Sau những lỗi lầm đã qua, điều nhiều người chấp hành xong án phạt tù cần nhất là cơ hội để làm lại cuộc đời. Từ thực tế đó, các cấp, các ngành tỉnh Ninh Bình đang triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù vượt qua sự mặc cảm bản thân, tái hòa nhập cộng đồng. Trong đó, mô hình Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” trên không gian mạng được kỳ vọng sẽ mở thêm cơ hội việc làm, giúp người hoàn lương ổn định cuộc sống bằng sức lao động chân chính.
Theo Ban Chỉ đạo thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tỉnh Ninh Bình, hiện toàn tỉnh đang quản lý 5.388 người thuộc diện tái hòa nhập cộng đồng, gồm người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá và người được tha tù trước thời hạn có điều kiện.
Những năm qua, cùng với công tác quản lý, giáo dục, các cấp, các ngành trong tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người từng lầm lỗi trở lại cuộc sống bình thường. Thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, toàn tỉnh đã có 392 người được vay vốn với tổng số tiền hơn 38,1 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, bài toán tiếp cận việc làm phù hợp cho người chấp hành xong hình phạt tù vẫn còn nhiều khó khăn. Một số doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vẫn còn tâm lý e ngại, định kiến; trong khi nhiều người lao động thiếu kỹ năng nghề, thiếu thông tin tuyển dụng hoặc không đủ tự tin để tiếp cận cơ hội việc làm.
Trên thực tế, phần lớn người chấp hành xong hình phạt tù đều mong muốn có công việc ổn định để chăm lo cho gia đình và từng bước hòa nhập với cộng đồng. Nhưng khi cánh cửa việc làm khép lại, họ rất dễ rơi vào tâm lý mặc cảm, tự ti, thậm chí mất phương hướng. Đây cũng là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ tái phạm pháp luật. Bởi vậy, tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù không đơn thuần là giải quyết sinh kế mà còn là giải pháp quan trọng góp phần giữ vững ANTT từ cơ sở, giúp người từng lầm lỗi có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội.
Nhằm kết nối việc làm, hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng bền vững, Công an tỉnh Ninh Bình đã triển khai xây dựng mô hình Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” trên không gian mạng. Đây được xem là bước đi mới trong công tác tái hòa nhập cộng đồng, vừa phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, vừa đáp ứng nhu cầu thực tế hiện nay.
Theo kế hoạch, mô hình sẽ được xây dựng và vận hành trên Cổng thông tin điện tử của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Ninh Bình, với phạm vi triển khai tại các phường, xã trên địa bàn tỉnh. Điểm đáng chú ý của mô hình là việc hình thành hai kho dữ liệu gồm “người tìm việc” và “việc tìm người”.
Trong đó, cơ sở dữ liệu “người tìm việc” sẽ cập nhật đầy đủ các thông tin về trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, kinh nghiệm làm việc, nhu cầu việc làm của người chấp hành xong hình phạt tù. Dữ liệu được đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm bảo đảm tính chính xác, đồng thời tuân thủ các quy định về bảo mật thông tin. Đối với cơ sở dữ liệu “việc tìm người”, hệ thống sẽ đăng tải công khai nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh sẵn sàng đồng hành, tạo cơ hội nghề nghiệp cho người hoàn lương.
Theo đó, Công an cấp xã sẽ rà soát, thống kê, thu thập thông tin người lao động và nhu cầu tuyển dụng tại địa phương; Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh tiếp nhận, cập nhật, đăng tải thông tin tuyển dụng; các cơ quan, đoàn thể phối hợp tuyên truyền, vận động doanh nghiệp tham gia hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù có việc làm ổn định.
Dự kiến, công tác thu thập và chuẩn hóa dữ liệu đầu vào sẽ hoàn thành trước ngày 15/6/2026 và mô hình Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” trên không gian mạng sẽ chính thức ra mắt vào đầu Quý III năm 2026. Việc đưa mô hình lên nền tảng số được kỳ vọng sẽ phá vỡ nhiều rào cản tâm lý, tạo ra kênh thông tin chính thống, minh bạch và hiệu quả trong công tác hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Quan trọng hơn, mô hình không chỉ hướng tới mục tiêu tạo việc làm mà còn góp phần thay đổi nhận thức xã hội về công tác tái hòa nhập cộng đồng. Mỗi doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận người từng lầm lỗi vào làm việc không chỉ tạo thêm một cơ hội nghề nghiệp mà còn giúp họ có thêm niềm tin để bắt đầu lại cuộc đời.
Thực tế cho thấy, nhiều người sau khi được hỗ trợ vay vốn, học nghề, giới thiệu việc làm đã dần vượt qua mặc cảm, ổn định cuộc sống và trở thành lao động chính trong gia đình. Không ít người tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương, sống trách nhiệm hơn với bản thân và cộng đồng. Điều đó khẳng định rằng, khi được trao cơ hội và đồng hành đúng lúc, người từng lầm lỗi hoàn toàn có thể làm lại cuộc đời bằng chính sức lao động chân chính của mình.
Có thể khẳng định, Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” không chỉ là mô hình kết nối việc làm trên không gian mạng mà còn là nhịp cầu mở ra cơ hội để những người từng lầm lỗi tìm lại niềm tin, từng bước khẳng định giá trị bản thân và hướng tới một cuộc sống ổn định, tích cực hơn. Qua đó, lan tỏa thông điệp nhân văn về sự đồng hành, bao dung của cộng đồng đối với những người đang nỗ lực làm lại cuộc đời.
