Phủ sóng công nghệ để giữ bình yên nếp nhà, góc phố

Sau khi TP Hồ Chí Minh sắp xếp địa giới hành chính, địa bàn rộng, cùng số lượng dân cư đông đúc nhất nước, nguy cơ các loại tội phạm ẩn mình hoạt động với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, liều lĩnh… Trên trận tuyến giữ gìn bình yên cho nhân dân, một cuộc chuyển dịch mang tính chiến lược đang quyết liệt diễn ra: Công an TP Hồ Chí Minh và Công an cơ sở đang phủ “lưới” công nghệ, biến những thành tựu của khoa học công nghệ (KHCN) hiện đại thành vũ khí sắc bén, đẩy lùi tội phạm ngay từ cơ sở…

Bản đồ số và “mắt thần” AI - cuộc chuyển trạng thái trên “tọa độ lửa”

Có mặt tại Trung tâm Thông tin Chỉ huy Công an TP Hồ Chí Minh, chúng tôi được chứng kiến không khí làm việc khẩn trương nhưng vô cùng khoa học. Trước màn hình lớn bao bọc toàn bộ bức tường trung tâm là hệ thống Bản đồ số đang hiển thị hàng loạt các đốm sáng di động. Đó chính là vị trí, lộ trình thực tế của 41 Tổ công tác 363 cấp thành phố và 672 Tổ công tác 363 cấp xã đang miệt mài tuần tra trên khắp các ngả đường.

Đại úy Nguyễn Vũ Linh, Phó Trưởng Ban Thanh niên, đại diện Ban Thanh niên Công an TP Hồ Chí Minh - đơn vị chủ trì phối hợp nghiên cứu, vận hành công trình “Ứng dụng Bản đồ số tại Trung tâm Thông tin Chỉ huy Công an TP Hồ Chí Minh phục vụ Tổ công tác 363” cho biết: “Trước đây, việc trao đổi thông tin, nắm tình hình và điều động lực lượng hỗn hợp đôi lúc còn độ trễ do áp dụng phương thức truyền thống. Từ khi áp dụng Bản đồ số, mọi trạng thái tuần tra, vị trí của từng tổ công tác đều trực quan hóa theo thời gian thực”.

Lợi thế của Bản đồ số được minh chứng bằng những cú “đánh chặn” ngoạn mục. Khi có tin báo từ người dân qua tổng đài 113 hay từ Công an các xã, phường về một vụ cướp giật hay đối tượng tụ tập đua xe, gây rối, Tổ Thường trực tại Trung tâm chỉ cần quét trên Bản đồ số, xác định Tổ 363 gần vị trí xảy ra vụ việc nhất để điều động tiếp cận hiện trường chỉ trong vòng vài phút. Hệ thống dữ liệu kết nối thông suốt giúp các chiến sĩ nhanh chóng tra cứu, đối chiếu thông tin đối tượng nghi vấn có tiền án, tiền sự ngay trên đường tuần tra, tạo bước đột phá trong xác minh, truy xét nóng.

Nếu như ở cấp thành phố là tầm nhìn chiến lược vĩ mô thì tại Công an các phường, xã, việc ứng dụng KHCN lại mang hơi thở thực tiễn vô cùng sinh động, bám sát từng ngõ hẻm, khu phố.

Đến Công an phường Tân Thới Hiệp, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước hệ thống quản lý an ninh tại đây. Nhận diện rõ thủ đoạn tinh vi của tội phạm, Công an phường đã tham mưu cho chính quyền địa phương triển khai mô hình camera giám sát áp dụng công nghệ lưu trữ dữ liệu đám mây (Cloud) hiện đại kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI).

Trò chuyện với chúng tôi, Trung tá Nguyễn Văn Ngõ, Trưởng Công an phường Tân Thới Hiệp cho biết: “Thay vì dùng ổ cứng truyền thống dễ hỏng hóc hoặc bị đối tượng phá hoại xóa dấu vết, toàn bộ hình ảnh từ 202 mắt camera của phường đều đẩy thẳng lên dữ liệu đám mây, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Đặc biệt, trong đó có 40 camera thông minh tích hợp AI có khả năng tự động nhận diện biển số phương tiện và quét 32 điểm trên khuôn mặt”.

Nhờ tính năng cảnh báo tự động này, khi một đối tượng nằm trong diện nghi vấn xuất hiện trong tầm quét, hệ thống lập tức bắn tín hiệu trực tiếp đến máy của cán bộ điều tra để tổ chức vây bắt.

