Phát triển hạ tầng logistics, đưa Đồng Nai thành điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng

Vì vậy nhu cầu giao nhận, vận chuyển hàng hóa của doanh nghiệp trên địa bàn rất lớn, dịch vụ logistics đang phát triển rất nhanh. Nhưng phát triển dịch vụ logistics tại đây chưa tương xứng, chi phí logistics dù đã giảm nhưng vẫn còn ở mức khá cao, tương đương với mức chi phí lên tới 16% GDP của cả nước.

Đồng Nai hiện có 3 cảng đang hoạt động theo mô hình logistics, gồm ICD Tân Cảng - Long Bình với tổng diện tích 232 ha, đã đưa vào khai thác 105 ha với diện tích kho ngoại quan gần 37,7 ha. ICD Tân Cảng - Nhơn Trạch với diện tích hơn 11 ha, diện tích kho ngoại quan đạt 5.600 m2, công suất khai thác đạt 3.642 TEU/năm chủ yếu để phục vụ cho các KCN trên địa bàn Nhơn Trạch. ICD Cảng Đồng Nai với tổng diện tích 17,8 ha đang được dự kiến mở rộng giai đoạn 3 thêm 7,33 ha. Năm ngoái, khu dịch vụ hậu cần Cảng Phước An cũng đã được đưa vào hoạt động.

Từ cuối năm 2016 UBND tỉnh Đồng Nai đã duyệt quy hoạch phát triển logistics đến năm 2025 và tầm nhìn sau năm 2030 với những mục tiêu cụ thể. Trong đó giai đoạn 2017 - 2020 đã đưa loạt trung tâm logistics trên vào hoạt động. Giai đoạn 2021 - 2025 có thêm ICD Thái Bình Shoes Tân Vạn và giai đoạn 2025 - 2030 là ICD Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Sau năm 2030 địa phương này sẽ có Trung tâm logistics tại tổng kho Miền Đông - Trảng Bom.

Ngoài ra, theo quyết định ngày 3/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Đồng Nai (cũ) sẽ quy hoạch 4 trung tâm logistics là trung tâm phía Nam Cảng Hàng không quốc tế Long Thành với diện tích khoảng 100 ha; trung tâm phía Đông Bắc Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, diện tích 100ha; trung tâm logistics xã Phước An, diện tích 100 ha và trung tâm logistics tổng kho trung chuyển miền Đông với diện tích lên tới 650 ha.

Các trung tâm logistics này được dự kiến đầu tư trước năm 2030. Đồng Nai đã cùng các Bộ, ngành Trung ương triển khai loạt công trình trọng điểm quốc gia như: Dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành, các dự án cao tốc, vành đai trên địa bàn và các tuyến đường giao thông trọng điểm của tỉnh để kết nối giao thông đến các trung tâm logistics này.

Tham gia vào dịch vụ logistics, hiện trên địa bàn Đồng Nai có 339 đơn vị vận tải với 31.277 đầu xe hoạt động. Trong đó có khoảng 4.000 xe container thực hiện dịch vụ vận tải logistics phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa. Về dịch vụ kho, bãi, đến nay trong các KCN tại địa phương, công ty kinh doanh hạ tầng và các doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng kho, xưởng cho thuê phục vụ việc phát triển dịch vụ logistics với diện tích đạt hơn 14ha/KCN.

Theo UBND tỉnh Đồng Nai, qua rà soát quy hoạch đối với các KCN đã được thành lập, tổng diện tích đất điều hành, dịch vụ tại các KCN trên địa bàn đạt khoảng 229 ha, chiếm hơn 2,2% tổng diện tích đất các KCN. Trong đó diện tích đất dịch vụ còn trống, chưa sử dụng lên đến 120 ha. Đến gần đây, tỉnh Đồng Nai đã thu hút 14 dự án trong lĩnh vực logistics với tổng diện tích 637.794 m2 và 14.443 m2 nhà xưởng. Trong số này, có 11 dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký 317 triệu USD và 3 dự án trong nước có tổng vốn đầu tư đăng ký 1.793 tỷ đồng.

