Nguyên nhân của vụ án bắt nguồn từ việc ham mê cờ bạc của Nguyễn Ngọc Huy, 33 tuổi, trú ở thôn 2, Vĩnh Tân, Vĩnh Lộc (làm nghề lái xe ôtô). Trong những lúc rỗi rãi, Huy thường đánh bạc với một số đối tượng ở Bỉm Sơn, thua một số tiền lớn nên phải vay của Nguyễn Tất Thành, 43 tuổi, trú ở tiểu khu 5, thị trấn Hà Trung với mức lãi suất 5.000đ/1 triệu/1 ngày. Do Huy chưa có tiền trả nên Thành “bán” nợ sang cho Phạm Trí Thức, 28 tuổi, trú ở xã Hà Minh, Hà Trung (là thanh niên có “máu mặt” ở địa phương). Theo đó, Huy bị Thức ép vay tiền 30 triệu của hắn để trả nợ cho Thành. Số tiền trên, Huy mới trả được 1,5 triệu, Thức tính cả gốc cả lãi lên đến 47 triệu. Đến kỳ trả nợ, Huy vẫn chưa có tiền trả nên Thức nhiều lần gọi điện thúc ép Huy phải trả nợ. Sợ quá, Huy không dám nghe điện thoại nữa.
Chính vì vậy, Phạm Trí Thức đã gọi thêm 6 đối tượng là Phạm Việt Anh, 18 tuổi, trú ở Hà Ninh, Hà Trung (là con chú ruột của Thức); Nguyễn Văn Đạt, 22 tuổi (con dì ruột của Thức); Nguyễn Văn Mạnh, 21 tuổi, trú ở Hà Ninh, Hà Trung; Đinh Công Thuyết, 29 tuổi; Nguyễn Văn Thượng, 20 tuổi; Lại Thế Tình, 20 tuổi đều trú ở Hà Bình, Hà Trung thuê 2 xe taxi đi từ Hà Trung về nhà Huy ở xã Vĩnh Tân, Vĩnh Lộc để đòi nợ. Trước khi đi, Thức chuẩn bị sẵn 5 con dao và 1 mác tự chế bỏ vào bì xác rắn đem theo.
Đến nhà Huy, cả bọn chia nhau dao, Đạt, Thượng, Tình, Việt Anh, Mạnh đứng ở trước cửa; Thức và Thuyết vào nhà gặp ông Nguyễn Đức Vân (bố đẻ Huy). Thấy thế, ông Vân ngăn không cho Thức và Thuyết vào nhà. Trong lúc xô đẩy với Thức, ông Vân bị bị dao cứa vào tay trái gây rách da, chảy máu. Cùng thời điểm trên, Nguyễn Ngọc Huy phát hiện nhóm của Thức đến đòi nợ mình nên đã cầm cuốc, cùng với một số người dân địa phương cầm gạch đá đuổi đánh nhóm Thức.
Sau khi đã bắt được 6 đối tượng ở Hà Trung, một số công dân xã Vĩnh Tân đã đập phá và đẩy 2 xe taxi đến khu đất trống để đốt khiến cả 2 chiếc bị thiêu rụi hoàn toàn, tổng giá trị thiệt hại của 2 xe là 435 triệu đồng. Một số người dân quá khích đã đánh bị thương các đối tượng trong nhóm của Thức nên khi phát hiện sự việc trên, chính quyền xã Vĩnh Tân đã đưa Nguyễn Văn Đạt về trạm y tế cấp cứu; một số đối tượng được đưa về trụ sở Ban Công an xã Vĩnh Tân. Phát hiện sự việc trên, hàng trăm người dân xã Vĩnh Tân đã xông vào trạm y tế đập vỡ tường hoa, ném vỡ cửa sổ, phá vỡ cửa chính, xông vào phòng để đấm đá Đạt, không cho nhân viên y tế cứu chữa người bị thương, bất chấp sự can ngăn của lực lượng Công an xã, cán bộ địa phương.
Công an khám nghiệm hai chiếc xe bị các đối tượng thiêu rụi hoàn toàn.
