Những sứ giả đầu tiên của Việt Nam tại Liên bang Xô-viết

Hai năm sau khi lập quan hệ ngoại giao với Liên Xô, đến đầu năm 1952, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chính thức đặt Đại sứ quán tại Matxcơva. Vị Đại sứ đầu tiên của nước ta tại Liên Xô là đồng chí Nguyễn Lương Bằng, một đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, sau này là Phó Chủ tịch nước.

Năm năm sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố với thế giới: "Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập"; đến đầu năm 1950, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là nước đầu tiên công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (18/1), tiếp đó là Liên Xô (30/1) và một số nước XHCN và DCND. Đây là một thắng lợi ngoại giao cực kỳ quan trọng, đã phá tan thế bao vây, cô lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ đây, sự nghiệp kháng chiến kiến quốc của nhân dân ta bước sang một giai đoạn mới...

Sau mấy năm kiên cường thực hiện trường kỳ kháng chiến, với những thắng lợi ngoại giao mang tính bước ngoặt trong tháng 1/1950; Chủ tịch Hồ Chí Minh bí mật vượt biên giới Việt - Trung, thực hiện chuyến công tác ngoại giao đặc biệt; đây là lần đầu tiên Người thăm Trung Quốc và Liên Xô trên cương vị Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau thời gian thăm Trung Quốc, Hồ Chủ tịch và các thành viên đáp xe lửa đi Liên Xô.

Ngày 3/2/1950, đúng kỷ niệm 20 năm Ngày Đảng ta ra đời, Bác Hồ tới Matxcơva. Trong dịp này, Chủ tịch Mao Trạch Đông cũng đang có mặt tại Matxcơva để kí Hiệp ước đồng minh tương trợ hữu nghị Trung - Xô. Các nhà lãnh đạo Liên Xô và Trung Quốc khẳng định sẽ viện trợ vũ khí, trang bị quân sự, lương thực và thuốc men... cho Việt Nam .

Trong một buổi làm việc với Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại nguyên soái Xtalin và Chủ tịch Mao Trạch Đông thoả thuận hai nước sẽ trang bị vũ khí cho sáu đại đoàn bộ binh của Việt Nam; Chủ tịch Mao Trạch Đông còn khẳng định: tỉnh Quảng Tây sẽ là hậu phương trực tiếp của Việt Nam.

Hai năm sau khi lập quan hệ ngoại giao với Liên Xô, đến đầu năm 1952, Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chính thức đặt Đại sứ quán tại Matxcơva. Vị Đại sứ đầu tiên của nước ta tại Liên Xô là đồng chí Nguyễn Lương Bằng, một đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, sau này là Phó Chủ tịch nước.

Ngày 23/4/1952, Đại sứ Nguyễn Lương Bằng trình Quốc thư lên Chủ tịch Đoàn chủ tịch Xô viết tối cao Liên Xô N.M. Sverơních.

Ngày 23/4/1952, Đại sứ Nguyễn Lương Bằng trình Quốc thư lên Chủ tịch Đoàn chủ tịch Xô viết tối cao Liên Xô N.M. Sverơních.

Trong hồi kí của mình, đồng chí Nguyễn Lương Bằng nhớ lại: Trước khi đi, Bác và anh Năm (đồng chí Trường Chinh), anh Tô (đồng chí Phạm Văn Đồng), cũng cho chỉ thị rất cụ thể để sang bên ấy thực hiện... Tháng 4 năm 1952, tôi chính thức lên đường sang làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tại Liên bang Xô-viết.

Bộ máy tổ chức của Sứ quán Việt Nam tại Liên Xô giai đoạn đầu (1952-1957) gồm những cán bộ chủ chốt sau: Đại sứ Nguyễn Lương Bằng; Bí thư thứ nhất Nguyễn Đức Quỳ; Bí thư thứ hai Nguyễn Văn Thương; Cơ yếu Hà Thục Trinh (phu nhân Đại sứ Nguyễn Lương Bằng) và Nguyễn Thị Cúc (phu nhân đồng chí Nguyễn Đức Quỳ); phiên dịch Nguyễn Mạnh Cầm và Tạ Hữu Canh.

