Những sĩ quan CAND Việt Nam gieo mầm hòa bình ở Abyei

Từ những ngày đầu còn bỡ ngỡ, Tổ công tác số 3 đã để lại dấu ấn đậm nét với phái bộ, cũng như lan tỏa giá trị hòa bình mang bản sắc Việt Nam. Giữa nắng gió châu Phi, những chiến sĩ Công an Việt Nam vẫn từng ngày gieo lên những mầm xanh hòa bình bằng cả trí tuệ, tâm huyết và lòng yêu nước.

Rời Tổ quốc, lên đường giữ gìn hòa bình

Hơn một năm trước, chiều 29/5/2024, trong không khí trang nghiêm tại trụ sở Bộ Công an, các sĩ quan Tổ công tác số 3 nhận Quyết định của Chủ tịch nước tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình (GGHB) LHQ tại phái bộ UNISFA, khu vực Abyei. Vào thời điểm đó, đây là phái bộ mới, lần đầu tiên có sự hiện diện của sĩ quan Công an Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tiến trình thực hiện Đề án 05 của Bộ Công an, triển khai lực lượng CAND Việt Nam đi thực hiện nhiệm vụ GGHB quốc tế. Phía sau quyết định đó là sự tin tưởng của các cấp lãnh đạo, đồng thời là kết quả của hành trình rèn luyện không ngừng nhằm đáp ứng các yêu cầu tuyển chọn khắt khe của LHQ.

Rạng sáng 2/6/2024, tổ công tác chính thức lên đường, hành trình kéo dài ba ngày, từ Hà Nội đến các điểm trung chuyển ở Dubai, Entebbe (Uganda), Wau (Nam Sudan) và cuối cùng là thị trấn Abyei, nơi đặt trụ sở của Phái bộ UNISFA. Những chặng bay kéo dài, lần đầu bỡ ngỡ khi đến lục địa châu Phi, chờ được xếp chỗ trên chuyến bay của LHQ, hàng tiếng đồng hồ ngồi trên trực thăng chật chội, bí bách, chủ động chia nhỏ hành lý và đồ ăn theo thứ tự ưu tiên là những thử thách đầu tiên mà họ phải vượt qua trên chặng đường tới phái bộ.

Từ những ngày đầu khắc nghiệt và lạ lẫm ở Abyei đến nhanh chóng nhập cuộc với công việc

Abyei, vùng đất tranh chấp giữa Sudan và Nam Sudan khô cằn, thiếu thốn và bất ổn chào đón các sĩ quan Việt Nam đầu tiên bằng khí hậu khắc nghiệt, cơ sở vật chất đơn sơ, thực phẩm khan hiếm, nguồn nước hạn chế, dịch bệnh nguy hiểm khiến cho mọi sinh hoạt trở nên vô cùng khó khăn. Những ngày đầu, các thành viên của tổ công tác phải tự xoay xở từng bữa cơm với chút gạo, đồ khô mang theo từ Việt Nam. Mạng Internet yếu, điện thường xuyên mất khiến mọi liên lạc về quê nhà là điều xa xỉ. Nhưng ngay sau khi đến nơi, họ đã nỗ lực để học hỏi, ghi chép, quan sát, tích lũy thông tin, nhanh chóng làm quen với địa bàn để ổn định và sẵn sàng nhận nhiệm vụ chính thức.

Vào thời điểm đó, Trung tá Vũ Trần Thắng được phân công thực hiện nhiệm vụ sĩ quan tác chiến; đồng thời giữ vai trò liên lạc của cảnh sát phái bộ, phối hợp cùng các lực lượng quân sự, dân sự tại Trung tâm Tác chiến hỗn hợp – bộ phận được coi là “mắt xích trọng yếu” của Sở chỉ huy Phái bộ. Anh là một trong những sĩ quan chủ chốt tham mưu, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch, phương án tác chiến của lực lượng cảnh sát phái bộ; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quân sự trong tác chiến hỗn hợp; đồng thời hỗ trợ công tác bảo đảm an ninh tại các khu vực trọng điểm.

