Phụ huynh đi “chợ sách” cho con

Khi những cánh phượng đỏ rực rớt xuống gốc, báo hiệu năm học đã kết thúc, cũng là lúc nhiều bậc phụ huynh băn khoăn: Cho con đọc sách gì trong những ngày nghỉ hè, bên cạnh các hoạt động vui chơi, giải trí như thể thao, du lịch? Một khảo sát trên mạng cho thấy, có tới 10% số phụ huynh cho biết, cho trẻ đọc sách trong dịp hè là điều mà họ quan tâm, vì đọc sách vừa là cách giải trí, lại vừa cung cấp cho các cháu lượng kiến thức phong phú, là món ăn tinh thần bổ ích nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách trẻ em. Vì thế, hầu hết các bậc phụ huynh đều thống nhất, dù có em thích đọc loại sách này, có em thích đọc loại khác, nhưng không nên hạn chế con cái đọc sách. Nhưng việc lựa chọn sách giùm con rất quan trọng.

Sự quan tâm này là cần thiết khi mà trên thị trường sách hiện có vô số loại sách của nhiều nhà sách và NXB, dĩ nhiên, với chất lượng cũng rất khác nhau. Có khi, cùng một cuốn nhưng mỗi nhà in một kiểu. Nhiều cuốn dịch sai, hay lược bớt nội dung, vẽ tranh minh họa trông như thật, nhưng đọc thì chả còn nhận ra tác phẩm đó nữa, mà thấy như bị xuyên tạc, nhất là các sách kinh điển cho thiếu nhi đã hết hạn bản quyền, như cuốn "Kiến và chim bồ câu".

Trong bối cảnh sách dịch cho thiếu nhi khá nhộm nhoạm, thì sách trong nước cho các em còn nghèo nàn, nhất là thể loại văn học. Hơn nữa, nhiều tác giả viết cho các em nhỏ nhưng lại không hiểu các em khi viết bằng cách nhìn của người lớn, nặng tính giáo dục, lối viết còn cũ mòn, nên không hấp dẫn được trẻ.

Chị Nghiêm Huyền Trang (173 Trung Kính, Cầu Giấy, Hà Nội) nhận xét: Dường như mấy năm qua chỉ có nhà văn Nguyễn Nhật Ánh là "làm mưa làm gió", vì truyện của ông đúng là viết cho thiếu nhi. Cuốn "Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ" của ông đã lập kỷ lục về lượng tiêu thụ ngay sau ngày phát hành và được nhận Giải thưởng văn học ASEAN. Một số tác giả khác như Nguyễn Ngọc Thuần, Dương Thụy viết đằm, nhưng lại không nhiều tác phẩm.

Chị Nguyễn Nhật Minh - dốc Tam Đa, Hoàng Hoa Thám, Hà Nội, có một kiến thức khá sâu về sách cho thiếu nhi: Không phải mùa hè tôi mới mua sách cho con, mà thường vào cuối tuần, tôi lại dẫn bọn trẻ đi mua. Tôi phải lựa chọn sách giùm các con khá kỹ, vì nhiều nhà sách làm ăn cẩu thả lắm. Tiêu chí chọn sách của tôi là in ấn tử tế, không có lỗi, cũng không phải loại sách xào xáo chụp giật. Khi mua, tôi phải đọc trước khoảng chục trang, thấy hay mới mua.

Chị Minh cho biết, chị có một cháu 15 tuổi và cháu thứ 2 lên 6, nên khi mua sách cho con, chị phải chú ý đến độ tuổi, sở thích. Ở tuổi nhi đồng nên con thứ 2 của chị thường rất thích truyện tranh, hoặc truyện cổ tích Việt Nam, nhưng là các cuốn in mỏng, có tranh minh họa, như "Gà mái ngắm trăng" hay "Những con thú kỳ dị", "Những đứa trẻ làm nên lịch sử" v.v… Cháu lớn ở tuổi thiếu niên thích các cuốn phiêu lưu trinh thám như Sherlock Holmes, hay hồi ký của Chủ tịch tập đoàn Daewoo, rồi sách về kỹ năng để thành công trong cuộc sống, như "Em muốn đến Harvard". Chị cũng mua cho cháu các cuốn "Chuyện phiêu lưu của Mít Đặc và các bạn", "Bác sĩ Aibôlit", "Thần thoại Hy Lạp", "Robinson", "Harry Potter"…

Là người hiểu biết về sách nên chị Minh thường mua các loại sách nhi đồng của Công ty Nhã Nam , NXB Văn học, NXB Kim Đồng hoặc NXB Đông A, vì những nơi này thường làm cẩn thận, có nguồn rõ ràng, không bị lỗi và nếu là sách dịch thì cũng có chất lượng. Với loại sách kỹ năng sống và kiến thức, chị chọn mua của Alphabook, sách chuyên sâu lại mua của NXB Tri Thức, vì họ chuyên nghiệp, cập nhật và chất lượng in ấn tốt, sách dịch đều có bản quyền, dịch có chất lượng và tôn trọng nguyên tác, chứ không xào nấu, chắp vá như nhiều NXB khác.

