Dành trọn một ngày để thảo luận dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) nhưng đến cuối giờ chiều, ý kiến đăng ký vẫn còn khá nhiều, cho thấy sức nóng dự luật. Nói về kê khai tài sản, đại biểu Lê Thị Yến (Phú Thọ) phân trần: Cái chính là phải làm sao nâng cao được hiệu quả, bổ sung các biện pháp quản lý, kiểm soát có tính khả thi.
Đặc biệt chú ý các chế tài xử lý vi phạm như việc không kê khai tài sản khi phát hiện thì xử lý ra sao hoặc tài sản không giải trình được nguồn gốc sẽ xử lý thế nào. Bà viện dẫn, một số quốc gia việc xử lý những trường hợp này rất rõ ràng, có thể phải tịch thu, phải truy cứu trách nhiệm hình sự, còn ở nước ta chưa có chế tài mạnh đó.
Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Hải Phòng) đề nghị, phải kê khai cả những con cái thành niên bởi “nhiều cán bộ của chúng ta là con cái tự nhiên giàu lên một cách bất hợp pháp. Mà trong kê khai tài sản thì lại không có kê khai con thành niên, cho nên chúng ta thấy được lãnh đạo chúng ta kê khai tài sản rất ít”.
Ông nói, phải kê khai tài sản quy định về con thành niên vào đây để chứng minh được rằng con anh làm như thế, kinh doanh thế này một tháng nộp thuế bao nhiêu, thu nhập bao nhiêu và mấy năm đó được bao nhiêu tiền, tại sao tiền nhiều thế? Thứ hai, phải có cơ chế, phải thu hồi tài sản, ví dụ rất nhiều vụ án khi kiểm tra nhà cán bộ nhưng không kê khai thì chúng ta không có cơ chế tịch thu.
“Tôi nghĩ rằng đã cán bộ mà đối tượng phải kê khai nhưng khi khám nhà anh nhiều vàng, nhiều USD thì đó là tiền bất hợp pháp, chúng ta phải tịch thu. Trong luật này phải bổ sung hành vi là nếu không chứng minh được, không giải trình được hoặc không kê khai thì phải tịch thu tài sản đó, nhiều nước người ta làm việc này. Ví dụ anh mua gì đó mà quá khả năng thu nhập của anh thì anh phải chứng minh nguồn gốc tài sản đó ở đâu, còn nếu không được chúng ta tịch thu” - ông nói.
Tán thành việc phải công khai bản kê khai tài sản, nhưng ở góc độ rộng hơn, đại biểu Trần Văn (Cà Mau) đề nghị bổ sung vào Điều 52 dự luật quy định công khai thông tin về tài sản thu nhập của cán bộ công chức trên trang thông tin điện tử của cơ quan phòng, chống tham nhũng để mọi người dân có thể tiếp cận được, để kiểm tra, giám sát.
Tuy nhiên, quan điểm công khai tài sản, thu nhập trên Internet cũng gặp sự phản ứng của nhiều ý kiến. Đại biểu Lê Đắc Lâm (Bình Thuận) lý giải: Việc quy định trách nhiệm giải trình nguồn gốc tài sản là nhằm làm rõ tài sản đó hợp pháp hay bất hợp pháp, bởi vì chỉ kê khai tài sản nộp lại để đó thì việc kê khai tài sản gần như không có ý nghĩa gì, theo đó cần phải có quy định việc xử lý tài sản thu nhập đối với việc công khai bảng kê khai tài sản thu nhập.
Theo đó, ông đề nghị, không nhất thiết công khai trên mạng Internet mà chỉ công khai tại nơi thường xuyên làm việc, cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên nhằm mục đích để cơ quan, tổ chức, đồng nghiệp, chi bộ, giám sát tính trung thực trong việc kê khai tài sản là phù hợp trong điều kiện hiện nay.
Trong khi đó, không ít ý kiến quan ngại: chưa thấy ai kê khai tài sản gian dối mà bị cách chức hay dừng bổ nhiệm? Đại biểu Trần Văn Tấn (Tiền Giang) ngán ngại: Việc xử lý người kê khai tài sản thu nhập không trung thực, không giải trình được một cách hợp lý nguồn gốc tài sản tăng thêm được quy định tại Điều 64.