Không chỉ xây dựng kế hoạch, anh còn trực tiếp tham gia phối hợp điều tra, xác minh thông tin, lấy lời khai đương sự, nhân chứng, người bị hại, và khám nghiệm hiện trường các vụ trọng án, phần lớn liên quan đến xung đột vũ trang, tranh chấp sắc tộc, vi phạm nhân quyền và bạo lực giới; tổ chức và triển khai hoạt động tuần tra đường bộ và đường không, nhằm giám sát thực hiện lệnh ngừng bắn, kiểm soát hoạt động của các nhóm vũ trang, bảo vệ dân thường và ổn định địa bàn.

Trong khi đó, Đại úy Nguyễn Lan Anh nhận nhiệm vụ sĩ quan cảnh sát cộng đồng tại phân khu trung tâm. Công việc đưa chị đến với nhiều làng mạc của Abyei, vừa thực hiện nhiệm vụ tuần tra, chị còn đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân trong cộng đồng về bảo vệ an ninh cơ sở; bảo vệ môi trường, phòng chống dịch bệnh, thúc đẩy bình đẳng giới. Đại úy Nguyễn Lan Anh là người khởi xướng mô hình trồng cây xanh chống sa mạc hóa; trao tặng cây giống, tổ chức vệ sinh môi trường, phổ biến pháp luật và đặc biệt là tuyên truyền chống bạo lực giới – vấn đề nhức nhối tại địa phương.

Còn Trung tá Trịnh Xuân Hiển được giao nhiệm vụ là sĩ quan phụ trách xây dựng, phát triển năng lực cho lực lượng tình nguyện bảo vệ cộng đồng địa phương, phối hợp công tác đào tạo, xây dựng năng lực, tư vấn, hướng dẫn nghiệp vụ cảnh sát cơ bản cho lực lượng an ninh tình nguyện. Trong các chuyến xuống cơ sở, anh thường có các cuộc trò chuyện, chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn các trưởng làng và thành viên đội tự quản cách ghi nhận hiện trường, thu thập lời khai ban đầu, bảo vệ nhân chứng. Không giáo trình, không bảng đen, nhưng từng buổi hướng dẫn trở thành lớp học thực địa đầy hữu ích.

Những câu chuyện ấm lòng ở vùng đất không bình yên

Ở nơi mà cái chết có thể đến bất ngờ vì xung đột vũ trang; nơi những ngôi làng có thể bị đốt trụi chỉ sau một đêm, người dân Abyei vẫn chọn trao gửi niềm tin cho lực lượng mũ nồi xanh. Và trong số đó, các sĩ quan Công an Việt Nam được người dân trìu mến gọi là “những người bạn của hòa bình”.

Chia sẻ về kỷ niệm, để lại ấn tượng đặc biệt sâu sắc với mình, Trung tá Trịnh Xuân Hiển xúc động: Câu chuyện xảy ra vào một buổi chiều cách đây hơn một năm, khi anh mới sang địa bàn được chừng một tháng. Hôm đó, có một “vị khách đặc biệt”- một ông lão tóc bạc, gầy gò, chân chống nạng, tập tễnh từng bước tới căn cứ chỉ để gặp Trung tá Trịnh Xuân Hiển. Ông lão mang theo một con gà và mấy bắp ngô, nở nụ cười chân thành, nói qua lời phiên dịch: “Gà này tôi nuôi, ngô này tôi trồng. Nay mang đến tặng người bạn Việt Nam của tôi”.

"Tôi thực sự bất ngờ và xúc động; cuộc sống của họ đầy khó khăn nhưng vẫn dành cho cảnh sát LHQ tình cảm chân tình, gần gũi. Ông lão là trưởng làng, cũng là thành viên của lực lượng tự quản. Hàng ngày đi tuần tra, duy trì trật tự ở làng tôi đều gặp gỡ, thăm hỏi, nói chuyện với họ. Bởi vậy mà ông lão rất quý mến và tin tưởng tôi. Ông bảo lần đầu tiên ông biết đến Việt Nam, gặp một người Việt Nam ở đây. Với tôi đó sẽ là món quà đáng nhớ cả cuộc đời", Trung tá Hiển chia sẻ đầy xúc động.

