Giải thích cho quyết định này, Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko cho biết: “Ukraina đang phải đối mặt với nhiều thách thức như tình hình kinh tế khó khăn, sự cần thiết phải cải cách triệt để và giải quyết vấn nạn tham nhũng. Việc này đòi hỏi phải có những quyết định “phi tiêu chuẩn”. Từ đó, chúng tôi quyết định tìm kiếm các ứng cử viên cho chính phủ mới không chỉ tại Ukraina mà còn ở nước ngoài, đặc biệt là ở những nước có kinh nghiệm trong việc giải quyết khủng hoảng”. Tuy nhiên, các nhà phê bình lại đặt câu hỏi liệu những “quan chức ngoại” này có đủ khả năng hoàn thành nhiệm vụ của họ trong hệ thống chính trị phức tạp của Ukraina.
Bà Oleksandr Parashchii, Trưởng nhóm phân tích của Concorde Capital tại Kiev nhận định: “Khó có thể nói được sự kiện này sẽ làm thay đổi được những gì. Các bộ trưởng người nước ngoài này có thể làm nên những đầu tàu mạnh mẽ, nhưng nếu không có các nỗ lực trên mọi mặt, thì không có cải cách nào có thể thực hiện được”. Trong khi đó, một số người thì cho rằng, quyết định bổ nhiệm người nước ngoài vào nội các cho thấy Chính phủ Ukraina không có đủ khả năng tự cải cách đất nước mình. Timothy Ash, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của Ngân hàng Standard, mô tả quyết định này của Ukraina là một “tín hiệu hướng Tây mạnh mẽ”.
Mới nhập tịch, đã được làm Bộ trưởng Tài chính
Được Tổng thống Ukraina Petro Porochenko cho nhập quốc tịch Ukraina chỉ vài giờ trước khi bổ nhiệm, bà Natalie Jaresko, người Mỹ gốc Ukraina, được giao chức Bộ trưởng Tài chính. Bà Natalie chuyển đến sống ở Kiev năm 1992, chỉ vài tháng sau khi Liên bang Xôviết sụp đổ và Ukraina trở thành một quốc gia độc lập, để làm Tham tán phụ trách kinh tế tại Đại sứ quán Mỹ mới được mở. Trước đó, bà Natalie từng giữ nhiều vị trí khác nhau trong Bộ Ngoại giao Mỹ. Theo lời Tổng thống Poroshenko, bà Natalie là “một phụ nữ Ukraina có tấm lòng nhân hậu”.
Bà Natalie tốt nghiệp thạc sĩ ngành Chính sách công tại Trường Quản lý Nhà nước John F. Kennedy thuộc Đại học Harvard và cử nhân Khoa học ngành Kế toán, Đại học DePaul ở Chicago. Năm 1995, bà rời Đại sứ quán Mỹ tới làm việc tại Quỹ Western NIS Enterprise Fund do Quốc hội Mỹ tài trợ thông qua USAID - một tổ chức phi chính phủ, nơi mà sau này bà giữ chức Giám đốc điều hành. Năm 2004, bà Natalie trở thành người đồng sáng lập và Giám đốc Quỹ đầu tư Horizon Capital, hoạt động tại Ukraina, Moldavia và Belarus. Trong suốt cuộc Cách mạng Cam, bà Natalie không ngại ngần công khai quan điểm ủng hộ các phong trào thân phương Tây. Bà đã vào phục vụ trong Hội đồng tư vấn đầu tư nước ngoài dưới Chính phủ của Tổng thống thân phương Tây Viktor Yushchenko.
 |
| Tân Bộ trưởng Tài chính Natalie Jaresko. |
Phát biểu trước Quốc hội Ukraina sau khi nhậm chức hôm 2/12, tân Bộ trưởng Tài chính tuyên bố đã sẵn sàng “chấp nhận và đối mặt với những thử thách”. Bà nhấn mạnh sẽ cố gắng “thay đổi đất nước, nâng cao tính minh bạch và loại bỏ tham nhũng”. Thử thách trước mắt của bà Natalie là chiến đấu chống lại nạn tham nhũng, chèo lái con thuyền kinh tế của Ukraina tránh hố sâu của sự sụp đổ, và phải tìm ra “hải trình” mới cho “con thuyền” này. Bên cạnh đó, là một người Mỹ gốc Ukraina, vai trò của bà Natalie thêm nặng gánh khi Washington đang phải đối mặt với những cáo buộc đã can thiệp vào cuộc khủng hoảng chính trị đang diễn ra ở Ukraina.
