Philippines: Hai vấn đề lớn của Tổng thống Aquino

Thứ nhất là tình trạng tham nhũng, thứ hai là xung đột với lực lượng vũ trang Hồi giáo ly khai ở đảo Mindanao, đang là những vấn đề khiến Tổng thống Benigno Aquino ngày đêm ăn không ngon, ngủ không yên.

"Bàn tay sạch" không dẹp nổi tham nhũng

Năm 2010, Benigno Aquino đắc cử lên làm Tổng thống với một chiến dịch "Bàn tay sạch". Aquino xác định tham nhũng là "quốc nạn" hàng đầu, là nguyên nhân làm cho nền kinh tế đất nước trong nhiều năm liền bị trì trệ và chính trị bị tha hóa.

Ngay sau khi lên lãnh đạo đất nước, ông Aquino bắt tay ngay vào "dọn dẹp" mớ lộn xộn tham nhũng: lôi ra vành móng ngựa những quan chức, thẩm phán tòa án cao cấp nhất dính đến tham nhũng nặng nề. Giai đoạn đầu tiên đó, ông Aquino thật sự mang lại sự thay đổi ở đất nước nghìn đảo, tình trạng tham nhũng xem như đã cơ bản được khống chế, làm nổi bật hình ảnh Aquino như một nhà lãnh đạo mạnh mẽ.

Thế nhưng, những tiết lộ mới nhất về tham nhũng lại bắt đầu khiến ông Aquino như ngồi trên lửa. Tháng 7/2013, một loạt tố cáo tham nhũng của những "người thổi còi" đã vạch rõ "vòi bạch tuộc" tham nhũng đang quay trở lại thọc sâu vào trong hàng ngũ quan chức lập pháp và hành pháp. Hàng chục quan chức cấp cao và các nghị sĩ kỳ cựu bị dính vào một vụ bê bối tham nhũng quy mô lớn mà báo chí địa phương gọi là "mẹ của các vụ bê bối".

Theo các báo cáo điều tra của Bộ Tư pháp và Cục Điều tra Quốc gia (NBI), có đến 28 nghị sĩ bị cáo buộc dính líu trong vụ án tham nhũng lợi dụng các tổ chức phi chính phủ giả mạo để tuồn tiền quỹ bất hợp pháp trong một chương trình có tên gọi là Quỹ Hỗ trợ ưu tiên phát triển (PDAF), trục lợi lên đến 220 triệu USD tiền công quỹ, trong khoảng thời gian 10 năm qua.

Đặc biệt, trong số các quan chức, nghị sĩ bị dính tham nhũng, có các nghị sĩ đối lập quan trọng như Jinggoy Estrada, Ramon "Bong" Revilla và Ferdinand "Bong Bong" Marcos - những người đang có kế hoạch thách đấu với ứng cử viên tổng thống năm 2016 do Tổng thống Aquino giới thiệu, đương kim Bộ trưởng Nội vụ Manual "Mar" Araneta Roxas.

Khi vụ việc được báo chí phanh phui, Tổng thống Aquino dường như chưa có phản ứng gì, mà ông im lặng lắng nghe truyền thông làm ầm ĩ vụ việc để xem mức độ trầm trọng ra sao. Điều đáng băn khoăn nhất là ông buộc phải mạnh tay với ngay chính các quan chức đồng minh thân cận của mình - một điều ít nhà cầm quyền nào muốn làm, vì nó chẳng khác nào tự chặt tay mình, vì chính những người này nắm trong tay những lá phiếu quan trọng giúp Tổng thống thông qua các chính sách quan trọng, đồng thời làm sứt mẻ phần nào uy tín chiến dịch chống tham nhũng của Tổng thống Aquino.

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều tiếng nói trong công luận vang lên đòi Tổng thống Aquino phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách sâu rộng hơn nữa. Chẳng hạn, nhân Ngày Anh hùng Quốc gia (26/8), khoảng 75.000 người Philippines đã xuống đường biểu tình phản đối, yêu cầu Tổng thống Aquino mạnh tay với tham nhũng. Chính phủ của ông Aquino đã hứa trước công chúng sẽ kiểm tra lại hệ thống Quỹ PDAF và kiểm soát chặt chẽ hơn việc phân bổ ngân sách chính phủ, đồng thời sẽ xét xử tất cả các quan chức bị cáo buộc dính líu vụ việc.

Tổng thống Aquino đã cho thành lập Hội đồng Chống tham nhũng liên ngành (IAGC) để điều tra, thu thập chứng cứ buộc tội các quan chức chính phủ; trong khi đó, Quốc hội cũng thành lập Ủy ban Dải băng xanh (Blue Ribbopn Commission - BRC) để điều tra, xử lý các nghị sĩ trong Quốc hội. 38 cá nhân đầu tiên đang chuẩn bị ra hầu tòa.

"Cuộc chiến" ở Mindanao

Thành phố Zamboanga thuộc đảo Mindanao, miền Nam Philippines đã trở thành điểm nóng xung đột vũ trang ở Philippines suốt tháng 9 qua. Theo báo chí Philippines, vào đầu tháng 9, hàng trăm tay súng thuộc tổ chức ly khai Mặt trận Giải phóng Quốc gia Moro (MNLF) đã bất ngờ đánh chiếm thành phố Zamboanga và giương cao cờ tuyên bố "độc lập" tách khỏi Philippines. Đụng độ đã xảy ra giữa lực lượng an ninh và chính quyền địa phương với các tay súng MNLF, sau đó khoảng hơn 100 người đã bị bắt làm con tin.

Đến giữa tháng 9, Tổng thống Aquino đã ra lệnh cho Quân đội Philippines triển khai lực lượng can thiệp nhằm giành lại quyền kiểm soát thành phố. Cuộc giao chiến trong mấy tuần qua đã khiến cho khoảng 200 người chết (cả hai phía), khoảng 100.000 người dân mất nhà cửa, nhiều nơi trong thành phố Zamboanga bị tàn phá, kinh tế trì trệ… Đến cuối tháng 9, quân đội Philippines đẩy lực lượng MNLF ra hầu hết các khu vực bị chiếm.

Vụ việc tại thành phố Zamboanga một lần nữa cho thấy đảo Mindanao luôn bất ổn về an ninh, là thử thách quan trọng đối với bất cứ tổng thống nào muốn tạo dựng một Philippines hòa bình, ổn định. Tại Mindanao, các vụ đánh bom khủng bố cứ xảy ra đều đặn từ nhiều năm qua. Nó khiến cho nhiều đời tổng thống Philippines phải tốn hao sức lực để giải quyết nhưng vẫn chưa ai thành công.

Khi Aquino lên nắm quyền, an ninh trên đảo Mindanao là một trong những ưu tiên hàng đầu của ông. Cách đây gần 1 năm, báo chí Philippines đã hân hoan đưa tin về việc Tổng thống Aquino đã ký kết thỏa ước hòa bình với Mặt trận Giải phóng Hồi giáo Morro (MILF) - tổ chức Hồi giáo ly khai lớn nhất Philippines. Thỏa ước hòa bình đã làm dấy lên hy vọng chấm dứt chuỗi bạo lực kéo dài nhiều thập kỷ tại Mindanao.

Thế nhưng, MNLF lại khiến cho mọi người phải tỉnh ngộ rằng, xây dựng hòa bình với các tay súng phiến quân là một việc vô cùng khó, không đơn giản như việc ký kết trên giấy tờ, mà đòi hỏi nhiều quyết tâm từ mặt trận thực tế

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.