Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương:

Phê phán hiện tượng mượn đề tài lịch sử để “giải thiêng”

Ngày 10/8, Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương (LLPBVHNT TW) đã tổ chức kỳ họp thứ 4. Đến dự, có đồng chí Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư TW Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo TW; PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, Chủ tịch Hội đồng LLPBVHNT TW; đại diện lãnh đạo các Hội VHNT, các nhà văn, nhà nghiên cứu v.v...
>> Tái hiện lịch sử phải khoa học!
>> Bước ngoặt trong hành trình sáng tác của Sương Nguyệt Minh

Thời gian qua, Hội đồng đã thực hiện nhiều hoạt động: tổ chức thành công Hội thảo “Nâng cao chất lượng, hiệu quả phê bình văn học”, ra mắt Tạp chí LLPB VHNT số đầu, tập huấn các lớp LLPB VHNT ở 2 miền Bắc, Nam; thực hiện đề án đấu tranh chống quan điểm sai trái trong VHNT. Tới đây, Hội đồng sẽ hoàn thiện thủ tục Đề án khoa học cấp nhà nước “Xây dựng hệ thống lý luận văn nghệ Việt Nam”. Một nội dung quan trọng của kỳ họp là chuẩn bị hội thảo khoa học toàn quốc về sáng tạo VHNT đề tài lịch sử vào 12/2012.

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, Chủ tịch Hội đồng LLPBVHNT TW, nhấn mạnh: Hòa bình, nhiều văn nghệ sĩ (VNS) ít quan tâm đến cái đại tự sự, trong đó có đề tài cách mạng. Một số VNS lại có khuynh hướng “giải thiêng”, thậm chí xuyên tạc lịch sử, xúc phạm anh hùng dân tộc. Thế nhưng, văn học là hư cấu. Vậy hư cấu cái gì, hư cấu mức độ nào, nhất là với nhân vật là lãnh tụ… là câu hỏi chưa có lời giải đáp thỏa đáng. Đất nước đang đứng trước những vấn đề nóng bỏng về biên giới – hải đảo, trở lại truyền thống lịch sử hào hùng của dân tộc là cần thiết. Vì thế, câu hỏi trên cần được thảo luận, tìm giải pháp tích cực, nhằm khắc phục những biểu hiện lệch lạc.

Các đại biểu đều thống nhất, đề tài lịch sử vẫn chi phối tiến trình VHNT Việt Nam và đang có sức hút mạnh mẽ với VNS. Khá nhiều hiện tượng, vấn đề cần được nhìn nhận, đánh giá và lý giải với tinh thần khách quan, khoa học để định hướng sáng tác, tiếp nhận, phê bình, từ đó đúc rút lý luận và kinh nghiệm nghệ thuật. Vì thế, cần tập trung làm rõ quan niệm khác nhau về đề tài lịch sử; động cơ tìm kiếm sáng tạo; các nguyên tắc sáng tạo lịch sử, khi mà hiện vẫn có “đụng độ” giữa giới sử học và văn học: tiểu thuyết “Hội thề” và “Dị hương” vẫn gây tranh luận sau khi trao giải; phê phán nhận thức lệch lạc phương hại đến lịch sử và nghệ thuật; tạo cơ sở vững chắc để VNS tìm tòi, khám phá sâu sắc đề tài này, mang lại hiệu quả sáng tạo cao hơn, đánh thức niềm tự hào dân tộc, ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia. Quan trọng nhất là sau hội thảo, có kiến nghị về giải pháp với Đảng, và Nhà nước trong vấn đề này…

Trong khi GS. Hà Minh Đức cho rằng, chúng ta có nhiều tác phẩm về VHNT đề tài lịch sử nhưng công chúng vẫn dễ quên, do đó, cần quan tâm đến giá trị bền vững của sáng tác VHNT, thì GS. Trần Thanh Đạm băn khoăn khi trong các giải thưởng về VHNT, chưa có dấu ấn của LLPB cũng như tác động của PBLL đến hoạt động sáng tạo. Các nghiên cứu lịch sử và sáng tạo VHNT đều cần nói được chân lý và đạo lý lịch sử. Nhà văn Đỗ Kim Cuông ví dụ cụ thể 3 bộ phim lịch sử về Lý Công Uẩn được làm trong năm 2010 để chỉ ra, sáng tạo nghệ thuật mới chỉ xoay quanh mâu thuẫn gia đình, dòng tộc chứ không có vấn đề vận mệnh quốc gia. VNS có quyền sáng tạo nghệ thuật, nhưng không được xa rời những giá trị liên quan đến đời sống… Cần xác định được chuẩn mực của nhân vật, giá trị lịch sử và sáng tạo của nghệ sĩ.