“Tôi đề nghị cơ quan soạn thảo xem lại nội dung quy định tại khoản 1: Người kê khai tài sản thu nhập không trung thực, người không giải trình được một cách hợp lý nguồn gốc tài sản tăng thêm bị xử lý kỷ luật, vì đã qua các bước giải trình, xác minh mới có kết luận này, trong đó việc quy định trách nhiệm giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm có ý nghĩa rất quan trọng, nhằm giúp các cơ quan có thẩm quyền bước đầu kiểm soát biến động về tài sản của người có chức vụ, quyền hạn, giúp ngăn chặn và phòng ngừa tham nhũng có hiệu quả” - ông đề nghị.
| Những quan điểm khác nhau Luật hiện hành chỉ quy định cơ quan chuyên trách điều tra tội phạm tham nhũng thuộc Công an, Kiểm sát, Tòa án, nhưng vấn đề thành lập cơ quan điều tra chuyên trách, độc lập thuộc Quốc hội đã được nhiều ý kiến nêu ra. ĐB Mã Điền Cư, Quảng Ngãi: Ủy ban có thẩm quyền lớn Cần thành lập Ủy ban độc lập phòng, chống tham nhũng. Ủy ban này có quyền điều tra bất cứ vấn đề gì liên quan đến vấn đề tham nhũng trong các cơ quan nhà nước, tiếp nhận và xem xét các kiến nghị của công, dân công chức, viên chức về tham nhũng. Ủy ban này có quyền đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân truy tố các bị can về các tội danh tham nhũng, nó độc lập với Chính phủ và chịu trách nhiệm trước Quốc hội, báo cáo với Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về hoạt động của mình. Người đứng đầu ủy ban do Quốc hội phê chuẩn, ngân sách hoạt động của ủy ban do Quốc hội phê duyệt. ĐB Phạm Xuân Thường, Thái Bình: Không hợp lý Về thành lập cơ quan phòng, chống tham nhũng độc lập như nhiều đại biểu đề nghị, trong đó có thành lập cơ quan chống tham nhũng ở Quốc hội, tôi cho rằng điều này không hợp lý. Đấu tranh chống tham nhũng trước hết là trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan Chính phủ và của cả hệ thống chính trị, của cả người dân. Quốc hội là cơ quan lập pháp và có chức năng giám sát các hoạt động chống tham nhũng của Chính phủ. Do vậy, việc thành lập cơ quan chống tham nhũng độc lập thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội là không hợp lý. ĐB Vũ Xuân Trường (Nam Định): Làm như vậy sẽ chồng chéo! Nếu đặt vấn đề thành lập cơ quan phòng, chống tham nhũng trực thuộc Quốc hội thành một cơ quan riêng biệt thì nó sẽ liên quan tới rất nhiều hệ thống như việc kiểm sát cơ quan điều tra này như thế nào? Việc công tố đối với cơ quan điều tra này như thế nào? Ở Trung ương thành lập như thế, dưới các cơ sở, địa phương thì thành lập ra sao? Nhiều chuyện nảy sinh, tôi nghĩ nó cũng lại chồng chéo và nhất là tốn kém. ĐB Đỗ Mạnh Hùng (Thái Nguyên): Nên lập! Mô hình về cơ quan độc lập có sức mạnh cần thiết đã được chứng minh là có hiệu quả trong mô hình phòng, chống tham nhũng của nhiều nước. Đối với chúng ta mô hình này nên do Quốc hội thành lập, người đứng đầu cơ quan này do Quốc hội bầu để đảm bảo thật sự độc lập, được giao chức năng nhiệm vụ, quyền hạn đủ mạnh, có nguồn lực đủ mạnh để thực hiện có hiệu quả chức năng nhiệm vụ đó. Quy định như vậy cũng phù hợp với Kết luận của Hội nghị Trung ương 5 là “nghiên cứu, tổ chức các cơ quan phòng chống tham nhũng theo hướng đảm bảo sự độc lập cần thiết”. ĐB Huỳnh Nghĩa, Đà Nẵng: Tôi ủng hộ Ở một nhà nước pháp quyền, trách nhiệm phòng, chống tham nhũng thuộc cơ quan tư pháp hoặc thuộc một cơ quan độc lập do Quốc hội chỉ định hoặc bầu ra thì mới phù hợp. Tuy nhiên để thực hiện kết luận của Hội nghị TW 5, khóa XI ở TW thành lập Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị do Tổng Bí thư làm Trưởng ban... Để Ban Chỉ đạo TW đủ mạnh, có thực quyền làm đúng chức năng, nhiệm vụ mà Đảng, Quốc hội giao cho tôi đề nghị thành lập một cơ quan điều tra độc lập, tinh nhuệ đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp toàn diện của Ban Chỉ đạo TW thực hiện điều tra các vụ án tham nhũng thì mới đủ tầm đảm bảo tính hiệu lực, hiệu quả đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. ĐB Trương Thái Hiền (Đồng Nai): Cơ quan đặc biệt, độc lập Tôi thống nhất giữ như hiện nay, cơ quan phòng, chống tham nhũng trong lực lượng Công an, Viện kiểm sát cũng như thanh tra và của Quân đội, đồng thời đề nghị Quốc hội cho thành lập cơ quan điều tra đặc biệt độc lập, tinh nhuệ để điều tra các vụ tham nhũng lớn liên ngành, liên tỉnh, đối tượng giữ chức vụ cao trong Đảng, Nhà nước để làm mẫu, làm gương nhằm giáo dục răn đe những người đã và đang có ý định tham nhũng, cơ quan này chịu sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Tổng Bí thư. |