Đại úy Nguyễn Lan Anh chia sẻ, nếu mỗi năm, Tết đến mang theo hơi ấm đoàn viên cho hàng triệu mái nhà Việt Nam thì tại Abyei, Tết của người Việt lại là một điều hết sức đặc biệt. Cái Tết đầu tiên chị đón trên đất châu Phi, sau giờ tuần tra, chị cùng các đồng chí Tổ công tác Bộ Quốc phòng và Đội Công binh số 3, bắt tay chuẩn bị đón năm mới. Những bàn tay khéo léo dựng cành mai, cành đào từ giấy màu và kẽm; quốc kỳ đỏ sao vàng được trang trọng treo trước phòng ở; mâm ngũ quả tuy đơn sơ nhưng chứa đựng biết bao tâm huyết. Những điều giản dị ấy đã trở thành một phần ký ức không thể nào quên.

Khi nói về gia đình, chị cho biết “gần một năm qua, tôi chỉ được nhìn con trai nhỏ qua màn hình. Mỗi lần thấy con lớn lên từng ngày mà không có mình bên cạnh, tim tôi thắt lại. Nhưng tôi cũng hiểu, nhiệm vụ mình đang làm là sứ mệnh lớn hơn bản thân, là vì hình ảnh đất nước”, chị chia sẻ, “nhưng tôi biết, mình phải kiên cường, để các con học được bài học lớn về trách nhiệm và lý tưởng”.

Còn Trung tá Vũ Trần Thắng chia sẻ, mỗi khi các đồng nghiệp nước ngoài nói đến Việt Nam, họ luôn nhắc tới hương vị cafe đặc trưng mà không nơi nào có được. “Ban đầu, chúng tôi chẳng ai bảo ai, mỗi người đều mang theo cafe trong hành lý để làm quà, cũng như giới thiệu với bạn bè quốc tế về Việt Nam, một trong những nước xuất khẩu cafe hàng đầu thế giới”, anh cho biết. Và thật bất ngờ, cafe Việt Nam không những đã trở thành “thương hiệu” phủ sóng khắp phái bộ, mà còn là thứ quà xa xỉ khiến nhiều bạn đồng nghiệp tranh nhau thưởng thức. Số lượng cafe mang theo có hạn, nên mỗi lần chỉ dám tặng các bạn bè một gói nhỏ đủ để pha một ly. Dù vậy, các bạn quốc tế vẫn cảm ơn rối rít, có người còn xí luôn phần của người khác vắng mặt; có anh bạn còn cho biết chỉ cần một ly cafe Việt Nam là đủ cho anh ấy năng lượng “khỏe như ngựa” cho cả ngày làm việc.

“Cafe Việt Nam đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của chúng tôi tại phái bộ; mang lại chút hương vị quê nhà và sự gắn kết giữa những người bạn đến từ khắp nơi trên thế giới. Một ly cafe thơm ngon có thể làm dịu đi nỗi nhớ nhà và mang lại niềm vui nhỏ bé giữa vùng đất xa xôi này”- Trung tá Vũ Trần Thắng chia sẻ.