Phát hiện sự việc trên, Công an huyện Vĩnh Lộc đã tập trung lực lượng ngăn chặn, tuyên truyền không để người dân quá khích, đồng thời dùng xe ôtô Cảnh sát giao thông đưa Nguyễn Văn Đạt ra khỏi trạm y tế xã đến cấp cứu ở tuyến trên thì tình hình ở trạm y tế mới dần ổn định trở lại. Tại trụ sở Ban Công an xã Vĩnh Tân, biết Thức và các đối tượng ở bên trong nên hàng trăm người dân đã bao vây xung quanh, một số đối tượng quá khích đem theo gậy, gạch đá, tri hô, đập cửa sổ, cửa chính xông vào trong trụ sở để đánh các đối tượng. Lực lượng chức năng can ngăn, giải thích, thuyết phục nhưng các đối tượng vẫn không dừng lại, gây ra sự huyên náo, hỗn loạn, ách tắc giao thông toàn bộ. Công an huyện Vĩnh Lộc vừa vận động thuyết phục vừa dùng xe chở phạm nhân tìm cách tiếp cận trụ sở Công an xã, đưa lực lượng đột nhập, giải cứu các đối tượng đưa đi cấp cứu, điều trị.
Thương tích của Phạm Trí Thức do quá nặng nên sau khi được cấp cứu ở bệnh viện đa khoa Vĩnh Lộc, sau đó chuyển lên bệnh viện tỉnh Thanh Hóa rồi chuyển ra Bệnh viện Việt Đức nhưng không qua khỏi, 4 ngày sau, Thức tử vong do tụ máu màng cứng, phù não… Các đối tượng còn lại đều bị thương tích ở đầu và một số vị trí trên cơ thể, tổng cộng những người này bị tổn hại 57% sức khỏe, trong đó Nguyễn Văn Đạt bị nặng nhất với tổn hại là 21%.
Được giao nhiệm vụ điều tra, làm rõ vụ án trên, CBCS Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa đã phải bỏ rất nhiều công sức bởi các nhân chứng do có mối quan hệ làng xã, họ hàng nên không muốn khai báo, né tránh, không trình bày đầy đủ những gì bản thân biết được. Số đối tượng có liên quan đến vụ án thì không khai báo hành vi của bản thân cũng như hành vi của đối tượng khác. Chính vì vậy, lãnh đạo đơn vị đã cùng với điều tra viên chính là Thượng tá Nguyễn Văn Định phải đầu tư nhiều công sức, nghiên cứu kỹ tình hình, vận động, thuyết phục các đối tượng khai báo, đồng thời thu thập mọi chứng cứ chứng minh hành động của các đối tượng.
Theo đó, lực lượng chức năng đã xác định vai trò chính, liên quan đến vụ án là Nguyễn Ngọc Huy, bắt tạm giam đối tượng này để điều tra. Tuy nhiên, bản thân Huy cũng khai báo nhỏ giọt, không thành khẩn nhưng với các tài liệu thu thập được, cơ quan điều tra đã làm rõ, khởi tố 10 đối tượng phạm tội gồm: Nguyễn Văn Dậu, 46 tuổi; Nguyễn Quốc Linh, 25 tuổi; Tống Huy Hân, 23 tuổi, Nguyễn Văn Xuân, 54 tuổi; Vũ Huy Long, 26 tuổi; Đỗ Trường Giang, 22 tuổi; Tống Văn Chính, 45 tuổi; Nguyễn Văn Hiền, 40 tuổi; Đỗ Văn Ánh, 50 tuổi; Nguyễn Ngọc Huy, 33 tuổi, đều trú ở thôn 2, xã Vĩnh Tân, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa.
Đối với hành vi sai phạm của số đối tượng do Phạm Trí Thức cầm đầu do Thức đã chết, các đối tượng chưa gặp được Huy để yêu cầu trả nợ mà chỉ có Thức và Thuyết tự ý xông vào nhà Huy để tìm, sau đó bỏ chạy và bị đuổi đánh nên cơ quan điều tra xác định chưa có căn cứ xác định các đối tượng này phạm tội. Việc vay nợ của Thức, Huy và Thành cơ quan điều tra tiếp tục xác minh làm rõ.
Như vậy, chỉ vì quá khích, 10 đối tượng trên đã phải trả giá quá đắt. Đây là bài học cho các thanh niên nông thôn trong việc giải quyết các vấn đề xảy ra ở địa phương
