Sáng 27/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về Luật Xuất bản. Qua 6 năm thi hành, Luật Xuất bản và các văn bản quy định chi tiết đã tạo điều kiện cho hoạt động xuất bản phát triển một bước cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, một số quy định trong Luật Xuất bản và các văn bản dưới luật còn thiếu cụ thể, thiếu đồng bộ với một số luật có liên quan. Một số quy định không còn phù hợp với thực tiễn hoạt động xuất bản, in và phát hành xuất bản phẩm gây ra những khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý nhà nước cũng như việc chấp hành, thực thi pháp luật.
Dự thảo luật lần này cũng tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội từ kỳ họp trước về quy định một chương riêng liên quan đến xuất bản và phát hành ấn phẩm điện tử góp phần điều chỉnh các hoạt động phát sinh trong thực tiễn, có tính dự báo, tính khả thi cao hơn để điều chỉnh hoạt động này. Theo đó, nhà xuất bản điện tử là nhà xuất bản thực hiện việc xuất bản và phát hành xuất bản phẩm trên thiết bị số, môi trường mạng. Dự thảo Luật quy định, đối tượng được thành lập nhà xuất bản điện tử là cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị cấp Trung ương và cấp tỉnh; tổ chức chính trị - xã hội cấp Trung ương và các tổ chức khác do Chính phủ quy định. Dự thảo luật cũng mở rộng phạm vi điều chỉnh đến cơ sở in các sản phẩm không phải là xuất bản phẩm (báo chí, tem chống giả, giấy tờ phục vụ quản lý nhà nước, bao bì, nhãn hàng, v.v...) nhằm ngăn chặn việc in lậu gây rối loạn thị trường.
Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) và Nguyễn Thị Kim Thúy (TP Đà Nẵng) cho rằng với các điều kiện như trên dễ gây ra sự “nở rộ” thành lập các nhà xuất bản khi các điều khoản quy định chưa chặt chẽ, đặc biệt là quy định chung chung về tiêu chuẩn của biên tập viên NXB. Các đại biểu cũng cho rằng không nên tách việc thành lập nhà xuất bản và cấp phép hoạt động xuất bản thành hai khâu khác nhau để tránh xảy ra tình trạng nhà xuất bản thành lập rồi, khi đó Bộ Thông tin và Truyền thông mới xem có đủ điều kiện hay không để cấp giấy phép hoạt động.
Nhiều ý kiến đề nghị cần có ưu đãi cân bằng cho hoạt động xuất bản, in và phát hành sản phẩm xuất bản. Các đại biểu Nguyễn Thu Anh (Lâm Đồng), Nguyễn Thúy Hoàn (Thái Bình) đề nghị bổ sung vào dự thảo Luật quy định tiêu chuẩn đối với biên tập viên tại các nhà xuất bản phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành; có chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức về xuất bản để đảm bảo chất lượng sản phẩm.
| Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Đào Trọng Thi: Xuất bản điện tử đã xuất hiện và đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới cũng như ở nước ta. Đây là một hình thái mới của hoạt động xuất bản, còn có nhiều thay đổi, khó dự báo trước. Trong xuất bản điện tử, xuất bản phẩm không cần phải in (nhân bản) mà có thể phát hành ngay trên mạng Internet hoặc việc in (nhân bản) diễn ra sau khâu phát hành. Kinh nghiệm của ta còn hạn chế, nên Luật Xuất bản (sửa đổi) mới quy định những nội dung có tính nguyên tắc, quy định về phương thức xuất bản điện tử và dẫn chiếu các quy định của pháp luật. Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong việc quản lý hoạt động xuất bản điện tử trong bối cảnh công nghệ thông tin và truyền thông phát triển rất nhanh Đại biểu Nguyễn Thúy Hoàn (Thái Bình): Văn hóa đọc xuống cấp, phát hành sách khó khăn. Theo thống kê của Ban Tuyên giáo Trung ương, năm 2011 ở nước ta có 64 nhà xuất bản thuộc Nhà nước, có trên 13.200 cơ sở phát hành sách, 1.500 cơ sở in bao gồm nhiều thành phần kinh tế tham gia. Liên kết trong hoạt động xuất bản, đây là vấn đề nóng, nhiều bất cập chưa được giải quyết. Đó cũng là hoạt động tạo ra nhiều xuất bản phẩm sai phạm, kể cả chuyên môn lẫn chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Một biên tập viên không quy định rõ sẽ xảy ra tình trạng “đánh trống ghi tên” và có thể đăng ký nhiều nhà xuất bản, như vậy ảnh hưởng lớn đến chất lượng các sản phẩm xuất bản. Theo những nhà biên tập viên kinh nghiệm, mỗi biên tập viên một năm chỉ có thể đọc được 15 đến 16 đầu sách. Trong khi bình quân một nhà xuất bản hiện nay xuất bản lên tới gần nghìn đầu sách trở lên thì chất lượng các ấn phẩm đến với người đọc kém là tất yếu. |
