Pháp: Khi chính khách “đi đêm” với độc tài châu Phi

Trong những ngày gần đây, dư luận Pháp đang xôn xao về vụ bà Michèle Alliot-Marie, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp, bị phát hiện đã hai lần sử dụng máy bay riêng của một doanh nhân Tunisia thân cận với cựu Tổng thống Ben Ali để đi nghỉ mát. Trong bối cảnh trước đó, bà Alliot-Marie đã có những tuyên bố ủng hộ chế độ của ông Ben Ali, chỉ vài ngày trước khi chính quyền của ông này sụp đổ.

Sau đó không lâu, Thủ tướng Pháp François Fillon xác nhận đã được Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak mời đi nghỉ mát cuối năm 2010. Vụ bê bối này xảy ra trong lúc uy thế của nước Pháp đang đi xuống, và các phe đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử Tổng thống Pháp sắp tới, hoàn toàn không có lợi cho đảng cánh hữu UMP cầm quyền, nhất là trong quan hệ với các nước châu Phi.

Bị báo chí Pháp chỉ trích sử dụng máy bay riêng của Aziz Miled, một người thân cận của chế độ Ben Ali, trong dịp nghỉ lễ Giáng sinh 2010 tại Tunisia, Ngoại trưởng Pháp Michèle Alliot-Marie biện minh rằng, chuyến bay chỉ có 20 phút để tránh 2 giờ hành trình bằng đường bộ.

Nhưng tuần báo Le Nouvel Observateur khẳng định là bà Ngoại trưởng cùng người bạn đời, cũng là một bộ trưởng, cùng nhiều thành viên khác trong gia đình đã sử dụng chiếc máy bay này một lần nữa vào ngày 29/12/2010 để đi du ngoạn ở miền Nam mà không bị phong trào biểu tình cản trở giao thông. Để biện hộ, Ngoại trưởng Pháp chống chế một cách vụng về là trong lúc nghỉ hè thì bà "không phải là ngoại trưởng". Một lần nữa bà Ngoại trưởng phải tự cải chính lời tuyên bố "đi hè không phải là bộ trưởng" và hứa từ nay, ngày nào còn là Ngoại trưởng, bà sẽ không sử dụng máy bay riêng của ai cả.

Tuy nhiên, sau tất cả những lần giải thích vụng về trên, người ta thấy có cái gì đó không lành mạnh trong đời sống chính trị Pháp. Năm 2012, nước Pháp sẽ tiến hành bầu cử tổng thống. Thành ra giờ là lúc các bên tận dụng tất cả các cú đánh chính trị để hạ đối phương. Việc phe đối lập khui ra vụ này cũng là nhằm mục đích gây rối loạn phe cầm quyền UMP. Cánh hữu cầm quyền hiện đang rất khó khăn trong việc bênh vực bà Alliot-Marie. Không khó để nhận ra các đảng đối lập đang tập trung vào đời sống riêng tư của những nhân vật thân cận của Tổng thống Sarkozy.

Nhân vụ việc trên, báo chí Pháp cũng đang đặt ra những vấn đề đạo đức trong chính giới nước này. Hiện nay chính sách ngoại giao của Pháp với các quốc gia Bắc Phi không rõ ràng. Chẳng hạn như trước ngày cựu Tổng thống Ben Ali chạy trốn, nước Pháp cũng không nắm rõ tình hình tại Tunisia. Chỉ đến khi ông Ben Ali tới Arập Xêút thì nước Pháp mới giật mình và có những thông báo ngoại giao. Các quốc gia Bắc Phi là thuộc địa cũ của Pháp nên sự gắn bó giữa các quốc gia Bắc Phi với Pháp rất chằng chịt. Cánh hữu hay cánh tả đều có những quan hệ với các chính quyền Bắc Phi. Ngày nay khi chế độ Ben Ali sụp đổ thì ngay trong chính giới Pháp cũng có một số người trở mặt.

