Nhiều người quan niệm điều tra hình sự là công việc của nam giới vậy mà Thượng úy Lại Thị Lan Phương lại tình nguyện xin về Đội Cảnh sát hình sự Công an TP Hạ Long (Quảng Ninh) để thỏa niềm đam mê của mình. Ước mơ được trở thành Cảnh sát hình sự từ nhỏ, chị đã không ngừng phấn đấu học tập, rèn luyện để trở thành nữ Cảnh sát hình sự xuất sắc.
Dõi theo đôi mắt sắc cạnh trên khuôn mặt vừa cúi nhìn xuống chiếc còng tay số 8 của Phạm Ngọc Tiến (SN 1992, trú tại phường Hà Tu, TP Hạ Long), Thượng úy Lại Thị Lan Phương thở phào nhẹ nhõm vì biết rằng sau nhiều ngày sử dụng các biện pháp nghiệp vụ, cuối cùng Tiến đã bị chị "cảm hóa".
Vóc dáng Phạm Ngọc Tiến cao to, khuôn mặt dữ dằn, là đối tượng nghiện ma túy đá, mỗi lần đưa đối tượng vào phòng hỏi cung, Thượng úy Lại Thị Lan Phương đều cần sự giúp đỡ của đồng đội mới có thể đưa được Tiến vào phòng.
Nhiều lần đứng trước mặt đối tượng hỏi cung, chị luôn giữ được điềm tĩnh, thái độ đấu tranh quyết liệt, song Tiến vẫn tỏ ra hung hãn, ngoan cố không khai báo sự thật, gây nhiều khó khăn cho công tác điều tra, phá án.
Phạm Ngọc Tiến là đối tượng nghiện ma túy, không có công ăn việc làm, từng có tiền án về tội cướp tài sản. Tiến rủ bạn gái đi cùng lên kế hoạch gây án. Kịch bản của Tiến sau khi lên xe, quan sát nếu thấy lái xe có tiền, cả hai sẽ giả vờ cãi nhau, lợi dụng thời điểm lái xe dừng đỗ, Tiến sẽ ra tay cướp tiền của lái xe.
Thống nhất kế hoạch với người bạn gái, Tiến vẫy xe taxi hãng taxi Sao Mai do anh Ứng Quốc Hoàn (Hạ Long) làm lái xe tại khu vực phường Yết Kiêu, sau đó chỉ anh Hoàn đi lòng vòng khắp TP Hạ Long nhằm mục đích cướp tài sản. Thấy anh Hoàn để 360.000 đồng ở trước xe, Tiến liền đe dọa, cướp số tiền trên rồi bắt anh Hoàn quay về phường Hà Tu.
Trên đường đi, hắn đã cướp điện thoại của anh Hoàn và phá hỏng bộ đàm trên xe. Đến gần trụ sở Công an phường Hà Tu, anh Hoàn đã mở cửa xe chạy thoát.
 |
| Thượng úy Lại Thị Lan Phương hỏi cung đối tượng. |
Sau nhiều ngày xác minh, điều tra, lực lượng Cảnh sát hình sự Công an TP Hạ Long đã truy bắt được Phạm Ngọc Tiến. Khi bị bắt giữ, hắn không chấp hành và có thái độ chống trả, lăng mạ, xúc phạm cán bộ công an.
Nhận định đây là một trong những vụ án nghiêm trọng, có nhiều tình tiết phức tạp, khả năng đối tượng còn gây ra nhiều vụ án khác, chỉ huy Đội Cảnh sát hình sự đã giao hồ sơ cho Thượng úy Lại Thị Lan Phương để tiếp tục đấu tranh, làm rõ.
Với phương châm "dùng trí hơn dùng sức" là ưu điểm của một nữ điều tra viên, Thượng úy Lại Thị Lan Phương đã nghiên cứu kỹ về lai lịch, sở trường, sở đoản của đối tượng, nắm bắt được tâm lý của Tiến và đưa ra những bằng chứng thuyết phục khiến hắn phải cảm phục cúi đầu nhận tội, thành khẩn khai báo từ trong vòng 1 tháng đã gây ra 3 vụ cướp tài sản của lái xe taxi trên địa bàn TP Hạ Long.
