Lại đề xuất siết điều kiện nhập cư
Một trong những nội dung mà Chính phủ đề xuất trong dự án Luật Thủ đô là được giao quy định về điều kiện cư trú tại nội thành Hà Nội. Mục đích là giúp giảm sức ép do gia tăng về tốc độ nhập cư vào khu vực nội thành, bảo đảm cho người dân có điều kiện sinh sống hợp pháp tại Thủ đô.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường, sự cần thiết phải có quy định về điều kiện cư trú tại nội thành Hà Nội xuất phát từ thực trạng "những năm gần đây, Hà Nội đang phải chịu áp lực ngày một tăng do tình trạng quá đông dân cư ở nội thành. Thực trạng này đã gây sức ép lớn về kinh tế - xã hội, đồng thời cũng ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn Thủ đô, cần được giải quyết sớm".
Tuy nhiên, trong ý kiến thẩm tra nội dung này, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đã dẫn ra quyền cư trú của người dân ghi rõ trong Luật Cư trú có hiệu lực từ nhiều năm trước và phân tích thực tế cho thấy việc "áp dụng các biện pháp hành chính khắt khe nhằm hạn chế di dân tự do vào các thành phố lớn, trong đó có Thủ đô không những không hiệu quả mà còn phát sinh các hệ lụy khác như vấn đề giáo dục, an sinh xã hội".
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận thì giải pháp cho vấn đề này là cần quản lý dân cư theo quy hoạch Thủ đô, tức là dùng các giải pháp về kinh tế - xã hội chứ không nên dùng biện pháp hành chính để điều chỉnh và quản lý dân cư.
Có nên cho cơ chế tài chính riêng?
Dự thảo luật đề xuất, Thủ đô được sử dụng toàn bộ khoản thu ngân sách TW vượt dự toán hằng năm để đầu tư xây dựng, phát triển Thủ đô. Lý giải cho việc này, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cho biết: việc phân bổ chi ngân sách cho Thủ đô cao hơn các địa phương khác, cũng như cho phép Thủ đô giữ lại toàn bộ khoản thu ngân sách Trung ương vượt dự toán (trừ một số khoản), đã được thực hiện trên thực tế.
Theo dự toán chi ngân sách năm 2010, thì tổng chi ngân sách địa phương của thành phố Hà Nội là 29.495 tỷ đồng, trong đó chi cân đối là 28.984 tỷ đồng và chi từ nguồn bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương là 511 tỷ đồng. Từ năm 2006 đến năm 2009, Thủ đô Hà Nội được thưởng vượt dự toán thu và đầu tư trở lại 5.735 tỷ đồng.
Đại biểu Lê Thị Nguyệt Hường (Hà Nội) bày tỏ sự tán thành việc cần thiết cho Hà Nội được giữ lại toàn bộ khoản thu ngân sách TW vượt dự toán do nhu cầu và do thực tế đã diễn ra như vậy. Tuy đồng tình cần có giải pháp về mặt tài chính cho việc xây dựng, phát triển Thủ đô nhưng Ủy ban Pháp luật cho rằng không nên coi việc tăng ngân sách cho Hà Nội là vấn đề có tính thường xuyên, liên tục, mà chỉ nên xác định đây là giải pháp trong một giai đoạn phát triển nhất định.
Vì vậy nên xử lý theo hướng trong mỗi nhiệm kỳ, Chính phủ trình Quốc hội quyết định đầu tư cho Hà Nội một số hạng mục công trình, chẳng hạn hệ thống tàu điện ngầm hoặc hệ thống giao thông đô thị khác... và hằng năm khi Quốc hội quyết định ngân sách, sẽ dành một khoản phù hợp cho việc thực hiện các chương trình, mục tiêu đó
