Thời gian qua, niệc khai thác vô tội vạ, săn bẫy chim rừng không chỉ xâm hại đa dạng sinh học mà còn làm cạn kiệt nguồn gen quý, đe dọa cân bằng sinh thái. Nhiều loài chim đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sâu bệnh, bảo vệ mùa màng; sự biến mất của chúng sẽ dẫn đến những hệ lụy khôn lường về môi trường.
Trước thực trạng này, ngày 17/10/2025, Bộ Công an phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký quy chế phối hợp triển khai Kế hoạch 628 nhằm tăng cường tuyên truyền, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản trên phạm vi toàn quốc.
Phát hiện 444 vụ vi phạm về bảo vệ động vật hoang dã trong 4 tháng đầu năm
Với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các tỉnh thành, Kế hoạch 628 đã được lực lượng chức năng triển khai quyết liệt, tạo được sự chuyển biến nhận thức cộng đồng mạnh mẽ, góp phần trực tiếp ngăn chặn, giảm thiểu các hành vi vi phạm liên quan đến động vật hoang dã, chim di cư và nguồn lợi thủy sản.
Các đơn vị nghiệp vụ đã chủ động tổ chức các đoàn kiểm tra, làm việc trực tiếp với các địa phương, nhất là tại các khu vực trọng điểm, phức tạp về vi phạm liên quan đến động vật hoang dã và chim di cư nhằm xử lý, ngăn chặn hoạt động buôn bán, nuôi nhốt các loài động vật hoang dã; săn, bẫy, bắt chim di cư và tận diệt thủy sản. Đồng thời tổ chức nhiều đoàn kiểm tra liên ngành giữa lực lượng Công an và Kiểm lâm, Kiểm ngư các địa phương trực tiếp phát hiện, xử lý vi phạm. Qua đó, đã ghi nhận nhiều kết quả cụ thể, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo từ Trung ương và hỗ trợ thiết thực cho lực lượng địa phương trong quá trình triển khai Kế hoạch 628.
Đặc biệt, trong 4 tháng đầu năm nay, việc triển khai thực hiện Kế hoạch 628 đã đạt nhiều kết quả rất tích cực. Lực lượng Công an cả nước đã phát hiện 444 vụ vi phạm pháp luật liên quan bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, trong đó khởi tố 31 vụ với 47 bị can, xử phạt vi phạm hành chính 327 vụ với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng
Theo lãnh đạo Cục Cảnh sát PCTP về môi trường, để tiếp tục thực hiện hiệu quả Kế hoạch 628 thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng Bộ Nông nghiệp và Môi trường như: Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Cục Thủy sản và Kiểm ngư... và các đơn vị liên quan trong tham mưu hoàn thiện pháp luật; xây dựng chiến lược truyền thông quốc gia; kiểm tra, giám sát hoạt động triển khai của địa phương và hướng dẫn xử lý đối với các địa bàn thường xuyên xảy ra vi phạm.
Bên cạnh đó, tăng cường tổ chức các Tổ công tác liên ngành tại các địa phương để duy trì kiểm tra, xử lý, ngăn chặn hoạt động buôn bán, nuôi nhốt các loài động vật hoang dã, săn, bẫy, bắt chim di cư, tận diệt thủy sản. Tổ chức ký cam kết không săn bắt, bẫy, mua bán, tàng trữ động vật hoang dã đối với các hộ dân, chủ cơ sở kinh doanh, nhà hàng, quán ăn và các điểm thu gom nông sản. Công bố trên phương tiện truyền thông kết quả xử lý các vụ việc điển hình, các bản án nghiêm khắc vi phạm về bảo vệ động vật hoang dã, đánh bắt tận diệt thủy sản gây hậu quả nghiêm trọng để cảnh tỉnh, răn đe, phòng ngừa chung trong xã hội.
Tăng cường phối hợp liên ngành kiểm tra các địa bàn trọng điểm
Một trong những biện pháp quan trọng của Kế hoạch 628 đề ra đó là tăng cường công tác kiểm tra, xử lý, ngăn chặn hoạt động buôn bán, nuôi nhốt các loài động vật hoang dã, săn, bẫy, bắt chim di cư, tận diệt thủy sản. Thời gian qua, công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý các vi phạm liên quan hoạt động buôn bán, nuôi nhốt các loài động vật hoang dã, chim di cư đã được lực lượng chức năng ở trung ương và các địa phương đẩy mạnh.
Theo tổ kiểm tra liên ngành, khu vực dốc Tam Đa được coi là một trong những chợ chim tự phát lớn nhất Hà Nội. Càng vào những ngày chợ phiên như mùng 4, 9, 14, 19, 24, 29 âm lịch hàng tháng, hoạt động buôn bán chim càng sôi nổi.
Theo quy định, chủ các cửa hàng khi nhập chim phải có đầy đủ hồ sơ nguồn gốc, bản kê lâm sản và giấy kiểm dịch đối với chim nhập từ nước ngoài. Nếu bị phát hiện, họ sẽ bị xử lý hành chính hoặc thậm chí là hình sự, tùy theo chủng loại, giá trị các cá thể chim. Với người mua chim, họ thường mua vì chim hót hay, bề ngoài đẹp mà không chú ý đến các quy định pháp luật.
Cơ quan Công an khuyến cáo người mua cần tìm hiểu kỹ quy định để bảo về quyền lợi của mình, tránh mua phải các loài chim trong danh mục nguy cấp, quý hiếm. Khi mua phải yêu cầu chủ cửa hàng cung cấp giấy tờ thể hiện nguồn gốc, xuất xứ của cá thể chim. Những loài chim thông thường như chào mào, vành khuyên, nếu mua cũng phải đề nghị chủ cửa hàng viết giấy, trong đó thể hiện nguồn gốc. Nếu vô tình mua hoặc bắt được chim quý hiếm, người dân phải báo ngay cho cơ quan kiểm lâm để phối hợp giải quyết.
Nâng cao ý thức bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản 
Khẩn cấp bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản 
