Peru: Nguy cơ khủng hoảng chính trị từ lệnh ân xá dành cho cựu Tổng thống Fujimori

Tổng thống Peru Pedro Pablo Kuczynski đang đối mặt với các cuộc biểu tình phản đối lan rộng trên toàn quốc với sự tham gia của các tầng lớp sinh viên, công nhân và các nhà hoạt động xã hội. Nguyên do là vì ông vừa tiến hành cải tổ chính phủ và ân xá cho cựu Tổng thống Alberto Fujimori.

Các cuộc biểu tình phản đối này đã bước sang ngày thứ 4 (12-1) và đang ngày một xuất hiện nhiều hơn ở các tỉnh thành như Lima, Tacna, Puno Moquegua Cusco, Arequipa, Apurimac, Madre de Dios. Hãng tin TelesurTV.net cho hay, các cuộc biểu tình này không phải tự phát mà đều do các tổ chức xã hội khuấy động như Ủy ban chiến đấu quốc gia, Tổng liên đoàn Lao động Perus, CGTP, Liên hiệp đoàn kết công nhân, CUT và Liên đoàn Nông nghiệp quốc gia…

Những người biểu tình, nhất là các sinh viên còn dự định sẽ có một cuộc “hành quân” tới thủ đô Lima và cùng với sinh viên của 10 trường đại học tại đây, tổ chức biểu tình dưới sự kêu gọi của Phong trào Peru mới (MNP).

Veronika Mendoz, người đứng đầu MNP trong một lần xuất hiện trên Twitter nói: “Điều chúng tôi không chấp nhận được đó là việc tội phạm và kẻ giết người ở đất nước chúng tôi được thả tự do. Chúng tôi cũng không chấp nhận rằng những kẻ tham nhũng có thể trốn tránh công lý”.

Trong khi đó, nguồn tin từ cảnh sát cho biết, đến chiều tối 11-1 và sáng 12-1, các cuộc biểu tình ở một số nơi đang có nguy cơ chuyển thành bạo động. Đụng độ đã xảy ra khi cảnh sát sử dụng hơi cay để giải tán đám đông tụ tập tại thủ đô Lima và thành phố San Isidro ở miền Nam…

Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski cùng các thành viên trong nội các mới tuyên thệ hôm 9-11 với hy vọng sẽ thổi luồng sinh khí mới và giải quyết những bất đồng đang nảy sinh trong xã hội Peru. Ảnh: Reuters.
Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski cùng các thành viên trong nội các mới tuyên thệ hôm 9-11 với hy vọng sẽ thổi luồng sinh khí mới và giải quyết những bất đồng đang nảy sinh trong xã hội Peru. Ảnh: Reuters. 

Giới quan sát nhận định, các cuộc biểu tình ngày càng gia tăng ở Peru cho thấy sự mâu thuẫn sâu sắc trong xã hội. Nguy cơ khủng hoảng chính trị cũng nặng nề bởi trước đó, chính phủ Peru đã trải qua nhiều sóng gió, thậm chí đương kim Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski còn từng bị cáo buộc tham nhũng và bị đòi từ chức vì cáo buộc tham nhũng.

Chuyện bắt đầu khi Quốc hội Peru đã thông qua đơn kiến nghị của phe đối lập tiến hành thảo luận về luận tội Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski liên quan đến các cáo buộc nhận hối lộ từ Tập đoàn xây dựng Odebrecht của Brazil.

Hãng Reuters khi đó đưa tin, đây là một trong những bước cần thiết để cơ quan lập pháp Peru buộc ông Pedro Pablo Kuczynski rời khỏi ghế Tổng thống. Một kịch bản đã được đưa ra là nếu Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski bị phế truất, Phó Tổng thống thứ nhất Martin Vizcarra sẽ thay thế ông. Vì thế, để đổi lấy việc củng cố vị thế của mình, Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski đã có một thỏa thuận với các nghị sĩ theo phe của cựu Tổng thống Alberto Fujimori.

Kết quả là ông Alberto Fujimori- người bị kết án 25 năm tù giam vào năm 2009 vì tham nhũng và vi phạm nhân quyền đã nhận được lệnh ân xá của Tổng thống. Ông Alberto Fujimori năm nay 79 tuổi và là nhân vật gây nhiều tranh cãi tại Peru vì vừa có công chấm dứt cuộc khủng hoảng kinh tế và xung đột đẫm máu trong 10 năm nhưng lại mang nhiều trọng tội trong đó có liên quan tới cái chết của 25 người trong thời gian làm Tổng thống (1990-2000). Ông này từng 3 lần nộp đơn xin được ân xá vì lý do sức khỏe nhưng luật pháp Peru đã quy định, các tù nhân bị kết tội giết người hay bắt cóc không được tha bổng trừ trường hợp bệnh giai đoạn. Lần này, khi thông báo với toàn bộ dân chúng về quyết định này, văn phòng Tổng thống cho hay, ông Alberto Fujimori được ân xá là vì sức khỏe yếu và đang chịu một căn bệnh “tiến triển, thoái hóa và không chữa trị được”.

Hãng tin AP bình luận, mặc dù được kỳ vọng sẽ trở thành một nhà kỹ trị giỏi, đủ sức đối phó với vấn nạn tham nhũng tràn lan ở Peru nhưng chỉ sau 16 tháng cầm quyền, ông Pedro Pablo Kuczynski lại trở thành tâm điểm chỉ trích và được cho là người khơi nguồn các cuộc đụng độ giữa đảng cánh tả và cánh hữu trong Quốc hội.