Thượng úy Lại Thị Lan Phương tâm sự, ban đầu mới tiếp nhận công việc, được phân công làm công tác trinh sát, nhiều khi vào các vai để tiếp xúc với đối tượng, chị không khỏi lo lắng, hồi hộp.
Nhiều vụ án chị được giao thụ lý điều tra, đối tượng tỏ ra lì lợm, không hợp tác với "cô điều tra viên trẻ tuổi", nhưng quá trình nghiên cứu kĩ hồ sơ, phân tích được cái lợi, cái hại, giữa tình và lý, cuối cùng các đối tượng đều khuất phục.
Chị chia sẻ: "Trước thái độ lì lợm, ngoan cố của đối tượng, mình phải tỏ ra quyết liệt hơn, khi thì cứng rắn, lúc lại phải mềm mỏng, tác động vào tâm lý đối tượng, hỏi xoáy, hỏi sâu, hỏi kĩ để đối tượng bộc lộ những mâu thuẫn trong lời khai, từ đó củng cố hồ sơ, chứng minh các vấn đề trong vụ án, đồng thời cũng thuyết phục, vận động đối tượng khai nhận thành khẩn về hành vi của mình mới được hưởng sự khoan hồng của pháp luật".
Đây chỉ là một trong những vụ án mà nữ điều tra viên Lại Thị Lan Phương cùng đồng đội khám phá thành công trong thời gian qua. Trước tình hình tội phạm hình sự ngày càng có diễn biến phức tạp, không chỉ tội phạm là nam giới mà tội phạm nữ cũng ngày càng gia tăng.
Các đối tượng phạm tội hình sự thường liều lĩnh, manh động, phương thức, thủ đoạn hoạt động rất tinh vi, xảo quyệt. Vì vậy, nữ điều tra viên cần phải có bản lĩnh, dũng khí và trình độ nghiệp vụ cao mới đáp ứng được yêu cầu đấu tranh với tội phạm trong tình hình mới.
Năm 2013, sau khi tốt nghiệp Khoa Cảnh sát hình sự, Học viện Cảnh sát nhân dân, Lại Thị Lan Phương đã viết đơn xin về Đội Cảnh sát hình sự, Công an TP Hạ Long công tác.
 |
| Tên tội phạm ngoan cố đã phải cúi đầu trước nữ điều tra viên sắc sảo Lại Thị Lan Phương. |
Khoác trên mình bộ sắc phục của lực lượng Cảnh sát nhân dân, Lan Phương quyết tâm phấn đấu rèn luyện, nghiên cứu, học hỏi, xung phong điều tra, thụ lý nhiều vụ án nghiêm trọng, ngày càng thể hiện bản lĩnh vững vàng của một điều tra viên.
Thượng úy Ngô Xuân Toàn, cán bộ Đội Cảnh sát hình sự, Công an TP Hạ Long, người "sát cánh" cùng Lan Phương trong hầu hết các vụ án cho biết: "Phương nói các anh làm được thì em cũng làm được. Rồi xin chỉ huy thụ lý điều tra nhiều vụ lớn, thế mà cô ấy chăm chỉ, chịu khó, vụ nào cũng có mặt cùng anh em trong đội, không kể ngày hay đêm, 1, 2 giờ đêm gọi cũng đi luôn, thế nên bây giờ cô ấy là nữ điều tra viên cứng số 1 của Đội".
Trong năm 2018, Thượng úy Lại Thị Lan Phương đã trực tiếp thụ lý, khởi tố 26 vụ án hình sự, khởi tố 28 bị can, tiếp nhận, xử lý điều tra 10 hồ sơ tin báo tố giác tội phạm.
Trong những đợt cao điểm đấu tranh trấn áp tội phạm, có tháng chị tiếp nhận, thụ lý điều tra 15 vụ án, trong đó có những vụ án nghiêm trọng và rất nghiêm trọng, nhiều đối tượng, có tình tiết phức tạp. Các vụ việc đều được giải quyết đúng trình tự, đảm bảo thời gian theo quy định pháp luật.
