Nóng chuyện quản lý đất đai, đầu tư công, chạy dự án

Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang: “Bao giờ có dòng sông xanh, đại biểu hỏi tôi hóc búa quá”!

Là người khai màn phiên chất vấn, Bộ trưởng Tài nguyên & Môi trường Nguyễn Minh Quang đối diện các vấn đề bức xúc về đất đai, nhất là khiếu nại, tố cáo về đền bù, giải phóng mặt bằng, việc giao đất cho khu công nghiệp, dự án, sự chậm trễ trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… Các chất vấn liên tục “xoáy” vào điểm này khiến người đứng đầu Bộ Tài nguyên & Môi trường dù có phong thái khá điềm đạm thì nhiều thời điểm cũng lộ rõ sự lúng túng, trả lời xa chủ đề khiến Chủ tịch Quốc hội nhắc nhở: “Bộ trưởng cần trả lời trúng, sát ý đại biểu hỏi”…

Chủ tịch UBND Hà Tĩnh Võ Kim Cự hỏi: Trước đây, Bộ trưởng Tài nguyên & Môi trường tiền nhiệm hứa đến 2010 sẽ giải quyết xong việc cấp sổ đỏ cho dân, nhưng đến nay vẫn dở dang là vì sao? Ông viện dẫn, “tôi thấy đúng là trước đây Bộ trưởng (tiền nhiệm) hứa năm 2010 sẽ hoàn tất cấp giấy chứng nhận nhưng nay chưa thực hiện được. Các loại đất nông nghiệp đã cấp giấy chứng nhận hơn 80%, còn hai loại là đất đô thị được 63%, đất chuyên dùng liên quan đất công sở tỉ lệ còn thấp. Nguyên nhân do nguồn gốc đất phức tạp, đất có vi phạm trong quá trình sử dụng, đất vướng vào quy hoạch”. Ông cũng thừa nhận, hệ thống văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất còn thiếu cán bộ có năng lực cũng là nguyên nhân khiến chậm trễ cấp sổ đỏ.

Nhận thấy Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang chưa trả lời rõ ý, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu: Đề nghị Bộ trưởng bám sát câu hỏi, trả lời thẳng vấn đề, ví dụ như cấp giấy chứng nhận chậm trễ thì bao giờ mới xong? Khiếu nại tố cáo về đất đai trở thành bức xúc thì Bộ trưởng có giải pháp gì? Trong phần trả lời sau đó, Bộ trưởng Quang cho biết đến 2015 sẽ giải quyết xong việc cấp sổ đỏ cho dân. Tuy nhiên, mốc thời gian này bị cho là quá chậm, Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng phê bình: “Nói 2015 mới xong, cái này tôi không đồng ý, có thể rút ngắn thời hạn hơn được không, vì chính sách có rồi”.

“Về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chúng tôi phấn đấu đến 2013 xong cơ bản như ý kiến của Chủ tịch Quốc hội. Mong muốn sự ra tay của các địa phương và sự ủng hộ của Bộ Tài chính” - Bộ trưởng nói.

Đề cập các vụ việc phức tạp tại Hải Phòng, Hưng Yên và Cần Thơ, đại biểu Bùi Thị An (Hà Nội) chất vấn: Thái độ của Bộ trưởng về phương hướng giải quyết các vấn đề đất đai nói trên đúng sai thế nào? Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh bổ sung: Bộ trưởng đã trực tiếp đi kiểm tra ở các địa phương trên chưa? Ông Quang nói rằng, các vụ việc phức tạp ở Hải Phòng, Hưng Yên và Cần Thơ là “rất đáng tiếc”. Ông giải thích “phải tuân theo pháp luật” và cho biết, riêng vụ Tiên Lãng, tới nay, Bộ cùng với Hải Phòng đang xử lý theo kết luận Thủ tướng.

Đại biểu Bùi Thị An một lần nữa chất vấn: Đồng chí trả lời giải quyết theo nguyên tắc, nhưng đề nghị nói rõ ai đúng ai sai, bởi vụ nào cũng phải theo luật. Còn môi trường, bao giờ giải quyết, phải nói rõ giải quyết được ô nhiễm môi trường, người dân được sống trong lành, có dòng sông xanh, chứ không phải hỏi lại chúng tôi là không biết bao giờ?

Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng bình luận: Tôi thấy câu hỏi là rõ ràng, rõ nhưng mà khó, đề nghị Bộ trưởng trả lời thẳng!

Bộ trưởng giãi bày: Đúng là hỏi như chị An thì khó thật! Vụ Tiên Lãng đã có kết luận của Thủ tướng rồi, tôi không đọc lại. Nếu chị An cần, mời chị đến tôi cung cấp thêm. Còn nói bao giờ có dòng sông xanh, đúng là rất hóc búa, nguồn lực có hạn, ý thức người dân, doanh nghiệp không chấp hành luật… Chúng  tôi cố gắng, nhưng đúng là… không thể nói bao giờ được!

