Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, trước khi cổ phần hóa (CPH) vào cuối năm 2002, Công ty CP VLXD 720 (nay là Công ty CP 720, tọa lạc đường Lê Hồng Phong, quận Bình Thuỷ, TP Cần Thơ) từng là DN Nhà nước, trực thuộc Tổng cục Đường bộ - Bộ GTVT. Sau khi được CPH, Nhà nước vẫn chi phối 65,48% vốn góp.
Ngày 8/9/2005, Công ty với Sở TN&MT (đại diện cho UBND TP Cần Thơ) ký Hợp đồng thuê đất số 195/HĐTĐ (HĐ 195) đối với phần đất hơn 65.509m2 để sử dụng vào mục đích kinh doanh. Thời hạn thuê là 10 năm (đến 18/5/2015).
Căn cứ vào thực tế sử dụng đất của Công ty 720, cuối tháng 11/2011, Cục Thuế Cần Thơ có công văn… đòi nợ và tiền phạt nộp chậm đối với DN này gần 7 tỷ đồng. Và đến ngày 21/10/2012, Cục Thuế có Thông báo số 1371/CT-QLCKTTD xác định tiền thuê đất hàng năm của Công ty phải nộp là 1.593.139.590 đồng, tức mỗi tháng là 132.761.633 đồng, mỗi m2 là 24.320 đồng.
Ngày 25/12/2013, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ có Văn bản số 6337/UBND-KT không chấp nhận khiếu nại của Công ty, đồng thời chỉ đạo giải quyết theo hướng: Yêu cầu Công ty phải chấp hành nộp tiền thuế đất của Cục Thuế; giao Cục trưởng Cục Thuế TP đôn đốc công ty nộp tiền thuê đất vào ngân sách nhà nước. Công văn cũng ấn định đến hết ngày 31/12/2013, công ty không chấp hành nộp tiền thuế đất thì Sở TN&MT lập thủ tục thu hồi đất.
Đến ngày 9/7/2014, Cục Thuế có Văn bản số 1424/CT-QLN gửi Công ty 720 xác định số tiền thuê đất, tiền phạt, tiền chậm nộp của công ty tính đến ngày 30/6/2014 là 11.802.924.473 đồng, trong đó tiền thuê đất trên 7,278 tỷ đồng, tiền phạt vi phạm hành chính gần 2,650 tỷ đồng và tiền chậm nộp gần 1,155 tỷ đồng.
Cục Thuế ra điều kiện nếu Công ty 720 không thực hiện nộp thuế với số tiền đã kể trên 90 ngày, cơ quan thuế sẽ cưỡng chế nợ thuế bằng biện pháp thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng, trích tiền từ tài khoản của công ty tại kho bạc nhà nước, tổ chức tín dụng, yêu cầu phong tỏa tài khoản…
LS Nguyễn Trường Thành - Đại diện Công ty 720 cho rằng, HĐ 195 ghi rõ giá thuê trong 10 năm là 316.099.125 đồng/năm (tính từ 18/5/2005). "Từ đó đến nay, chúng tôi thực hiện đúng HĐ đã ký, hàng năm đều đóng đầy đủ tiền thuê đất mà hai bên đã thỏa thuận" - ông Thành cho biết.
Theo ông Thành, Công ty 720 là một bên trong HĐ thuê đất với UBND TP Cần Thơ trong đó giá thuê đất đã được xác định ổn định cho DN. Nay có tranh chấp về giá thuê đất thì thẩm quyền giải quyết vụ việc trước hết thuộc UBND TP. Trong khi đó, đến nay UBND TP chưa ban hành bất cứ văn bản nào xác định và buộc Công ty 720 phải nộp tiền thuê đất ngoài khoản tiền mà Công ty đã đóng theo HĐ 195. Còn nếu chính quyền quyết định điều chỉnh giá thuê đất theo HĐ 195 thì bắt buộc phải có quyết định cụ thể và ký lại HĐ thuê đất. Nếu DN không đồng ý thì thẩm quyền giải quyết tranh chấp thuộc thẩm quyền của TAND vì HĐ 195 hiện chưa hết hiệu lực.
Đại diện Công ty 720 cho rằng HĐ thuê đất giữa UBND TP.Cần Thơ với Công ty đã xác định ổn định giá thuê đất trong thời hạn 10 năm nên đương nhiên được áp dụng tiết b khoản 2 điều 3 Nghị định 121/2010/NĐ-CP. Đến nay HĐ 195 theo đơn giá ổn định chưa hết thời hạn ổn định (đến 18-5-2015 mới hết hạn). Hơn nữa, Công văn số 6353/BTC-QLCS ngày 15/5/2014 của Bộ Tài chính, phúc đáp UBND TP Cần Thơ ghi rõ:
"Trường hợp dự án thuê đất của Công ty 720 trả tiền thuê đất hàng năm trước ngày 1/1/2006 mà một trong 3 loại giấy tờ (giấy chứng nhận đầu tư, giấy phép đầu tư, quyết định cho thuê đất và HĐ cho thuê đất do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp) không ghi nguyên tắc điều chỉnh thì thực hiện điều chỉnh lại đơn giá thuê đất theo quy định khoản 2 điều 9 Nghị định 142/2005/NĐ-CP hết chu kỳ ổn định 5 năm thì việc điều chỉnh đơn giá tiền thuê đất được thực hiện theo quy định mục 2, 3 nêu trên". HĐ 195 không quy định điều chỉnh giá thuê đất mà ổn định cho DN trong thời hạn 10 năm. Do vậy, theo ông Thành, không có lý do gì để điều chỉnh đơn giá thuê đất đối với DN.
Phía Công ty còn cho biết khi bán phần vốn nhà nước trong Công ty CP VLXD 720, đại diện chủ sở hữu (Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước - SCIC) đã không đưa số tiền thuê đất phát sinh ngoài HĐ vào khoản "công nợ" của công ty để bán đấu giá; kết quả kiểm toán trước khi bán đấu giá CP nhà nước cũng không thể hiện khoản phát sinh nêu trên.
Và một trong những nội dung còn lại mà công ty đưa ra là HĐ 195 quy định rõ phần tiền thuê đất, Công ty đã nộp đủ theo kết luận của chánh thanh tra TP. Tuy nhiên, thời gian qua Cục Thuế TP Cần Thơ ban hành nhiều văn bản phạt vi phạm hành chính, phạt tiền chậm nộp đối với số tiền phát sinh ngoài HĐ mà không ban hành bất cứ quyết định nào (chỉ ban hành công văn, thông báo) là không đúng quy định tại Điều 76 Luật Quản lý thuế.
Mặt khác, tại Điều 5 HĐ 195 ghi rõ "Hai bên cam kết thực hiện đúng quy định của HĐ này, nếu bên nào không thực hiện thì bên đó phải bồi thường thiệt hại cho việc vi phạm HĐ gây ra theo quy định pháp luật".
Đại diện công ty bày tỏ quan điểm rằng quan hệ thuê đất giữa UBND TP Cần Thơ với công ty là quan hệ dân sự do Luật Dân sự điều chỉnh. Nếu có tranh chấp về giá thuê đất thì phải được giải quyết theo trình tự thủ tục tố tụng dân sự, không thể giải quyết bằng biện pháp hành chính