Còn nhớ rằng cách nay 2 năm, trong lễ mừng quốc khánh của Pháp, Tổng thống Sarkozy có mời cả ông Ben Ali và Mubarak tới tham dự lễ duyệt binh. Có thể thấy phản ứng của Pháp với hai chế độ Tunisia và Ai Cập hiện nay rất lúng túng. Nay dính thêm vụ của Ngoại trưởng Alliot-Marie, nhiều chính khách Pháp đã lên tiếng yêu cầu nước Pháp cần đặt ra những quy luật đạo đức để hạn chế tình trạng lạm dụng quyền lực của các thành viên chính phủ trong tương lai để tránh bị lôi ra trước quần chúng để giải thích.

Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Michèle Alliot-Marie trong cuộc gặp gỡ giới báo chí tại Paris, ngày 19/1/2011.
Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Michèle Alliot-Marie trong cuộc gặp gỡ giới báo chí tại Paris, ngày 19/1/2011.

Cách đây 6 tháng, trong cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ, một số bộ trưởng trong chính phủ của Tổng thống Sarkozy bị báo chí phanh phui việc lạm dụng tiền công quỹ đã phải từ chức. Nhưng nay ông Sarkozy lại tỏ ra bênh vực bà Alliot-Marie mạnh mẽ. Thực tế bà Alliot-Marie có uy tín khá lớn trong dân chúng Pháp bởi bà là người thân cận của cựu Tổng thống Jacques Chirac và là thành viên tích cực trong đảng cánh hữu UMP. Nhưng khi bảo vệ cho bà Alliot-Marie, những người ủng hộ ông Sarkozy giờ đây lại đặt ra vấn đề là trong vụ việc này có sự bao che trắng trợn mà không thể giải thích được. Chính điều này đã làm giảm uy tín của Tổng thống Sarkozy và đảng cầm quyền UMP.

Theo giới quan sát, trong những ngày sắp tới, giải pháp hay nhất là bà Alliot-Marie nên tự động từ chức. Sự ra đi của bà sẽ góp phần giúp đảng UMP lấy lại uy tín và tranh đấu quyền lực với các đảng đối lập khác trong những ngày sắp tới. Nếu tham quyền cố vị, chính phủ của Sarkozy sẽ càng mất uy tín và đảng UMP cũng sẽ bị vạ lây.

Bên cạnh vấn đề bê bối nội bộ, vụ việc của bà Alliot-Marie cũng đã gây ảnh hưởng tới hình ảnh của nước Pháp trên trường quốc tế. Thực tế mà nói, nước Pháp ngày nay không còn là một cường quốc như xưa mà chỉ còn là một quốc gia trung bình. Thành ra đối với các quốc gia châu Phi, uy tín nước Pháp giờ đây đã bị giảm hoàn toàn. Điển hình là trong vụ lùm xùm tại Bờ Biển Ngà mới đây, Tổng thống Laurent Gbagbo đã không coi Chính phủ Pháp ra gì và các lãnh đạo châu Phi khác cũng coi thường vai trò của Paris hiện nay. Tâm lý thực dân vẫn còn trong quan hệ giữa Pháp với các nước châu Phi.

Nước Pháp ngày nay không giàu có như trước nữa nhưng vẫn cứ đặt điều kiện dạy dỗ người khác khiến người ta thấy điều đó hơi lố bịch. Pháp hiện đang là Chủ tịch luân phiên G20 và G8, đã đề nghị thành lập khối các quốc gia Địa Trung Hải. Nhưng với vị thế của Pháp hiện nay cộng thêm những vụ bê bối trong đạo đức làm việc lại càng làm cho vị thế của Pháp trên trường quốc tế đi xuống.

Việc làm đầu tiên của chính phủ Sarkozy đã được thực thi sau các vụ bê bối trên. Ngày 9/2 vừa qua, Tổng thống Sarkozy yêu cầu các bộ trưởng từ nay nên đi nghỉ mát trong phạm vi nước Pháp, và tất cả các lời mời từ bên ngoài phải được Thủ tướng xét duyệt. Còn Thủ tướng François Fillon cho biết, một dự luật sẽ được đưa ra trong những tuần lễ tới, liên quan đến các biện pháp hạn chế những nhập nhằng giữa công vụ và lợi ích riêng tư

Nguyễn Bảo (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.