Không chỉ gây sốc bằng quyết định ân xá của ông đối với cựu Tổng thống Alberto Fujimori, Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski còn bị cho là gây rối chính trường bằng một cuộc cải cách trong chính phủ. Hôm 9-1, ông  Pedro Pablo Kuczynski đã thông báo thành phần nội các mới của chính phủ. Cụ thể, Tổng thống Pedro Pablo Kuczynski đã bổ nhiệm nhà kinh tế Mercedes Aráoz làm Thủ tướng và 9 bộ trưởng mới trong nội các, trong khi giữ nguyên vị trí của 10 thành viên khác.

Luật sư Cayetana Aljovín được cử làm Ngoại trưởng và trong thành phần chính phủ mới của Peru có tới 9 phụ nữ. Ngay trong lễ nhậm chức của nội các mới, ông Pedro Pablo Kuczynski nhấn mạnh sẽ tiếp tục đối thoại với người dân và kêu gọi hòa giải của các chính đảng để tái lập an ninh quốc gia, thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo và cuộc chiến chống tham nhũng. Nhưng đáp lại lời kêu gọi này vẫn chỉ là các cuộc biểu tình chống chính phủ ngày càng lan rộng.

Phan Hiển

Các tin khác

Đàm phán Mỹ-Iran có tiến triển

Đàm phán Mỹ-Iran có tiến triển

Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran tại Qatar đã ghi nhận những tiến triển mới, khi hai bên nhất trí thiết lập cơ chế liên lạc, đồng thời cam kết tiếp tục đối thoại sau lễ tang lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.

Thủ đô Kiev hứng chịu đợt không kích dữ dội

Thủ đô Kiev hứng chịu đợt không kích dữ dội

Ít nhất 13 người đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tại thủ đô Kiev của Ukraine ngày 2/7. Đợt tấn công xảy ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên tiếng cảnh báo về một đòn không kích “quy mô lớn” sắp xảy ra từ Moskva.

Tehran lập kênh liên lạc mới, thống nhất giải ngân 6 tỷ USD

Tehran lập kênh liên lạc mới, thống nhất giải ngân 6 tỷ USD

Tehran tuyên bố sẽ thiết lập một "kênh liên lạc" trực tiếp với Washington nhằm giám sát và báo cáo các hành vi vi phạm Biên bản ghi nhớ (MoU) được ký kết hai tuần trước. Thỏa thuận này nhằm mục đích chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran.

Hàn Quốc có nữ Thủ tướng

Hàn Quốc có nữ Thủ tướng

Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn bà Han Seong-sook giữ chức Thủ tướng, giúp bà trở thành nữ Thủ tướng thứ hai trong lịch sử đất nước.

Quyền Tổng thống Venezuela cảm ơn Việt Nam

Quyền Tổng thống Venezuela cảm ơn Việt Nam

Trên mạng xã hội X, quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez gửi lời cảm ơn chân thành đến Việt Nam vì sự hỗ trợ kịp thời trong bối cảnh quốc gia Nam Mỹ này đang vật lộn để khắc phục hậu quả trận động đất kép kinh hoàng.

Peru lần đầu có nữ tổng thống dân cử

Peru lần đầu có nữ tổng thống dân cử

Bà Keiko Fujimori đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Peru năm 2026, trở thành nữ tổng thống đầu tiên được người dân nước này bầu trực tiếp. Kết quả đánh dấu cột mốc lịch sử đối với nền chính trị Peru, đồng thời đưa dòng họ Fujimori trở lại nắm quyền sau hơn hai thập kỷ.

Tổng thống Putin bác đề xuất ngừng không kích của Ukraine

Tổng thống Putin bác đề xuất ngừng không kích của Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 28/6 tuyên bố Moskva sẽ tiếp tục thúc đẩy mục tiêu trên chiến trường nhằm kiểm soát hoàn toàn 4 khu vực của Ukraine, đồng thời bác bỏ đề xuất mới từ Kiev về việc kiềm chế các cuộc không kích.

Phần Lan cho phép triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ

Phần Lan cho phép triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ

Sau ba năm kể từ khi Phần Lan từ bỏ chính sách trung lập quân sự và gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nước này chính thức đã ký ban hành các sửa đổi đối với Luật Năng lượng Hạt nhân, cho phép triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ.

Giữa thảm họa động đất, nhiều người Venezuela kể được Google cảnh báo trước

Giữa thảm họa động đất, nhiều người Venezuela kể được Google cảnh báo trước

Khi mặt đất còn chưa rung chuyển, điện thoại của nhiều người dân Venezuela đã bất ngờ phát đi cảnh báo động đất. Chỉ vài chục giây ngắn ngủi ấy đủ để không ít người tìm chỗ trú an toàn. Trong bối cảnh số người thiệt mạng sau trận động đất kép đã vượt 1.400, câu chuyện về những cảnh báo sớm này đang thu hút sự chú ý.

Mỹ cân nhắc tái bố trí căn cứ vùng Vịnh sau đòn tấn công của Iran

Mỹ cân nhắc tái bố trí căn cứ vùng Vịnh sau đòn tấn công của Iran

Lầu Năm Góc mới đây được cho là đang đánh giá lại mạng lưới căn cứ quân sự của Mỹ tại vùng Vịnh, sau khi các cuộc tấn công của Iran cho thấy nhiều cơ sở được xây dựng từ nhiều thập niên trước không còn đủ khả năng chống chịu trước các loại tên lửa và máy bay không người lái (UAV) chính xác cao.