Chị Minh cho biết, giờ chị không mua sách của NXB Văn hóa Thông tin, vì sau mấy lần mua đều thấy có quá nhiều lỗi, cả lỗi morat và lỗi biên tập và nếu là sách dịch thì còn tệ hơn, như kiểu một cuốn sách "xé" ra từng tay, cho nhiều người dịch, rồi ghép lại, nên có khi không khớp nhau về tên nhân vật trong cùng một cuốn sách.

Chị Quỳnh Hoa (khu tập thể Trường Đại học Văn hóa) cũng cho biết, ở thể loại sách văn học thiếu nhi trong nước, chị thường mua các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh như "Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ", "Chuyện xứ Labiang" hay "Cỏ hoang", "Miền xanh thẳm", "Nàng công chúa biển" của Trần Hoài Dương và bộ "Thần đồng đất Việt" cho con, vì đây là các tác phẩm được dư luận đánh giá cao… và các cháu bé rất yêu thích. Với loại sách văn học trong nước, khi mua, chị chỉ xem tên tác giả, tác phẩm, chứ không xem NXB.

Bà mẹ trẻ Trần Thu Hà (58 Lê Văn Hưu, Hà Nội) thường cho con gái Diệu Bông đọc các loại truyện tranh như: "Đô-rê-mon", "Nghìn lẻ một đêm", "Thần thoại Hy Lạp", hay các truyện dài "Mèo dạy hải âu bay", "Nhóc Nicolas". Chị Hà cho biết, tuy truyện tranh không đầy đủ nội dung như truyện dài, nhưng các nhân vật lại ấn tượng, khiến trẻ rất nhớ. Hầu hết các cuốn sách cho thiếu nhi chỉ in vài truyện một cuốn, khổ nhỏ, nên dễ cầm để đọc. Đứa lớn nhà chị Hà ở tuổi thiếu niên nên thích đọc "Cho tôi một vé đi tuổi thơ". Công ty Nhã Nam và NXB Kim Đồng là những nơi uy tín với chị Hà khi mua sách.

Các cháu bé cũng có những lựa chọn của riêng mình, dù có được bố mẹ làm "bộ lọc" hộ hay không. Cháu Trần Duy, 9 tuổi, con trai chị Vân Quế (ngõ 78, phố Hoàng Tôn, Hà Nội) cho biết, cháu rất thích truyện cổ tích có tranh đẹp, như "Tấm Cám", "Cây tre trăm đốt", "Truyện cổ Andecxen", "Truyện cổ Grim", ngụ ngôn "Ê dốp" và "Đô-rê-mon".

Thời gian gần đây, cùng với "Harry Potter", cuốn "Cuộc đời của Pi" đang là "cơn sốt" của các cháu thiếu niên, vì cuốn sách rất hấp dẫn, cho ta hiểu hơn về khả năng phi thường của con người.

Có thể thấy rằng, giờ đây, các bậc phụ huynh khi mua sách cho con đã không đơn giản chỉ là mua sách, mà đều chú ý nhiều vấn đề: tâm lý độ tuổi, sở thích của con, thể loại sách, chất lượng giấy, in ấn và thương hiệu của nhà sách, NXB. "Sách phải hay và đẹp" là tiêu chí của các bậc phụ huynh khi chọn sách cho trẻ. Vẫn là truyền thống, các cuốn truyện cổ tích Việt Nam , cổ tích thế giới có tranh minh họa được nhiều người lựa chọn cho các bé tuổi thiếu nhi. Các bậc cha mẹ cũng chú ý đến loại sách dạy kỹ năng sống cho con v.v… Ở lứa tuổi thiếu niên, các em thích sách kiến thức, văn học (hầu hết là sách dịch) và phải của các nơi có uy tín như NXB Kim Đồng, Alphabook, Công ty Nhã Nam v.v...

Hy vọng, với những ý kiến của một số vị phụ huynh rất quan tâm đến vấn đề đọc sách cho trẻ em sẽ đưa ra một số gợi ý với các bậc cha mẹ trong việc chọn sách cho con trong mùa hè này.