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh: “Chạy dự án, nếu bắt được tôi đã kỷ luật rồi, nhưng nói không có tôi cũng không tin”!

“Đầu tư công, to hay bé do địa phương quyết định, mà cũng chưa có cơ chế giám sát. Trách nhiệm cả hai phía, tôi cũng báo cáo Quốc hội rằng, khi Quốc hội phê chuẩn cho tôi làm Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư, Thủ tướng có nói với tôi rằng, một trong những nhiệm vụ quan trọng của Bộ là phải chấn chỉnh tình trạng đầu tư công. 15 ngày sau khi nhận nhiệm vụ, tôi đã báo cáo Thủ tướng về việc này, trong đó tôi nói rõ vì sao có sự phân tán đầu tư công. Đó là vì giao cho địa phương, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nên địa phương nào cũng tìm cách thu hút đầu tư công. Nếu không thay đổi, thì khó để phát triển kinh tế vùng, miền lắm” - Bộ trưởng Kế hoạch & Đầu tư Bùi Quang Vinh giải thích.

Theo ông, cách khắc phục là giao kế hoạch cho cả giai đoạn 3-5 năm, để thời gian đó địa phương tự biết làm gì. Điều đó cũng tránh được chạy dự án, giao cho “một cục” để họ chủ động, tránh năm nào địa phương cũng ra Trung ương “chạy”. Bộ trưởng Vinh cũng nói khá dài về việc đầu tư dàn trải, tình trạng nợ đọng, về giám sát tập đoàn, tổng công ty…

“Tôi thấy Bộ trưởng có nhận một phần trách nhiệm trong đầu tư dàn trải, giám sát tập đoàn, tổng công ty, như thế là thẳng thắn. Nhưng Bộ trưởng nói do tập đoàn, tổng công ty không báo cáo nên Bộ không nắm được, đề nghị nói rõ vì sao trên cương vị Bộ trưởng, quản lý Nhà nước về lĩnh vực này lại không nắm được?” - đại biểu Lê Thị Nga (Thái Nguyên) nêu câu hỏi.

Không hài lòng với cách trả lời còn dàn trải, thiếu trọng tâm, đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) tiếp tục chất vấn: Dư luận râm ran chuyện chạy dự án với mọi nẻo đường nhưng hiếm khi bắt được tận tay, nhất là dự án do Bộ KH&ĐT chỉ định thầu. Bộ trưởng có khẳng định chuyện chạy dự án như dư luận, nếu đúng thì xử lý thế nào?

Bộ trưởng Vinh viện dẫn tiêu cực từ vụ Vinalines, Vinashin rồi bảo, Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương đến hỏi còn không được tiếp, Bộ trưởng cũng không được báo cáo, thực tế là như vậy. “Tôi là Bộ trưởng quản lý chung, tôi nhận trách nhiệm nhưng đúng là họ không báo cáo” - ông ngao ngán! Bộ trưởng tiếp: “Còn chuyện chạy dự án, thưa với đại biểu Vinh rằng, nếu bắt được tôi đã kỷ luật rồi, nhưng nói không có tôi cũng không tin”. Giải pháp để không có cơ hội làm việc này, là Bộ KH&ĐT không giao chi tiết một công trình, dự án nào, thẩm quyền phân bổ dự án không thuộc Bộ nữa.

Trợ giúp cho Bộ trưởng Vinh, Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ nói rằng, trong các vụ việc ở Vinalines, Vinashin, trách nhiệm chính thuộc Chủ tịch HĐQT tập đoàn. Hiện đang lúng túng giữa vai trò chủ sở hữu và quản lý nhà nước. Bộ Tài chính đang xem xét đề nghị thành lập Tổng cục Giám sát tài chính doanh nghiệp, nâng cấp từ Cục Quản lý tài chính doanh nghiệp hiện hành. Vai trò giám sát tài chính tại tập đoàn, tổng công ty hiện rất lỏng lẻo.

Đại biểu Nguyễn Thành Tâm (Tây Ninh) không hài lòng với cách giải quyết dự án đầu tư của Bộ trưởng và cho rằng, thực tế địa phương vẫn phải đi xin dự án, cơ chế xin - cho vẫn rất rõ. Trong khi đó, đại biểu Trần Du Lịch lập luận: “Tôi xem rằng Bộ trưởng chưa nói rõ gốc vấn đề đầu tư công dàn trải. Gốc dàn trải từ cách lập kế hoạch, cách làm cơ cấu kinh tế của địa phương. Nếu chống kiểu như Bộ trưởng vừa trình bày, có giải quyết được không?”. “Nói Bộ KH&ĐT không có trách nhiệm gì trong đầu tư công là không thoả đáng. Bộ trưởng được Chính phủ giao quản lý vấn đề này, tại sao lại nói không có trách nhiệm? Nền kinh tế mà không có kế hoạch đầu tư công, thì là sao? Có lẽ Bộ trưởng mới nên chưa suy nghĩ hết” - đại biểu Nguyễn Bá Thuyền chất vấn thẳng.