Toàn xã hội chung tay bảo vệ động vật hoang dã
Trước thực trạng trên địa bàn vẫn còn tình trạng sử dụng lưới, bẫy, chim mồi và thiết bị phát tiếng chim để săn bắt chim hoang dã, chim di cư; đồng thời có hoạt động thu mua, tập kết, chế biến và tiêu thụ chim tự nhiên, UBND xã Đan Hải, tỉnh Hà Tĩnh đã thành lập 2 đoàn công tác liên ngành với sự tham gia của hàng chục cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Kiểm lâm, Công an, Quân sự, Bộ đội Biên phòng cùng các tổ chức đoàn thể. Quá trình hoạt động, các đoàn công tác đồng loạt tổ chức rà soát, kiểm tra tại các khu vực đầm lầy, ven biển, bãi bồi, lùm cây và ruộng đồng trên địa bàn xã.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện, tháo dỡ nhiều lều, chòi phục vụ săn bắt chim được dựng bằng tre, nứa, bạt nhựa; chặt bỏ các giàn gài bẫy, thu gom hàng nghìn que nhựa dính và nhiều loại lưới dùng để bẫy, bắt chim. Trong đợt cao điểm từ cuối tháng 8/2026 đến nay, các lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý 15 hộ vi phạm; thu giữ, tiêu hủy hơn 300 chim mồi bằng xốp, hơn 800 que, dụng cụ bẫy chim bằng nhựa; giải cứu, thả về tự nhiên hơn 17 cá thể chim. Tuy nhiên, tình trạng săn bắt vẫn còn diễn biến phức tạp, đòi hỏi phải tiếp tục kiểm tra, xử lý thường xuyên, quyết liệt và đồng bộ.
Đan Hải chỉ là một trong số hàng chục xã, phường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh hằng năm có đàn chim di cư tìm về để trú chân, trú ẩn. Điều này cũng đồng nghĩa với việc mùa săn bắt chim trời lại rộ lên ở các địa phương này bởi tại một số địa bàn của tỉnh Hà Tĩnh, nhất là các xã, phường dọc ven biển, săn bắt chim vẫn được một bộ phận người dân xem là tập quán, sinh kế; việc kiểm soát các cơ sở, nhà hàng tiêu thụ còn gặp khó khăn.
Để ngăn chặn tình trạng này, góp phần bảo vệ động vật hoang dã và các đàn chim di cư hằng năm, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo UBND các xã, phường và ngành chức năng, lực lượng tại địa phương triển khai thực hiện bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư. Ngay từ đầu mùa chim di cư, các địa phương đã xác định cụ thể các khu vực, địa bàn có nguy cơ cao, thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành xử lý tình trạng săn bắt, đặt bẫy và mua bán trái phép chim hoang dã, chim di cư.
Chính quyền các xã, phường đã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành gồm: Kiểm lâm địa bàn, Công an xã, Đồn Biên phòng, Đội Quản lý thị trường và các bộ phận liên quan, tổ chức tuyên truyền, ký cam kết không săn, bắt, mua bán, gây nuôi, sử dụng, tiêu thụ động vật hoang dã, chim di cư; kết hợp các đợt ra quân kiểm tra, tháo dỡ, thu giữ và xử lý các loại lưới, bẫy, dụng cụ, thiết bị săn bắt trái phép.
Kết quả, trong đợt cao điểm từ tháng 9/2026 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức 370 đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật dưới nhiều hình thức; ký 234 bản cam kết với các hộ gia đình, cá nhân, cơ sở kinh doanh không săn, bắt, kinh doanh, chế biến, tàng trữ chim hoang dã, chim di cư. Lực lượng Kiểm lâm đã tích cực, chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan và chính quyền địa phương tăng cường tuần tra, kiểm tra, ngăn chặn và xử lý nghiêm các vi phạm quy định pháp luật về chim hoang dã, di cư.
Đến nay, các đoàn kiểm tra liên ngành trên địa bàn toàn tỉnh đã tổ chức 130 lượt kiểm tra, truy quét, tháo dỡ các dụng cụ săn bắt chim trời trái phép. thu giữ, xử lý 33.168 các loại lưới, bẫy, dụng cụ, thiết bị bẫy bắt các loài chim hoang dã, chim di cư. Trong đó, gồm 3.888 con chim giả; 4.830m2 lưới đánh bắt, bẫy chim; 24.336 que nhạ dính keo; 18 máy phát tín hiệu, loa, ắc quy; tháo dỡ 96 lùm, lán ẩn nấp.