Những thành tích nổi bật đáng tự hào

Tại Trung tâm Tác chiến hỗn hợp thuộc Sở chỉ huy phái bộ UNISFA, Trung tá Vũ Trần Thắng hàng ngày làm việc bên chiếc laptop, những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy đang góp phần thay đổi cả cơ chế lưu trữ và xử lý dữ liệu của cảnh sát phái bộ. Kinh nghiệm tích lũy được trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tác chiến đã giúp anh phát hiện được những điểm yếu trong hệ thống dữ liệu hiện có, việc lưu trữ thủ công dễ dẫn đến sai lệch số liệu thống kê. Không chần chừ, anh bắt tay xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tác chiến hiện đại, tương thích với điều kiện hạ tầng của phái bộ, vận hành tích hợp trên nền tảng đám mây, có giao diện trực quan, dễ nhập, tra cứu và trích xuất thông tin tổng hợp. Đây là công cụ quản lý thông tin đa chức năng, có khả năng nhập mới, phân tích, thống kê, tra cứu vụ án, xác định các điểm nóng an ninh và tích hợp quản lý phạm nhân. Hệ thống được phát triển từ cuối năm 2024, trải qua nhiều lần nâng cấp và đến giữa năm 2025 đã được chính thức đưa vào sử dụng cho lực lượng cảnh sát phái bộ, giúp cải thiện hiệu suất, giảm thiểu sai sót.

Ở nơi không có đường truyền cáp quang, mọi dữ liệu được truy cập nhờ kết nối vệ tinh yếu ớt, việc thiết kế một hệ thống chạy ổn định không phải chuyện dễ. Nhưng những dòng code của sĩ quan Công an Việt Nam ấy lại đang âm thầm giúp phái bộ xây dựng các báo cáo chiến lược về tình hình an ninh và tội phạm tại Abyei, để những báo cáo này kịp thời được chuyển đến chương trình nghị sự của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm đưa ra các quyết sách chính xác, kịp thời về tình hình khu vực Abyei.

Trong khi đồng đội của mình tất bật với những con số, bản đồ và phân tích dữ liệu thì Đại úy Nguyễn Lan Anh lại cùng đồng hành với người dân địa phương trên từng chặng đường tuần tra. Chị cho biết trong những chuyến tuần tra tại các địa bàn, từ phía sau những căn nhà tranh vách đất, lũ trẻ ùa ra, reo vang: “Việt Nam, Việt Nam!”. Không có cờ hoa, chỉ là cái vẫy tay, nụ cười, ánh mắt, nhưng chính từ đó, chị hiểu rằng, những tháng ngày gắn bó với địa bàn, được gần gũi với người dân đã thực sự thu hẹp khoảng cách. “Chính lòng tin là nền tảng của an ninh bền vững”, chị tâm sự.

“Khi người dân tin, họ sẽ tự đứng lên bảo vệ cộng đồng mình và không để xung đột thâm nhập”, chị tiếp lời. Không chỉ mang lại niềm tin cho cộng đồng, chị còn giúp người dân gieo mầm hy vọng thông qua nhiều hoạt động cộng đồng ý nghĩa. Tháng 11/2024, dự án tuyên truyền về bảo vệ môi trường và hoạt động trồng cây xanh do chị đề xuất được lựa chọn là chương trình điểm của Phái bộ UNISFA và tiếp tục được nhân rộng. Mỗi gốc cây chị tặng cho người dân không chỉ là một món quà vật chất, mà còn là lời nhắn nhủ âm thầm: Hãy tin vào tương lai, hãy vun trồng hi vọng. Chị không ngại đứng giữa nắng gió, áo thấm mồ hôi, tay đào hố, cắm cây, hướng dẫn người dân cách chăm sóc. “Đây là cách để hình thành thói quen canh tác mới, sống bền vững với thiên nhiên thay vì khai thác không kiểm soát”, chị chia sẻ trong buổi sơ kết dự án tuyên truyền bảo vệ môi trường của cảnh sát phái bộ.

Về phần mình, Trung tá Trịnh Xuân Hiển đang ngày ngày miệt mài với công việc đào tạo, hướng dẫn kỹ năng cho những người bảo vệ cộng đồng của vùng đất Abyei. Với kinh nghiệm là giảng viên tại Học viện Cảnh sát nhân dân, Trung tá Hiển đã xác định rõ vai trò của mình tại Abyei còn bao gồm việc truyền thụ những kiến thức nghiệp vụ cho lực lượng tự quản sở tại, những người tình nguyện giữ gìn bình yên trong điều kiện thiếu thốn cả về nhân lực, trang bị và hiểu biết pháp luật.

