Chó là một loài động vật thông minh, thân thiết với con người nhưng để huấn luyện được một chú chó nghiệp vụ cùng những cán bộ, chiến sĩ thực hiện những nhiệm vụ phức tạp, nguy hiểm lại là một việc không hề đơn giản.
Có lẽ vì thế, công việc huấn luyện chó nghiệp vụ thường do nam giới đảm nhiệm. Thế nhưng, tại Cục Cảnh sát Quản lý, huấn luyện và sử dụng động vật nghiệp vụ (K204, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động, Bộ Công an), có một nữ chiến sĩ xinh đẹp đã đảm nhận công việc này trong nhiều năm nay…
Yêu động vật chính là một trong những lý do thúc đẩy Trung úy Hà Thu Trang đến với ngành bác sĩ thú y của Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Trang kể, ngay từ bé, chị đã có tình yêu với các vật nuôi trong nhà như chó mèo. Vậy nên sau này chị quyết định theo học ngành bác sĩ thú y để có thể chăm sóc, cứu chữa cho những con thú cưng.
Rồi với sự yêu thích đặc biệt loài chó, khi nghe lực lượng Công an tuyển dụng cán bộ huấn luyện chó nghiệp vụ, cô gái trẻ quyết định nộp đơn ứng tuyển mà không mảy may suy nghĩ.
Hiện tại, Trang đang công tác tại Phòng Sử dụng động vật nghiệp vụ (Phòng 6), chị là nữ chiến sĩ duy nhất tham gia công tác huấn luyện trong toàn ngành và cũng là một trong những cán bộ chủ chốt của đơn vị.
Nếu ai không biết, không hiểu sẽ vẫn nghĩ rằng công việc huấn luyện chó vô cùng đơn giản, bởi đây là một loài vật thông minh, biết nghe lời. Thế nhưng, qua những câu chuyện của Trung úy Trang mới có thể thấy được sự vất vả của nghề thế nào.
 |
| Trung úy Hà Thu Trang và “người bạn” của mình. |
Trang cho biết, để huấn luyện một chú chó nghiệp vụ từ khi là con non cho đến lúc “tốt nghiệp” phải trải qua rất nhiều công đoạn vô cùng vất vả. Mỗi giống chó có một đặc tính riêng, thậm chí tính cách, khả năng thiên bẩm của mỗi con chó cũng khác nhau.
Để lựa chọn được một “cảnh khuyển” giỏi trong tương lai, các cán bộ của Trung tâm Huấn luyện đã phải lựa chọn, phát triển, chọn lọc và nghiên cứu từ rất nhiều giống chó khác nhau trên thế giới. Để rồi từ đó, chọn lọc ra được loại chó phù hợp với những tính chất ưu tú nhất để thực hiện công tác chuyên môn sau này.
Sau khâu chọn lọc, Trang cùng đồng đội bắt đầu huấn luyện với những tháng ngày “vật lộn” để dạy dỗ các “cảnh khuyển” có thể tốt nghiệp thành công.
Theo những cán bộ lâu năm trong nghề cho biết, trong công tác huấn luyện, việc bị chó cắn đã trở thành chuyện thường ngày, ai cũng đã từng bị cắn ít nhất một lần.
Việc bị chó cắn đã trở thành việc dĩ nhiên xảy ra ở nơi đây nên mọi người đều biết phải làm thế nào khi bị cắn. Tuy nhiên, với đàn ông, việc để lại những vết sẹo trên người không phải là vấn đề quan trọng, nhưng với một phụ nữ thì đó là một điều vô cùng khó chịu.
Từ đó mới thấy được, một nữ huấn luyện như Trung úy Trang đã phải đánh đổi đến thế nào để có thể theo nghề trong suốt bao nhiêu năm nay.
Trung úy Trang cho biết, các chú chó tại nơi đây được đào tạo vô cùng bài bản. Sau khi trải qua một chuỗi chọn lọc khắt khe, chó được đưa vào huấn luyện từ việc đơn giản như làm quen với dây cổ, các động tác cơ bản rồi đến các chuyên khoa như tấn công, giám biệt mùi hơi, truy tìm dấu vết…
Kĩ càng, cẩn thận cũng đi kèm với những khó khăn vất vả không thể nói thành lời, thế nhưng CBCS của Trung tâm huấn luyện vẫn cố gắng từng ngày trong công tác huấn luyện để cho tốt nghiệp những chú chó nghiệp vụ tài ba, giúp cho công tác phá án, bảo vệ, cứu nạn cứu hộ của đồng đội bớt đi được phần nào khó khăn, nguy hiểm.
 |
| Một buổi tập trên thao trường. |
Vuốt ve chú chó tên Ben mà Trang đang phụ trách huấn luyện, Trang kể rằng trong những ngày đầu, khi tiếp xúc với chó nghiệp vụ, chị rất thích thú. Thế nhưng, càng dấn thân vào công việc, chị mới cảm nhận những vất vả trong những ngày thức khuya dậy sớm. Bởi lẽ, ngoài công việc, Trang còn là một người vợ, một người mẹ.
Trong thời gian đầu khi mới chuyển sang huấn luyện, Trang gặp khá nhiều khó khăn khi vừa nuôi con nhỏ vừa phải làm việc. Yêu cầu của công việc này đòi hỏi huấn luyện viên phải di chuyển liên tục cùng chú chó nên thể lực phải thật tốt.