Trước khi sáp nhập, tỉnh Bình Phước cũ chưa có trung tâm dịch vụ logistics. Theo quyết định ngày 24/11/2023 của Thủ tướng Chính phủ, Bình Phước được quy hoạch 4 trung tâm logistics là trung tâm dịch vụ logistics thuộc Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Hoa Lư; trung tâm dịch vụ logistics xã Minh Hương; trung tâm dịch vụ logistics phường Bình Phước và trung tâm dịch vụ logistics huyện Đồng Phú. Do đó, sau sáp nhập, hạ tầng logistics tại Đồng Nai tăng thêm không nhiều. Kết quả rà soát quy hoạch đối với 57 KCN đã được thành lập, trong đó có 42 KCN đã đi vào hoạt động và 1 khu kinh tế cho thấy, tổng diện tích đất sử dụng cho hoạt động điều hành, dịch vụ tại các KCN trên địa bàn là 498 ha và riêng tại khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư là 748 ha.

Tuy nhiên, diện tích đất dịch vụ còn trống vẫn chiếm trên 60% tổng diện tích đất dịch vụ KCN. Các dự án có ngành nghề liên quan đến kho bãi và logistics với tổng diện tích hơn 60 ha đất kho bãi và nhà xưởng cho thuê. Ngoài ra, có 10 dự án nằm trong khu kinh tế Hoa Lư có mục tiêu hoạt động liên quan đến kho bãi.

Với mục tiêu phát triển hệ thống trung tâm logistics tại Long Thành, Trảng Bom, Chơn Thành, gắn kết trực tiếp với cảng biển, sân bay, cửa khẩu Hoa Lư, tỉnh Đồng Nai đã thực hiện các quy hoạch liên quan đến phát triển dịch vụ logistics và hạ tầng kinh doanh dịch vụ logistics. Trong đó xây dựng 8 cảng cạn đã được phê duyệt. Tuyến giao thông T1 kết nối với sân bay Long Thành cũng đã chính thức được thông xe kỹ thuật; các tuyến đường bộ kết nối liên vùng như cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành và cao tốc TP Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành. Ngoài ra còn có các tuyến giao thông trọng điểm, tạo động lực phát triển kinh tế và thương mại như đường Vành đai 3, Vành đai 4; các dự án cầu kết nối với địa phương lân cận như cầu Cát Lái, cầu Long Hưng, cầu Phú Mỹ 2, cầu Hiếu Liêm, cầu Tân Hiền, cầu Tân An, cầu Xóm Lá, cầu Thạnh Hội 2 cũng đã được phối hợp triển khai, tăng cường khả năng liên kết vùng.

Hệ thống giao thông đường sắt cũng đã được tổ chức nghiên cứu thực hiện đầu tư như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành, dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên về tỉnh Đồng Nai... đồng thời, hệ thống giao thông nội tỉnh cũng được quan tâm đầu tư để hướng tới mục tiêu phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ và nâng cao năng lực vận tải.

Ngày 1/12 vừa qua Hiệp hội logistics Đồng Nai nhiệm kỳ I đã được tổ chức thành công. Phát biểu với Hiệp hội, ông Vũ Ngọc Long, Giám đốc Sở Công Thương Đồng Nai nêu kỳ vọng Hiệp hội sẽ góp phần đưa logistics trở thành ngành dịch vụ đột phá. Trước mắt, theo ông Long, Hiệp hội Logistics Đồng Nai và cộng đồng doanh nghiệp cần tập trung đề xuất cơ chế tháo gỡ khó khăn để tạo môi trường đầu tư thông thoáng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng logistics thông minh, đa phương thức và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm, hàng hóa sản xuất tại địa phương.

Ông Trần Thanh Hải, Cục phó Cục XNK Bộ Công Thương khuyến nghị, với quy mô và tầm vóc của sân bay Long Thành, Đồng Nai cần đặt mục tiêu trở thành điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng của khu vực và cả nước, qua đó gia tăng sức cạnh tranh cho toàn bộ nền kinh tế.