Nơi hồi sinh những đứa trẻ đặc biệt

“Ngôi nhà” của trẻ tự kỷ

Trung tâm giáo dục hòa nhập Hoa Hướng Dương tọa lạc trên diện tích 3.000m2 tại địa chỉ 447/3A Lê Thị Út, khu phố Chiêu Liêu, phường Tân Đông Hiệp, TP Dĩ An, tỉnh Bình Dương, là một trong 3 trung tâm giáo dục hòa nhập tại tỉnh Bình Dương. Ngôi trường được trang trí với những gam màu hài hòa với thiên nhiên, thuần khiết với trẻ thơ. Mỗi chi tiết dù rất nhỏ đều được các cô tỉ mẩn chăm chút, lưu tâm quan sát để làm sao phù hợp nhất với những đứa trẻ đặc biệt ở đây. Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, thật khó để biết được bên trong là “thế giới” muôn màu của trẻ em tự kỷ, trẻ có khó khăn về ngôn ngữ, giao tiếp, tăng động và các rối loạn phát triển khác…

Những ngày cuối tuần nhưng không khí dạy và học của cô trò vẫn rất sôi nổi và... huyên náo. Cô giáo Lê Thị Huệ, đại diện Ban Giám đốc Trung tâm giáo dục hòa nhập Hoa Hướng Dương dẫn chúng tôi đi thăm 14 phòng học đều được trang bị máy lạnh, camera, tivi, máy chiếu cùng với đầy đủ phương tiện phục vụ cho việc học tập và sinh hoạt của học sinh. Ấn tượng nhất, khu vận động chẳng khác nào một công viên vui chơi giải trí ngoài xã hội, với đầy đủ đồ chơi vận động tinh, vận động thô, đồ chơi sáng tạo, đồ dùng giúp hỗ trợ phục vụ cho trẻ hoạt động tích cực nhất, thiết kế phù hợp cho từng cá nhân, tạo cho trẻ niềm vui thích trải nghiệm bản thân, giải tỏa xung năng và xúc động giúp trẻ bình ổn hành vi. Từ những cuộc vui thỏa thích ở đây, trẻ em sẽ được cô giáo hướng đến các bài học phát triển, rèn luyện kỹ năng xã hội, giao tiếp, trí tuệ, âm nhạc, vẽ, viết. “Mỗi lớp học tối đa chỉ 8 em với 2 cô giáo phụ trách, nhưng mỗi em lại là một quyển giáo án khác nhau, chúng tôi đóng nhiều vai trong cùng một lớp học”, cô giáo Lê Thị Vân chia sẻ.

Để chạm vào cánh cửa hòa nhập bên ngoài, các em đã được đào tạo một cách đặc biệt thông qua giáo trình đặc biệt. Cô giáo dạy các em nhận biết các loại tiền, cách tiêu tiền thông qua chương trình hội chợ, họp chợ, ẩm thực… Tại đây, các em được trải nghiệm cuộc sống như một người bình thường ngoài xã hội. Các em biết thương yêu, nhường nhịn, biết tiết chế cảm xúc, biết giúp đỡ những người xung quanh…

Sau mỗi tháng trung tâm sẽ tiến hành đánh giá kết quả phát triển của từng trẻ, trung tâm có khối mầm non, giúp các bé can thiệp trong độ tuổi mầm non hòa nhập có sự theo dõi kết hợp giữa giáo viên mầm non và giáo viên đặc biệt để đánh giá bé hòa nhập sát sao và chính xác nhất.

Cùng con đi học

Tính từ khi thành lập trung tâm đến nay, đã có khoảng 70 học sinh ra trường, hòa nhập vào cuộc sống bình thường. Bé Trần Nhật Huy (ngụ Thái Hòa, Tân Uyên, Bình Dương), 7 tuổi, chưa thể vào lớp 1 vì kỹ năng yếu. Huy chỉ mới bập bẹ vài chữ và viết nguệch ngoạc vài nét. Đứa trẻ này rụt rè, nhút nhát trước đám đông, hay đánh bạn, nhéo bạn một cách tự nhiên trong vô thức. Sau một năm can thiệp tại Trung tâm, Nhật Huy đã đủ điều kiện ra trường, hòa nhập tốt với các bạn tiểu học và có một kết quả học tập thuyết phục.

Bé Trương Thị Hoàng Thư (SN 2016, ngụ Bình Chuẩn, Thuận An, Bình Dương) suốt ngày chỉ biết khóc, la hét, ném đồ, ương bướng, nói gì cũng không nghe, chỉ muốn làm theo ý mình và thích ở một mình. Bé chưa nghe và hiểu được lời nói nhưng lại thích điện thoại với ipad. Sau 13 tháng can thiệp tại Trung tâm, hiện tại cô bé đã hiểu hết những lời bố mẹ và cô giáo nói, biết lắng nghe lời dạy, chăm chỉ học tập và chủ động hòa nhập với các bạn trong nhóm.

Con cái mắc hội chứng tự kỷ khiến các bậc cha mẹ gánh trên vai nỗi đau buồn thật khó chia sẻ. Những ngôi trường cho trẻ tự kỷ không phải nhiều và không phải nơi nào cũng đáp ứng đẩy đủ tiêu chuẩn dạy và học. Thế nên, nhiều phụ huynh ở các tỉnh xa đã chấp nhận hy sinh công việc để cùng con trên hành trình chiến đấu với hội chứng tự kỷ. Sau khi biết đến Trung tâm giáo dục hòa nhập Hoa Hướng Dương, mẹ bé Lê Gia Hưng đã quyết định đưa bé từ Bình Phước về Trung tâm. Người mẹ này cũng quyết định để lại chồng và hai con gái ở Bình Phước, còn mình chuyển công việc về Bình Dương để đồng hành cùng con. Sau 2 tháng can thiệp, Gia Hưng đã tiến bộ rõ rệt, bé biết đi vệ sinh đúng nơi qui định, biết dạ vâng khi cô giáo hay người lớn gọi.

Cùng hành trang đi học xa nhà là bé Phạm Huỳnh Thiện, sống tại Bà Rịa – Vũng Tàu. Thiện theo cha đi khám tâm lý tại Bệnh viện Nhi đồng 2, TP Hồ Chí Minh, được bác sĩ khuyên nên cho đi học can thiệp. Ba mẹ bé đã bỏ công việc ở quê nhà chuyển về Bình Dương để tiện chăm sóc và đồng hành cùng con. Sau 5 tháng can thiệp, bé Thiện đã bớt lăng xăng, chú ý và phản ứng với tên gọi, biết bập bẹ một số từ đơn và biết nghe lời ngồi học ngoan trên ghế. Với trẻ mắc hội chứng tự kỷ, dù chỉ vài hành động như thế đã là cả một nỗ lực không ngừng nghỉ của cô và trò.

Còn với giáo viên, để thích nghi và chấp nhận công việc này, họ phải thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ dạy trẻ mắc hội chứng tự kỷ, tăng vận động giảm chú ý và tham gia các lớp học tâm lý từ chuyên gia tâm lý. Và điều quan trọng nhất, họ phải có tình yêu thương con trẻ từ tận đáy lòng. Họ phải chịu đựng mọi hoàn cảnh cũng như tình huống phát sinh. “Đối với phụ huynh, chúng tôi là nơi tin cậy để chia sẻ. Đối với các bé, chúng tôi như người bạn, là chỗ dựa, nơi đồng hành, giúp các bé vượt qua những rào cản tự ti để nhanh chóng hòa nhập cộng đồng”, cô giáo Lê Thị Vân tâm sự.