Nỗ lực tìm lại tên cho các Anh hùng liệt sĩ

Thắp lên niềm hy vọng cho mỗi gia đình liệt sĩ

Cơn mưa chiều bất chợt ập xuống mang theo không khí se lạnh của núi rừng Tây Nguyên nhưng trong căn nhà của gia đình cụ Ngô Hoàng Vân (SN 1937, trú tại phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk) hôm nay trở nên ấm cúng hơn khi hàng chục cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Đắk Lắk cùng lực lượng chức năng có mặt để tiến hành thu nhận, lấy mẫu sinh phẩm ADN của cụ với hy vọng xác định được danh tính cho hai người thân là liệt sĩ của gia đình.

Cụ Ngô Hoàng Vân là một trong 176 trường hợp vì tuổi cao, sức khỏe yếu, đi lại khó khăn trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk được lực lượng chức năng đến tận nhà để thu mẫu sinh phẩm ADN. Chia sẻ với chúng tôi, ông Ngô Dương Lâm (SN 1965, con trai của cụ Ngô Hoàng Vân) cho biết, trong cuộc kháng chiến chống Pháp, người anh cả của cụ Ngô Hoàng Vân là Ngô Hoàng Anh (SN 1934) tham gia cách mạng rồi hy sinh tại chiến trường tỉnh Hải Dương vào năm 1953. Còn người em kế là Ngô Đức Hùng (SN 1941) tham gia kháng chiến chống Mỹ tại chiến trường Tây Ninh, hy sinh vào năm 1975, khi chỉ còn hơn chục ngày là miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Sau khi hoà bình lập lại, cả 2 liệt sĩ Ngô Hoàng Anh và Ngô Đức Hùng đều không xác định được đồng đội đã chôn cất các anh ở nơi đâu. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhiều thế hệ trong gia đình cụ Ngô Hoàng Vân đã đi nhiều nơi tìm kiếm nhưng không có kết quả.

“Nhiều năm trước, khi còn khoẻ mạnh, bố tôi cùng người thân đã không biết bao lần ra Bắc, vào Nam để tìm hài cốt của bác và chú. Có những lúc niềm hy vọng vụt lên rồi cũng chợt tắt bởi thông tin không đầy đủ. Tuy vậy, gia đình chưa bao giờ nghĩ đến chuyện dừng việc tìm kiếm vì chúng tôi tin rằng, ở một nơi nào xa đó, bác và chú vẫn ngóng chờ gia đình và đồng đội đến đón về một ngày không xa”, ông Lâm chia sẻ.

Cũng theo ông Lâm, những ngày qua, khi nghe thông tin về Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, gia đình ông lại thắp lên niềm hy vọng mãnh liệt hơn bao giờ hết trong việc tìm lại được hài cốt của người thân. “Bố tôi ngã bệnh nằm một chỗ không nói và không đi lại được nhưng tôi hiểu, trong ánh mắt của ông ấy vẫn thắp lên niềm hy vọng tìm được bác và chú về bên gia đình. Hôm nay, được các lực lượng chức năng đến tận nhà lấy mẫu ADN, gia đình rất xúc động và biết ơn nhiều lắm. Tôi vẫn động viên bố tôi rằng, hãy cố gắng giữ gìn sức khoẻ để đợi bác và chú trở về dù chỉ là hy vọng nhỏ nhoi”, ông Lâm chia sẻ thêm.

Theo Đại tá Võ Hùng Tường, Trưởng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Đắk Lắk, niềm mong mỏi của gia đình cụ Ngô Hoàng Vân cũng chính là niềm mong mỏi của hàng nghìn gia đình thân nhân liệt sĩ trên cả nước khi chưa xác định được danh tính, nơi chôn cất của người thân sau nhiều thập kỷ.

“Thấu hiểu niềm mong mỏi đó, thời gian qua, cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ thu mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ luôn xem đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cũng vừa là trách nhiệm thiêng liêng đối với các Anh hùng liệt sĩ và thân nhân của họ. Bởi mỗi mẫu sinh phẩm không chỉ phục vụ công tác giám định mà còn mang theo hy vọng của các gia đình đã chờ đợi người thân nhiều thập kỷ qua”, Đại tá Võ Hùng Tường chia sẻ.

