Niềm tin doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đạt mức cao nhất trong 7 năm

Sau nhiều năm chịu tác động bởi biến động toàn cầu, BCI Quý IV/2025 cho thấy tâm lý doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đã trở lại vùng tăng trưởng tích cực, vượt cả mức trước khi Hoa Kỳ công bố thuế quan và trước đại dịch COVID-19.

Khảo sát do DXL Research & Consulting thực hiện phản ánh toàn diện đánh giá của doanh nghiệp châu Âu về môi trường kinh doanh, triển vọng và ưu tiên đầu tư tại Việt Nam, cho thấy niềm tin không chỉ được củng cố mà đang trở thành động lực thúc đẩy mở rộng và đầu tư trong thời gian tới.

Việt Nam – “Điểm đến lý tưởng”: Niềm tin vững chắc vào triển vọng trung hạn

Chỉ số niềm tin doanh nghiệp (BCI) Quý IV/2025 đã tăng vọt 13,5 điểm lên 80,0, khép lại giai đoạn 7 năm chịu tác động liên tiếp từ các cú sốc bên ngoài, từ đại dịch COVID-19 đến những căng thẳng thương mại toàn cầu, vốn liên tục thử thách tâm lý doanh nghiệp, bất chấp nền tảng kinh tế vĩ mô tương đối vững chắc của Việt Nam.

Đây là một trong những mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ khi BCI được triển khai vào năm 2011, phản ánh sự cải thiện rõ nét và đồng đều cả trong đánh giá về điều kiện kinh doanh hiện tại lẫn kỳ vọng cho giai đoạn tới. Trong Quý IV/2025, 65% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại là tích cực; tỷ lệ này tăng lên 69% khi nhìn sang Quý I/2026, cho thấy đà lạc quan tiếp tục được củng cố khi bước sang năm mới.

Đáng chú ý, điều kiện kinh doanh thực tế trong Quý IV đã vượt cả kỳ vọng đặt ra trong quý trước. Khi được khảo sát vào Quý III, chỉ 56% doanh nghiệp dự báo điều kiện kinh doanh của Quý IV sẽ tích cực. Tuy nhiên, kết quả thực tế ghi nhận 65% đánh giá tích cực, cho thấy hiệu quả hoạt động cao hơn đáng kể so với dự kiến ban đầu.

Diễn biến này phản ánh sát sao quỹ đạo phục hồi và tăng tốc của kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Tăng trưởng GDP trong Quý IV 2025 đạt 8,46% (mức tăng trưởng hàng quý nhanh nhất kể từ Quý IV 2007), đồng thời vượt trên dự báo của nhiều tổ chức quốc tế lớn. Chủ tịch EuroCham, ông Bruno Jaspaert nhận định: “Chỉ số BCI mới nhất xác nhận điều mà chúng ta đã cảm nhận rõ trong thực tiễn. Sau nhiều năm dao động quanh ngưỡng trung lập, việc đạt mốc 80 cho thấy niềm tin hiện nay không mang tính kỳ vọng đơn thuần, mà được củng cố bằng thực tế: nhà máy duy trì hoạt động ổn định, đơn đặt hàng đang dần phục hồi và các quyết định đầu tư đang được triển khai. Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng chủ chốt, trên lộ trình vươn lên nhóm ba nền kinh tế hàng đầu ASEAN”.

Không dừng lại ở sự lạc quan ngắn hạn, khảo sát BCI Quý IV/2025 cho thấy niềm tin đặc biệt mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vào triển vọng trung hạn của Việt Nam. Có tới 88% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển tại Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030, trong đó 31% cho biết họ “rất lạc quan”. Chủ tịch Jaspaert chia sẻ: “88 có thể được xem là một con số may mắn, nhưng đối với các thành viên của chúng tôi, đó là một đánh giá hoàn toàn thực tế. Trong 5 đến 7 năm tới, nếu tận dụng tốt các cơ hội đang mở ra, Việt Nam chắc chắn sẽ trở thành "điểm đến lý tưởng", vươn lên để bước vào "kỷ nguyên vàng" của tăng trưởng và chuyển đổi”.

Niềm tin này được củng cố bởi kết quả hoạt động kinh doanh tích cực. Trong năm  2025, 60% doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh cải thiện so với năm 2024; đồng thời, 82% kỳ vọng hiệu quả kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Những con số này cho thấy cộng đồng doanh nghiệp tin tưởng rằng đà phát triển hiện tại của Việt Nam không mang tính nhất thời, mà có nền tảng để duy trì bền vững trong những năm tới.

Sức hấp dẫn của Việt Nam tiếp tục được củng cố bởi sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp. Có tới 87% doanh nghiệp cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, trong đó mức độ tự tin cao nhất đến từ nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.

Dù tâm lý thị trường cải thiện, căng thẳng thương mại toàn cầu vẫn gây sức ép lớn lên doanh nghiệp. Năm 2025, 42% doanh nghiệp chịu tác động tiêu cực, 24% hưởng lợi và 34% gần như không bị ảnh hưởng. Doanh nghiệp nhỏ chịu bất lợi nhiều hơn do khả năng chống chịu hạn chế, trong khi doanh nghiệp lớn tỏ ra vững vàng nhờ nền tảng tài chính và năng lực thích ứng tốt hơn.

Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research and Consulting, phân tích: “Bất chấp những thách thức toàn cầu, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vẫn duy trì niềm tin mạnh mẽ vào Việt Nam. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy sự phân hóa rõ nét về khả năng chống chịu. Trong khi các tập đoàn lớn tận dụng được lợi thế quy mô để theo đuổi chiến lược dài hạn, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ phải đối mặt với áp lực lớn hơn từ biến động bên ngoài, buộc họ ưu tiên ổn định doanh thu và khả năng tồn tại trước mắt hơn là mở rộng đầu tư”.

Trong các yếu tố gây căng thẳng toàn cầu, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ và tranh chấp thương mại được 46% doanh nghiệp đánh giá là rủi ro lớn nhất. Tác động chủ yếu là biến động nhu cầu và bất định doanh thu (43%), tiếp theo là chi phí hoạt động gia tăng (16%), gây sức ép lên biên lợi nhuận.

Để ứng phó, doanh nghiệp chủ yếu tối ưu hóa chi phí (41%) và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa, AI (35%). Một số lựa chọn đa dạng hóa hoạt động ra ngoài Việt Nam (23%) hoặc điều chỉnh kế hoạch đầu tư (19%) và mở rộng (17%). Đáng chú ý, 20% chưa thay đổi chiến lược, cho thấy tác động từ căng thẳng toàn cầu vẫn trong ngưỡng kiểm soát với một bộ phận doanh nghiệp.

Quan trọng hơn, bất chấp những áp lực này, 56% doanh nghiệp ghi nhận sự lạc quan ngày càng tăng đối với Việt Nam như một điểm đến để hoạt động hoặc đầu tư. Chủ tịch Jaspaert nhận xét: “Đây là tăng trưởng bất chấp bối cảnh bất ổn toàn cầu và những bất định kinh tế đi kèm. Sau khi Hoa Kỳ công bố các biện pháp thuế quan trong "Ngày Giải phóng" (thời khắc Mỹ ‘giành lại chủ quyền kinh tế’), đã có nhiều câu hỏi về khả năng Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng 8%. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền kinh tế đã chứng minh được sức bật đáng kể. Việt Nam khép lại năm 2025 với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02% – không phải vì không đối mặt với khó khăn, mà bởi các nền tảng cốt lõi đủ vững chắc để vượt qua những thách thức. Ngay cả những ý kiến hoài nghi nhất cũng khó có thể phủ nhận sức mạnh của các con số này, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện nay”.

Doanh nghiệp châu Âu tin tưởng triển vọng Việt Nam năm 2026

Theo Báo cáo BCI Quý IV 2025, thủ tục hành chính vẫn là thách thức hàng đầu, song ghi nhận tín hiệu cải thiện. Các cải cách gần đây đã bắt đầu tạo ra tác động, dù mức độ lan tỏa vẫn chưa đồng đều. Nghị quyết 68, ban hành tháng 5/2025, được cộng đồng doanh nghiệp nhìn nhận như một tín hiệu tích cực về định hướng, song hiệu quả thực tiễn vẫn đang trong quá trình hình thành. Nghị quyết đặt mục tiêu nâng cao vai trò của khu vực tư nhân thông qua đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cùng với tăng cường bảo đảm cạnh tranh công bằng. 

Trong 12–18 tháng tới, đầu tư công và phát triển hạ tầng được kỳ vọng là động lực tăng trưởng chính. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhấn mạnh cải cách chỉ thực sự hiệu quả khi được triển khai nhất quán, dễ dự đoán và nhanh chóng trong thực tế vận hành.

Bước vào năm 2026, doanh nghiệp châu Âu xác định rõ các ưu tiên chiến lược: 50% tập trung mở rộng hoạt động và đa dạng hóa đầu tư; 45% ưu tiên tuyển dụng, giữ chân nhân tài trước áp lực thiếu hụt lao động chất lượng cao; và 41% đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa, AI nhằm nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Dù còn nhiều thách thức, dữ liệu BCI cho thấy động lực tăng trưởng, cải cách và nền tảng đầu tư của Việt Nam tiếp tục củng cố niềm tin doanh nghiệp. Bước sang năm 2026, tâm lý lạc quan thận trọng nhưng có cơ sở, phản ánh niềm tin ngày càng rõ rằng Việt Nam đang trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp châu Âu.

“Trong năm 2026, EuroCham sẽ tiếp tục đồng hành và vận động để tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại đối với các thành viên và cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam. Thông qua các "ưu tiên chiến lược – những trận chiến phải thắn", chúng tôi cam kết thúc đẩy các cải cách quy định mang lại lợi ích thiết thực cho cả doanh nghiệp vừa và nhỏ lẫn các tập đoàn đa quốc gia”, Chủ tịch Jaspaert nhấn mạnh.