Phê phán hiện tượng mượn đề tài lịch sử để “giải thiêng” ảnh 1
PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, Chủ tịch Hội đồng LLPBVHNT TW và một số đại biểu.

Theo nhà thơ Lê Quang Trang, những tranh luận về Phan Thanh Giản, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Trãi… là cần thiết, nhưng cách nhìn với các nhân vật lịch sử cũng cần được nhìn nhận lại vv… “Chế độ Bắc thuộc và Pháp thuộc đã xuyên tạc lịch sử Việt Nam rất nhiều, nên VHNT đề tài lịch sử có nhiệm vụ làm sạch lịch sử và làm sạch văn hóa” là ý kiến của nhà văn Vũ Hạnh. Với quan điểm của nhà quản lý, Thứ trưởng Bộ TT-TT Đỗ Quý Doãn cho rằng, cần tập hợp những nhà nghiên cứu lớn để công bố chính thức những vấn đề liên quan lịch sử trong VHNT. Nhà văn sẽ biết phạm vi được nói, mà cơ quan quản lý tránh phải xử lý những vấn đề không tốt.

Nhà phê bình Nguyễn Hòa cho rằng, phải nắm lịch sử sâu sắc mới viết được về VHNT đề tài lịch sử. Thế nhưng, một số nhà sử học còn sai sót lớn về lịch sử trong vụ đền Cẩu Nhi, khởi nghĩa Mai Thúc Loan. Một số nhà văn cũng không nghiên cứu kỹ lịch sử nên đã viết sai. Trong khi, ở các NXB, biên tập viên có nghề rất ít. Vì thế, cần quan tâm đến người viết trẻ trong sáng tạo VHNT đề tài lịch sử, vì họ chính là chủ nhân nền văn học tương lai.

Kết luận hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh đề nghị các thành viên Hội đồng LLPBVHNT TW phát huy mạnh mẽ vai trò tư vấn; tích cực xét tặng thưởng, hỗ trợ bài viết, công trình lý luận, phê bình VHNT. Các ý kiến đều khẳng định hoạt động của Hội đồng ngày càng chuyên nghiệp, có chiều sâu, cho thấy vai trò của Hội đồng trong giới VHNT và công chúng yêu VHNT. Hội đồng sẽ tiếp tục phát huy vai trò tư vấn với Bộ Chính trị và Ban Bí thư, thúc đẩy Nghị quyết 23 đi vào cuộc sống; triển khai các đề án; gặp gỡ các cây bút trẻ ở 3 miền.

Đặc biệt, hội thảo về VHNT tháng 12/2012 sẽ mang tên “Sáng tạo VHNT trong thời kỳ đất nước đổi mới về đề tài lịch sử” với các mục tiêu: Làm cho giới VHNT, công chúng hiểu rõ sự cần thiết của nhiệm vụ sáng tạo VHNT về đề tài lịch sử của đất nước; góp sức bồi đắp lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nhất là với thế hệ trẻ; Làm rõ mặt được và chưa được, nguyên nhân và giải pháp; Góp sức uốn nắn, phê phán những biểu hiện lệch lạc trong việc mượn đề tài lịch sử để hạ bệ anh hùng lịch sử, đổ lỗi cho quá khứ; Mở ra phương hướng mới, cách thức mới, để có những tác phẩm có giá trị cao, tăng sức hấp dẫn, tính thuyết phục, tính giáo dục. Tới đây, Hội đồng sẽ tổ chức tọa đàm với một số hội: văn học, sân khấu, điện ảnh vv… chuẩn bị cho hội thảo

Thanh Hằng

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.