Chạy đua với thời gian

Không chỉ đẩy nhanh tiến độ thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, những ngày qua, giữa không gian tĩnh lặng của các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, từng tổ công tác cũng đang lặng lẽ thực hiện nhiệm vụ thu nhận mẫu sinh phẩm từ các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Trên từng phần mộ, cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng chuyên môn cẩn trọng bóc tách những lớp đất, đá, ghi chép thông tin, chụp ảnh, số hóa dữ liệu. Mỗi thao tác đều được tiến hành nghiêm túc, chính xác và đầy sự kính trọng đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế cao cả.

Ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Đắk Lắk cho biết, thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” do Chính phủ phát động trên phạm vi cả nước, tỉnh Đắk Lắk xem đây vừa là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, vừa là trách nhiệm thiêng liêng đối với các Anh hùng liệt sĩ và thân nhân của họ.

“Ngay sau lễ phát động, tỉnh Đắk Lắk đã lập tức thành lập Ban Chỉ đạo, ban hành kế hoạch triển khai ngay chiến dịch với sự tham gia của lực lượng Công an, Quân đội cùng các ngành chức năng và đông đảo quần chúng nhân dân. Đến nay, các lực lượng đã hoàn thành lấy mẫu tại 11/33 nghĩa trang liệt sĩ, đang triển khai tại 2 nghĩa trang. Qua đó đã khai quật 728/4.019 ngôi mộ, thu được 241 mẫu hài cốt liệt sĩ. Bên cạnh đó, triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên địa bàn tỉnh do Công an tỉnh đảm nhiệm, đến nay đã thu thập gần 3.000 mẫu sinh phẩm ADN, góp phần quan trọng vào việc xác định danh tính của các Anh hùng liệt sĩ còn nằm lại dưới lòng đất mẹ”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho hay.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Đào Mỹ, hiện địa phương đang quản lý 34 nghĩa trang liệt sĩ, với hơn 15.000 phần mộ. Trong đó, có 4.019 mộ cần lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN. Qua kết luận địa bàn, toàn tỉnh còn 584 khu vực có thông tin, ước tính có khoảng 6.060 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập.

“Qua những con số cho thấy, khối lượng công việc còn rất lớn trong khi thời gian càng lùi xa thì việc tìm kiếm càng khó khăn. Chiến trường xưa đã thay đổi, hồ sơ lưu trữ thiếu đồng bộ, nhân chứng lịch sử ngày càng ít. Bởi vậy, việc đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là yêu cầu nhiệm vụ, mà còn là cuộc chạy đua với thời gian để hoàn thành tâm nguyện của hàng nghìn gia đình liệt sĩ đang ngày đêm mong chờ người thân trở về trong vòng tay gia đình”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chia sẻ.

Đại tá Trần Bình Hưng, Phó giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, những ngày qua, lực lượng Công an các cấp đã phối hợp với Sở Nội vụ “thần tốc” rà soát hồ sơ, xác minh thân nhân và tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN trên phạm vi toàn tỉnh. Công an tỉnh đã thành lập 12 tổ công tác thu nhận mẫu ADN tại 12 điểm tập trung, phục vụ thân nhân liệt sĩ thuộc 102 xã, phường. Với những trường hợp tuổi cao hoặc không có điều kiện đi lại, cán bộ trực tiếp đến tận nhà lấy mẫu sinh phẩm. Chỉ trong 3 ngày, gần 3.000 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ đã được thu nhận. Đây là nguồn dữ liệu có ý nghĩa quyết định, tạo cơ sở đối sánh với mẫu ADN lấy từ hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.

Cũng theo Đại tá Trần Bình Hưng, mặc dù triển khai trong điều kiện gặp nhiều khó khăn về thời tiết lẫn thời gian, nhưng bằng “mệnh lệnh từ trái tim”, các lực lượng chức năng tỉnh Đắk Lắk đang quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trước ngày 30/4/2027 theo chỉ đạo của Chính phủ.