Anh Ngô Hoàng Lâm, một người dân ngụ tại địa phương, vẫn chưa hết xúc động kể lại: “Khoảng 2 giờ sáng, em đi làm về trên đường HT 13 thì bị hai thanh niên ép xe vào lề, đánh rồi cướp điện thoại. Cứ nghĩ đêm tối vắng vẻ sẽ khó tìm, vậy mà sau khi em trình báo, Công an phường trích xuất camera AI, nhận diện hướng di chuyển và tóm gọn hai đối tượng cướp giật ngay trong buổi chiều hôm đó”.

Chỉ tính riêng năm 2025, nhờ mạng lưới “mắt thần” này, tội phạm trật tự xã hội trên địa bàn phường Tân Thới Hiệp giảm mạnh, tỷ lệ khám phá án đạt tới 85%, làm rõ hàng chục vụ cướp, cướp giật và trộm cắp tài sản…

Không riêng phường Tân Thới Hiệp, làn sóng ứng dụng camera thông minh đang phủ khắp các địa bàn trọng điểm của thành phố. Tại phường Tân Hưng, một vụ đột nhập phòng trọ trộm cắp máy tính xách tay cũng bị Công an phường phối hợp cùng Phòng Cảnh sát hình sự lật tẩy, nhanh chóng bắt giữ đối tượng nhờ dữ liệu phân tích từ hệ thống camera AI…

Tại phường Bình Dương, một buổi chiều đầu tháng 1/2026, tại quán nước mía trên đường Phú Chánh 39, một vụ cướp giật táo tợn xảy ra chỉ trong vài giây. Đối tượng dùng dao khống chế chủ quán rồi cướp sợi dây chuyền vàng trước khi bỏ chạy. Nhưng chỉ ít giờ sau, đối tượng đã bị bắt giữ.

Điểm mấu chốt nằm ở chính hệ thống camera an ninh phủ kín địa bàn. Từ hình ảnh nhận diện, hướng di chuyển cho tới đặc điểm phương tiện, mọi dấu vết đều được lưu lại rõ nét. Công an phường nhanh chóng trích xuất dữ liệu, khoanh vùng, truy xét và khép chặt vòng vây.

Ở phường Tăng Nhơn Phú, Công an phường cũng chủ động vận động nguồn xã hội hóa để xây dựng trung tâm camera AI hiện đại. Ngay cả các vùng ngoại thành như xã Phú Giáo, mô hình “xã hội hóa camera an ninh” với 225 mắt thần bao phủ khắp các tuyến đường vắng, nơi dân cư thưa thớt, đã trở thành cánh tay nối dài đắc lực giúp Công an xã liên tục truy vết, khám phá thành công các vụ trộm cắp xe máy, cướp giật tài sản…

Từ những vụ án đường phố cho tới các vụ trộm cắp trong hẻm nhỏ, “mắt thần” công nghệ đang dần trở thành “trinh sát đặc biệt”, hỗ trợ Công an cơ sở rút ngắn thời gian điều tra, tăng khả năng khám phá án và tạo sức răn đe mạnh mẽ đối với tội phạm.

Tính đến nay, Công an TP Hồ Chí Minh đã lắp đặt khoảng 31.000 mắt camera chính quy và vận động nhân dân, doanh nghiệp tự trang bị thêm hơn 50.000 camera. Hệ thống này không chỉ phục vụ đắc lực cho công tác phòng chống tội phạm mà còn là bằng chứng thuyết phục khiến người vi phạm hết đường chối cãi, minh bạch hóa quá trình xử lý của lực lượng chức năng…

Điểm tựa vững chắc từ lòng dân và công nghệ

Có thể thấy, khi tội phạm ngày càng tinh vi, sử dụng công nghệ cao, hoạt động liên tuyến, liên địa bàn, thì lực lượng Công an cơ sở ở TP Hồ Chí Minh cũng đã chuyển mạnh từ “phòng ngừa thủ công” sang “phòng ngừa số”, lấy KHCN làm nền tảng, lấy dữ liệu làm công cụ và lấy người dân làm trung tâm của thế trận an ninh nhân dân hiện đại.