Trong nhiều vụ án hình sự, tội phạm không chỉ thực hiện một mình mà còn có nhiều đồng phạm khác, mỗi đối tượng thực hiện hành vi phạm tội với vai trò khác nhau, vì vậy việc lập hồ sơ điều tra càng trở nên khó khăn, vất vả. Vụ án tập kích 18 đối tượng trong sới bạc ngày 4-1-2019 là một minh chứng điển hình.
Nhận được tin báo từ quần chúng, tại một nhà dân thuộc tổ 8, khu 1, phường Bạch Đằng có một nhóm đối tượng tổ chức đánh bạc, sau nhiều ngày cùng đồng đội trinh sát, xác minh, tổ công tác của Thượng úy Phương đã bất ngờ ập vào bắt quả tang 18 đối tượng đang sát phạt, đánh bạc bằng hình thức tú lơ khơ ăn tiền. Tang vật thu tại chiếu bạc là 62.600.000 đồng, 1 bộ tú lơ khơ.
Tiến hành kiểm tra trên người các con bạc, Công an thu giữ hơn 90 triệu đồng. Nhóm đối tượng này đã tổ chức và tham gia đánh bạc tại địa bàn khá lâu, cùng với phương thức, thủ đoạn tinh vi nhằm che mắt người dân và cơ quan Công an. Nhóm người này thường phân công người canh gác trong ngoài và chỉ chơi vào buổi tối.
Sau khi đưa các đối tượng về trụ sở công an, Thượng úy Phương được đơn vị giao hồ sơ điều tra vụ án. "Phải ghi lời khai của từng đối tượng, đối chiếu với nhau xem mâu thuẫn chỗ nào thì giải quyết chỗ đó, đấu tranh đến cùng với các đối tượng thì chúng mới nhận tội. Vụ án nhiều đối tượng lại ở nhiều địa phương, việc đi xác minh mất rất nhiều thời gian" - Thượng úy Phương chia sẻ về công việc của mình.
 |
| Nhóm đối tượng trong đường dây đánh bạc được Thượng úy Lại Thị Lan Phương thụ lý điều tra. |
Không chỉ làm tốt công tác thụ lý điều tra vụ án, Thượng úy Phương còn làm tốt công tác tham mưu chỉ huy Đội nắm chắc tình hình, giải quyết kịp thời các vụ việc có liên quan tới lĩnh vực đấu tranh, xử lý, phòng ngừa tội phạm xảy ra trên địa bàn; thực hiện nghiêm túc điều lệnh nội vụ; giải quyết nhiều đơn thư, khiếu nại, tin báo tố giác tội phạm.
Là nữ làm công tác điều tra càng thêm nhiều vất vả, khó khăn. "Tội phạm xảy ra ở đâu, mình phải ở đó, tội phạm xảy ra lúc nào, mình phải đến lúc đó. Có những chuyến đi làm công tác điều tra 1 tuần xa nhà, nghĩ đến đứa con thơ vắng mẹ khiến lòng mình trống vắng.
Nhưng bên cạnh luôn có chồng động viên bởi anh cũng làm trong ngành, đó lại là công việc mình yêu mến, là việc của tập thể nên quyết tâm lên đường hoàn thành nhiệm vụ" - Thượng úy Phương chia sẻ.
Bằng sự nhiệt huyết, tận tụy trong công việc, Thượng úy Lại Thị Lan Phương ngày càng có nhiều kinh nghiệm và đạt kết quả cao trong công tác. Với sự nỗ lực đó, năm 2017, chị đã được lãnh đạo đơn vị ghi nhận và bổ nhiệm điều tra viên, trở thành một trong 3 nữ điều tra viên xuất sắc nhất của Công an TP Hạ Long, 2 năm liên tiếp được nhận danh hiệu Chiến sỹ Thi đua cơ sở.
Đó là phần thưởng xứng đáng, tự hào để nữ cảnh sát hình sự tiếp tục phấn đấu, rèn luyện, "độc lập tác chiến" trong thụ lý, điều tra các vụ án, góp phần cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ ANQG, giữ gìn TTXH.
