề nghị các nước ASEAN cùng nhau phối hợp để nghiên cứu triển khai.

Thẩm tra dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Thẩm tra dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia gồm 41 điều, được chia thành 7 chương; quy định về nguyên tắc bảo vệ, tiêu chí xác định, thẩm quyền xác định, biện pháp bảo vệ, lực lượng bảo vệ, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, công dân trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Cần thiết xây dựng cộng đồng thực thi pháp luật ASEAN có tính kết nối cao hơn

Cần thiết xây dựng cộng đồng thực thi pháp luật ASEAN có tính kết nối cao hơn

Trong khuôn khổ Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã dưới chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã", sáng 30/9, ngài Kao Kim Hourn, Tổng Thư ký ASEAN đã có bài phát biểu dưới hình thức ghi hình.

Bộ trưởng Lương Tam Quang với các Trưởng đoàn các nước ASEAN tại hội nghị.

Vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã

Sáng 30/9, Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã do Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức với chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã" đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội.

Thảo luận 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Thảo luận 7 luật trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát quy định về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm các quy định mới đi vào thực chất, không phát sinh gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp.

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.