Sau giải phóng Quảng Trị (30/4/1972), vào giữa tháng 6/1972, địch mở các cuộc phản công nhằm tái chiếm thị xã Quảng Trị. Cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ đã diễn ra ác liệt. Quân ta và địch đã giành giật nhau từng ngôi nhà, từng đoạn giao thông hào, từng ụ súng. Địch với dã tâm san bằng Thành cổ đã có lúc huy động 150 - 170 lần/ngày máy bay phản lực, 70-90 lần/ngày máy bay B52 ném bom; hàng trăm tàu khu trục, tuần dương hạm khai hoả vào Thành cổ.
Trong 81 ngày đêm, địch đã dội xuống mảnh đất chỉ có chu vi vỏn vẹn hơn 2 nghìn mét vuông trên 330 nghìn tấn bom, 125 nghìn viên đại bác, hàng nghìn loại chất nổ khác, biến Thành cổ thành một đống hoang tàn, đổ nát.
Hàng nghìn du khách đã đến dâng hương, hoa tưởng nhớ công ơn to lớn của các Anh hùng liệt sĩ tại Đài tưởng niệm Thành cổ Quảng Trị.
Trong cuộc chiến đấu này, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ ưu tú của ta đã vĩnh viễn nằm lại trên chiến trường Thành cổ và dưới dòng sông Thạch Hãn Anh hùng. Họ đã hiến dâng tuổi thanh xuân để viết nên bài ca bất tử của những người con quê hương trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.
Để ghi nhận những thành tích xuất sắc của các đơn vị vũ trang trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ thiêng liêng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đã trao tặng Kỷ niệm chương Chiến sĩ bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 cho 403 cán bộ, chiến sĩ thuộc các đơn vị: Tiểu đoàn 8; lực lượng An ninh vũ trang; Trinh sát vũ trang; Biệt động nội thành; Du kích Quảng Hà... Đây là sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Trị đối với những người từng vào sinh ra tử chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị mùa hè đỏ lửa 1972