Đại diện Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm và xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (BCĐ 138) TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, việc đẩy mạnh ứng dụng KHCN không còn là giải pháp tình thế mà là yêu cầu tất yếu, cấp thiết. Lực lượng Công an toàn thành phố đang quyết liệt chuyển đổi tư duy và trạng thái: từ phòng ngừa, đấu tranh truyền thống sang chủ động phòng ngừa, đấu tranh trên môi trường mạng và không gian số.

Trọng tâm cốt lõi của chiến lược này là việc khai thác tối đa giá trị của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước và Đề án 06/CP. Nguồn tài nguyên số hóa này đang giúp lực lượng Công an nâng cao vượt bậc hiệu quả quản lý cư trú, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của người nước ngoài cũng như các ngành nghề kinh doanh có điều kiện về ANTT… Đồng thời, thành phố cũng đã và đang tăng cường rà soát SIM rác, kiểm soát thuê bao Internet và đấu tranh với tội phạm công nghệ cao. Đây chính là đòn đánh trực diện, bẻ gãy từ gốc các đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản xuyên quốc gia, tội phạm “tín dụng đen” hay đánh bạc trên không gian mạng.

Không dừng lại ở mặt đất và không gian mạng, Công an TP Hồ Chí Minh còn chủ động tiến hành khảo sát, điều khiển thử nghiệm thiết bị bay không người lái (UAV) tại các khu vực trọng điểm, như Khu Công nghệ cao. Trong một đô thị phát triển phức tạp, nhiều nhà cao tầng và địa hình chia cắt, UAV với khả năng cơ động nhanh, tầm nhìn bao quát từ trên cao đang được kỳ vọng trở thành một công cụ nghiệp vụ thiết yếu phục vụ giám sát an ninh, quản lý đô thị và cứu hộ, cứu nạn.

Đặc biệt, thời gian qua, Công an TP Hồ Chí Minh còn triển khai ứng dụng “SOS An ninh trật tự” trên điện thoại với rất nhiều hiệu quả thiết thực. Chỉ bằng vài thao tác, người dân có thể gửi tin báo về cướp giật, gây rối, cháy nổ, tai nạn giao thông hay các tình huống khẩn cấp trực tiếp đến cơ quan Công an.

Mô hình này đang được xem là bước chuyển lớn trong tư duy bảo đảm ANTT. Nếu như trước đây người dân chủ yếu gọi điện báo tin sau khi sự việc xảy ra thì nay thông tin được truyền tải gần như tức thời từ hiện trường đến trung tâm chỉ huy. Mỗi công dân trở thành một “cảm biến thông minh”, giúp lực lượng chức năng mở rộng khả năng quan sát và phản ứng nhanh hơn trước các nguy cơ mất ANTT…

Đi dọc các con hẻm tại các tuyến đường như Dương Thị Mười hay khu dân cư Hiệp Thành City (phường Tân Thới Hiệp), điều chúng tôi cảm nhận rõ nhất không chỉ là những mắt camera AI lấp lánh trên cột đèn, mà là sự an tâm, phấn khởi của người dân. Từ ngày có “mắt thần”, tình trạng thanh, thiếu niên tụ tập nẹt pô, lấn chiếm lòng lề đường hay nạn đổ rác trộm gây ô nhiễm đã giảm hẳn. Người dân tự nguyện bảo nhau đóng góp kinh phí, phối hợp cùng Công an bảo trì, nâng cấp hệ thống. Mỗi tuyến đường, mỗi khu phố dần hình thành một “vành đai an ninh số” gắn với phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Cuộc chiến với tội phạm tại một siêu đô thị như TP Hồ Chí Minh sẽ còn nhiều cam go, thách thức khi mạng lưới công nghệ vẫn còn những “điểm mù”, những tuyến hẻm nhỏ chưa phủ kín. Thế nhưng với kế hoạch quán triệt toàn diện năm 2026, quyết tâm kéo giảm ít nhất 10% số vụ tội phạm về trật tự xã hội, nâng tỷ lệ điều tra phá án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng lên trên 95%, Công an TP Hồ Chí Minh đang đi đúng hướng.

Phía sau mỗi camera, mỗi bản đồ số, mỗi tín hiệu cảnh báo là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của lực lượng Công an thành phố trong hành trình giữ bình yên cho nhân dân. Và trong cuộc chiến ấy, công nghệ không thay thế con người mà trở thành “cánh tay nối dài” để lực lượng Công an gần dân hơn, phản ứng nhanh hơn và hiệu quả hơn trước mọi loại tội phạm đang biến đổi từng ngày…