Nhưng sức người có hạn, một ngày ở bên những chú chó rồi lại về chăm con khiến trong một quãng thời gian dài, Trang rơi vào trạng thái mệt mỏi.
“Đã có lúc, chồng tôi khuyên nên chuyển sang công tác khác bởi thấy tôi mệt mỏi quá. Nhưng tôi cũng khẳng định, đây là công việc tôi rất thích nên anh ấy chỉ còn biết động viên và hỗ trợ vợ mỗi lúc thấy vợ rơi vào tình trạng quá tải.
Cũng nhờ đó mà tôi dần thích nghi được, sau một thời gian rèn luyện tôi cảm thấy sức khỏe tốt hơn trước rất nhiều. Bây giờ tôi có thể hành quân, dã ngoại và đáp ứng được tất cả các yêu cầu nhiệm vụ”, Trung úy Trang chia sẻ.
Trang nói, mỗi chú chó cũng giống như một người bạn của chị và khi làm việc trong môi trường này, chị cũng cảm thấy mình thực sự thoải mái với công việc yêu thích.
Đó cũng là lý do khiến chị không muốn thay đổi công việc. Như với chú chó Ben mà Trang đang huấn luyện, Ben là giống chó Becgie Bỉ - một giống chó rất thông minh và thân thiện nên cả quá trình đều không có mấy khó khăn.
Có thể nói, Ben là niềm tự hào của Trang bởi chỉ sau 6 tháng huấn luyện, “học sinh” này đã có kết quả học tập rất tốt và là một trong những chú chó nghiệp vụ xuất sắc của Phòng 6.
Trung úy Trang cho biết: “Lần đầu tôi và Ben gặp nhau, như có một cơ duyên nào đó mà tôi đã cảm thấy rất thích Ben và cậu ấy cũng vậy. Khi được thả ra, Ben đã quấn lấy tôi và chúng tôi bắt đầu hành trình từ đó. Với tôi, Ben là một người bạn thân thiết, chỉ có điều người bạn ấy không thể nói ra suy nghĩ của mình được mà thôi”.
Mỗi chú chó sau khi được khai thác, đào tạo sẽ bộc lộ thế mạnh riêng. Với Ben, thế mạnh của chú chó này là nhận diện, phát hiện và tìm kiếm các chất ma túy. Trong trường hợp cần thiết, Ben còn có thể hỗ trợ cán bộ chiến sĩ truy bắt, dẫn giải đối tượng phạm tội.
Để có được thành công của ngày hôm nay, Trung úy Trang đã phải làm tốt các công tác được đề ra trong huấn luyện. Đầu tiên đó là phải tạo được một liên kết chặt chẽ với chú chó, như một người thân, một người bạn. Khi đã có sự liên kết giữa người huấn luyện và chó thì việc thực thi các động tác, hiệu lệnh sẽ dễ dàng hơn.
 |
| Giờ nghỉ của những chú “cảnh khuyển”. |
Chia sẻ về một kỉ niệm, Trung úy Hà Thu Trang cho biết, trong một lần chị được nghỉ nên nhờ đồng đội chăm sóc Ben. Khi đang nghỉ ở nhà thì thấy các anh gọi báo tin rằng Ben bỏ ăn. Lúc đó do lo lắng quá, không hiểu “người bạn” của mình có việc gì nên Trang vội vàng quay trở lại đơn vị.
Khi chị lấy đồ cho Ben ăn thì chú chó lại ăn như bình thường, lúc đó mọi người mới nhận ra rằng chỉ vì Ben nhớ Trang nên mới bỏ ăn. Có lẽ, bằng những tình cảm thực sự chân thành, yêu thương và gắn bó của những chú chó đã trở thành một nguồn động lực lớn lao cho nữ chiến sĩ xinh đẹp này tiếp tục công việc của mình.
“Những lúc bị ốm, con vật rất cần chủ bên cạnh, đó cũng là lúc nó định hình được ai là người thân thiết với mình. Vì vậy, có lần Ben bị viêm phổi truyền nhiễm, tôi thường xuyên bên cạnh động viên, an ủi, chăm sóc kỹ hơn, qua đó tăng thêm sự gắn bó thân thiết giữa tôi và Ben”, Trang chia sẻ.
Cho tới tận bây giờ, mỗi ngày trôi qua, Trung úy Hà Thu Trang lại tiếp tục bước đi trên con đường mình đã chọn. Cứ 5 giờ sáng, chị lại cùng đồng đội xuống vệ sinh chuồng chó, vệ sinh thân thể cho những chú chó rồi cùng chúng ra thao trường ôn luyện lại những động tác cơ bản. Trang cho biết, dẫu khó khăn vất vả thế nào thì chị vẫn quyết định gắn bó và theo đuổi công việc này đến cùng.
Từ ngày bước chân vào nơi này, Trang đã được học hỏi rất nhiều từ những đồng nghiệp, những chú chó. Mong muốn của chị đó là được đi thực tế ở nhiều nơi, trải nghiệm nhiều hơn nữa để trau dồi kinh nghiệm và góp được một phần sức của mình trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