Nhà cựu vô địch thể thao giải bài toán kinh tế
Giống như bà Natalie Jaresko, ông Aivaras Abromavicius được Tổng thống Poroshenko bổ nhiệm làm Bộ trưởng Kinh tế, cũng chẳng phải “người mới” ở Ukraina. Sinh ra tại Vilnius, Litva, ông Aivaras có vợ là người Ukraina và đã sống ở đất nước này từ năm 2008. Từng là nhà cựu vô địch thể thao, ông Aivaras còn là một trong những nhà lãnh đạo Quỹ Đầu tư East Capital của Thụy Điển tại Đông Âu và Nga, đồng thời là Phó giám đốc một trong những hiệp hội bảo vệ nhà đầu tư lớn nhất ở Nga. Chỉ tính riêng trong năm 2012, East Capital đã đầu tư vào Ukraina gần một tỉ USD. Phát biểu trong lễ nhậm chức, ông Aivaras thông báo với các dân biểu Ukraina về phương pháp làm việc của mình: hành động “kiên quyết” và sử dụng “các biện pháp triệt để nhất” để tránh cho đất nước khỏi bị phá sản, đồng thời tiến hành đến nơi đến chốn các cải cách được Quỹ Tiền tệ Quốc tế đòi hỏi. Ông cũng bày tỏ hy vọng rằng, những “nỗ lực và kinh nghiệm của ông sẽ giúp Ukraina đạt được một cấp độ hoàn toàn khác trong phát triển kinh tế, mang lại sự minh bạch và cởi mở trong mọi hoạt động của chính phủ”.
Cùng với tân Bộ trưởng Tài chính Natalie Jaresko, Bộ trưởng Kinh tế Aivaras Abromavicius mang trách nhiệm nặng nề là cố gắng thúc đẩy nền kinh tế Ukraina đang trong tình trạng nguy khốn, vực dậy uy tín cho chính phủ đối với các chủ nợ quốc tế, do vấn đề tài chính hết sức quan trọng cho sự sống còn của chính phủ.
 |
| Tân Bộ trưởng Kinh tế Aivaras Abromavicius. |
Người không biết tiếng Ukraina làm Bộ trưởng Y tế
Trong bối cảnh hệ thống y tế Ukraina xuống cấp nghiêm trọng do tình trạng tham nhũng, chiếc ghế Bộ trưởng Y tế được bất ngờ trao cho một người nước ngoài khác là ông Sandro Kvitachvili, 44 tuổi, nguyên Bộ trưởng Y tế và Lao động Gruzia giai đoạn 2008 – 2010, trong Chính phủ của Tổng thống Mikhail Saakashvili. Vị tân Bộ trưởng Y tế Ukraina là cử nhân Lịch sử tại Đại học bang Tbilisi và lấy bằng thạc sĩ Trường Robert F. Wagner Graduate School of Public Service ở New York năm 1993. Sau một thời gian làm việc tại Trung tâm Y tế Atlanta (Mỹ), ông Sandro trở lại Gruzia làm việc cho Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc. Từ đó, ông bắt đầu làm việc tại một số tổ chức y tế liên quan như: Ủy ban Cứu trợ Giám lý Thống nhất (The United Methodist Committee on Relief - UMCOR), Curatio International Foundation (CIF), Viện Đông Tây (East/West Institute) ở New York và Tổ chức phi chính phủ Những người bạn Đại Tây Dương chống AIDS (Transatlantic Partners Against AIDS - TPAA). Từ năm 2010 đến 2013, ông là Hiệu trưởng Trường đại học Tbilisi.
 |
| Tân Bộ trưởng Y tế Sandro Kvitachvili. |
Nhiệm vụ của vị tân Bộ trưởng Y tế Ukraina được Thủ tướng Arseniy Yatsenyuk giới thiệu là những cải cách sâu rộng để giải quyết tận gốc vấn nạn tham nhũng đang tràn lan trong các cơ quan y tế của nước này. Mặc dù mới tới Ukraina và không biết nói tiếng bản địa, nhưng ông Sandro trong bài phát biểu nhậm chức đã khéo léo lấy lòng người dân Ukraina: “Mặc dù mới thực hiện nhiệm vụ ở Ukraina chỉ trong 3 tháng qua, nhưng tình yêu của tôi dành cho đất nước này là rất nhiều”.