Trong một dịp bà Nguyễn Thị Cúc từ TP HCM ra Hà Nội, chúng tôi đã tới thăm và được bà kể lại một vài kỉ niệm những ngày đầu tiên làm công tác ngoại giao tại Liên Xô.

Các cán bộ Sứ quán Việt Nam tại Liên Xô thời kì đầu (Đại sứ Nguyễn Lương Bằng đứng thứ 6 từ trái qua).

Các cán bộ Sứ quán Việt Nam tại Liên Xô thời kì đầu (Đại sứ Nguyễn Lương Bằng đứng thứ 6 từ trái qua).

Bà Cúc nhớ lại: Nhận nhiệm vụ đi làm cán bộ sứ quán tại Liên Xô, chúng tôi vừa mừng, vừa lo. Đoàn cán bộ chúng tôi được xe ôtô của Văn phòng Trung ương đưa tới Lãnh sự quán ta tại Nam Ninh (Trung Quốc). Các cán bộ ngoại giao ở Lãnh sự quán đưa chúng tôi đi mua quần áo ấm và một số vật dụng thiết yếu trước khi lên đường đi Liên Xô. Theo bà Cúc, ngoài những cán bộ chủ chốt, Sứ quán ta còn có một số đồng chí khác làm công tác phục vụ như lái xe, cấp dưỡng.

Ngoài ra, Liên Xô cũng giúp ta một số nhân viên như anh Vaxili làm vườn, chị Lêna làm liên lạc, anh Pêchia làm lái xe và chị Maria làm phiên dịch kiêm dạy tiếng Nga. Những năm tháng đó Liên Xô còn nhiều khó khăn do hậu quả nặng nề của chiến tranh nhưng bạn vẫn dành cho các cán bộ Sứ quán ta nói riêng và cuộc kháng chiến của nhân dân ta nói chung sự quan tâm sâu sắc và sự ủng hộ, giúp đỡ quý báu.

Bạn dành cho ta một biệt thự cổ xây từ thế kỉ trước làm trụ sở Sứ quán và cử công nhân tới tu sửa. Sau khi việc tu sửa hoàn thành và tiến hành gắn biển Đại sứ quán Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 23/4/1952, Đại sứ Nguyễn Lương Bằng trình Quốc thư lên đồng chí N.M. Sverơních - Chủ tịch Đoàn chủ tịch Xô viết tối cao Liên Xô.

Một cán bộ phiên dịch của Sứ quán ta tại Liên Xô thời kỳ đầu là đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm, sau này là Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại Giao. Nhớ lại những kỷ niệm với đồng chí Nguyễn Lương Bằng, nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầm bồi hồi: "Những bài học quý báu tiếp thu được trong những năm tháng làm việc dưới sự chỉ đạo của anh, vị Đại sứ Việt Nam đầu tiên tại nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên, mãi mãi theo tôi như những bạn đường, như những trợ thủ tích cực trong suốt cuộc đời hoạt động ngoại giao của mình. Và gần như một định mệnh, ba mươi năm sau tôi trở thành người kế tục anh ở cương vị Đại sứ tại Liên Xô".

Sau chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh tới Liên Xô tháng 2/1950; cùng với những hoạt động linh hoạt, khôn khéo của Đại sứ quán Việt Nam, Liên Xô đã chủ động phối hợp với Việt Nam trong tuyên truyền vận động quốc tế, ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam.

Tháng 9/1952, với tư cách Ủy viên Thường trực HĐBA Liên hợp quốc, Liên Xô đã phủ quyết đề nghị của chính quyền Bảo Đại xin gia nhập Liên hợp quốc và tỏ ý ủng hộ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà gia nhập tổ chức này. Trong quan hệ quốc tế, Liên Xô khẳng định Việt Nam Dân chủ Cộng hoà là đại diện hợp pháp duy nhất của nhân dân Việt Nam .

Tròn 60 năm đã qua kể từ ngày Việt Nam - Liên Xô thiết lập quan hệ ngoại giao, nước Việt Nam hôm nay đã hoàn toàn thống nhất, độc lập, có vị thế và uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế. Đóng góp vào những thành tựu ấy, có vai trò xứng đáng của những vị sứ giả đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Liên bang Xô-viết

Trần Duy Hiển

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.