“Ở Việt Nam, chúng tôi có khái niệm an ninh cơ sở, còn ở Abyei, tôi muốn giúp người dân tự trở thành những người bảo vệ của chính cộng đồng” anh chia sẻ sau một buổi tập huấn tại cơ sở. Không chỉ dừng lại ở vai trò đào tạo, Trung tá Hiển còn tích cực phối hợp với các đơn vị bạn trong các hoạt động dân vận, thiện nguyện và gắn kết cộng đồng. Đặc biệt, trong chương trình ngày quốc tế thiếu nhi 1/6 vừa qua do lực lượng GGHB Việt Nam tổ chức, anh đã cùng Đội Công binh số 3 và Tổ công tác Bộ Quốc phòng chủ trì nhiều hoạt động ý nghĩa cho trẻ em tại khu vực nhà thờ Abyei, từ việc chuẩn bị quà tặng, thiết kế trò chơi dân gian, đến hướng dẫn các em làm đồ chơi tái chế từ vỏ chai, giấy vụn - Trung tá Hiển lặng lẽ đồng hành, ghi nhận từng nụ cười, ánh mắt ngây thơ bừng sáng của những đứa trẻ chưa từng biết đến khái niệm “ngày quốc tế thiếu nhi”.

Đó không chỉ là hoạt động cộng đồng, mà còn là cách anh góp phần lan tỏa hình ảnh nhân ái, thân thiện và trách nhiệm của sĩ quan CAND Việt Nam tới từng người dân nơi đây, góp phần củng cố niềm tin cộng đồng vào lực lượng GGHB Liên hợp quốc, cũng như hình ảnh gần gũi, giản dị và đầy trách nhiệm của người Công an nhân dân Việt Nam trên trường quốc tế.

Với các nỗ lực của mình, tháng 12/2024, cả ba sĩ quan của Tổ công tác số 3 đã được trao Huy chương Vì sự nghiệp GGHB LHQ. Đây là phần thưởng cao quý của LHQ nhằm vinh danh và ghi nhận những đóng góp, cống hiến của mỗi cá nhân đối với hoạt động GGHB với sự chuyên nghiệp, tận tụy và lòng dũng cảm, không chỉ đối với nỗ lực cá nhân mà còn là niềm vinh dự của lực lượng CAND Việt Nam trên trường quốc tế.

Tháng 7/2025, Tư lệnh Cảnh sát tạm quyền Phái bộ UNISFA gửi thư khen riêng cho Trung tá Vũ Trần Thắng và Đại úy Lan Anh vì những đóng góp xuất sắc trong nhiệm vụ quốc tế; cho rằng những nỗ lực nhằm đổi mới phương pháp làm việc và sự cống hiến không ngừng, thể hiện sự chuyên nghiệp và tận tụy rất cao, đóng góp thiết thực vào thành công chung và việc nâng cao năng lực lâu dài của cảnh sát phái bộ, cũng như ý nghĩa của sứ mệnh cam kết phục vụ cộng đồng từ tâm.

Những câu chuyện về Việt Nam vẫn vang lên trong những túp lều tranh vách đất của Abyei. “Chúng tôi chưa từng xem mình là khách ở nơi này. Chúng tôi đến như những người bạn, những người gieo mầm, hy vọng một ngày vùng đất này sẽ không còn tiếng súng, và thay vào đó là màu xanh của cây, của bình yên, của những đứa trẻ lớn lên không tiếng súng” - Đại úy Vũ Lan Anh xúc động chia sẻ.

Hơn một năm ở Abyei, Tổ công tác số 3 đã mang lại niềm tin và niềm tự hào của một quốc gia yêu hòa bình. Trong từng lời nói, ánh nhìn, hành động, họ là đại diện của một Việt Nam hội nhập, bản lĩnh và nhân văn. Chặng đường phía trước vẫn còn mở rộng với các đồng chí trong Tổ công tác, nhưng những gì đạt được đã góp phần tạo dấu ấn của lực lượng CAND Việt Nam trong hành trình GGHB thế giới.