Mùa chim di cư năm nay, thông qua các đợt ra quân truy quét, lực lượng chức năng tại Hà Tĩnh đã cứu hộ, thả vào môi trường tự nhiên 206 cá thể chim hoang dã, chim di cư bị bắt giữ, chim mồi còn sống.
Cùng với đó, phối hợp với các phòng, ngành, lực lượng chức năng tại địa phương rà soát các trang, nhóm, tài khoản trên mạng xã hội có dấu hiệu quảng cáo, kinh doanh chim hoang dã, chim di cư và các sản phẩm của chúng, phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm.
Siết chặt quản lý, tăng cấp độ bảo vệ
Theo đánh giá, những năm gần đây, các đơn vị bảo tồn và lực lượng chức năng trên địa bàn Hà Tĩnh đã tiếp nhận khoảng 150 cá thể động vật hoang dã mỗi năm do tổ chức, cá nhân tự nguyện bàn giao để cứu hộ, tái thả về tự nhiên. Tình trạng đơm bẫy, sử dụng động vật rừng giảm khoảng 90%; hoạt động đánh bắt chim trời, nhất là trong mùa di cư, giảm khoảng 70% so với trước; số lượng động vật quý hiếm bị nuôi nhốt cũng giảm hẳn.
Mặc dù vậy, tình trạng săn bắt thú rừng, chim di cư vẫn nhức nhối bởi ngoài việc một bộ phận người dân coi việc săn bắt chim trời là kế sinh nhai thì địa bàn các đối tượng bẫy bắt chim trên diện rộng, địa hình khó khăn, hoạt động vào ban đêm, vào mùa mưa bão. Cá biệt có một số đối tượng, hộ gia đình đặt bẫy bắt trong vườn nhà; lén lút thực hiện mua bán, chế biến chim hoang dã, di cư trong khi lực lượng kiểm tra còn mỏng nên việc phát hiện, xử lý các vi phạm quy định pháp luật về chim hoang dã, di cư vẫn còn chưa triệt để.
Ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường, bảo vệ chim hoang dã, di cư của một số bộ phận người dân chưa cao. Quá trình thực thi công vụ, một số đối tượng có hành vi cản trở, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương.
Hoạt động quảng cáo, mua bán chim hoang dã, chim di cư qua mạng xã hội diễn biến tinh vi, khó phát hiện, xử lý triệt để do các đối tượng thường xuyên thay đổi tài khoản, hội, nhóm. Bên cạnh đó, một số tổ chức, cá nhân, Phật tử thực hành phóng sinh chưa đúng cách, mua chim hoang dã, chim di cư để phóng sinh, vô hình tạo cầu cho hoạt động săn, bẫy, bắt trái pháp luật.
Để tăng cường bảo vệ động vật hoang dã và đàn chim di cư, trong thời gian tới UBND tỉnh Hà Tĩnh chỉ đạo chính quyền địa phương và ngành chức năng, tiếp tục tăng cường rà soát, ngăn chặn và xử lý nghiêm các đối tượng dùng mạng xã hội để quảng cáo, mua bán, kinh doanh động vật rừng, chim hoang dã, chim di cư. Các tổ công tác đẩy mạnh việc tổ chức kiểm tra, truy quét, tháo dỡ, thu giữ và xử lý triệt để các loại dụng cụ, thiết bị săn bắn, bẫy bắt chim; xử lý nghiêm các đối tượng ngăn chặn và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm, không để hình thành điểm nóng, tụ điểm.
Cùng với đó, ngành môi trường rà soát, xác định các khu vực có sinh cảnh tự nhiên quan trọng đối với chim hoang dã, chim di cư ở các khu vực ven biển, cửa sông, vùng đất ngập nước để có giải pháp bảo vệ, bảo tồn. Các hoạt động này được thực hiện song song với việc kết hợp tuyên truyền, vận động người dân tự giác chấp hành pháp luật, không tiếp tay cho hành vi săn bắt, mua bán, tiêu thụ động vật hoang dã. Nhờ vậy, công tác bảo vệ động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, bền vững.
