Những phận người sau lũ

Nước lũ rút đi mang theo tất cả những tài sản gom góp cả một đời người mới dành dụm được. Thứ nhiều nhất ở những vùng rốn lũ Hà Tĩnh giờ đây chỉ còn là nước mắt, sự hoang tàn. Hà Tĩnh đang chờ đợi sự hỗ trợ của cả nước.

1. Về xã Lộc Yên (Hương Khê, Hà Tĩnh) sau cơn lũ, cảnh tan hoang hiện ra khắp nơi. Nước đã bắt đầu rút đi để lại sự hoang tàn sau lũ. Thứ nhiều nhất ở vùng lũ bây giờ là nước mắt và thiếu thốn. Người đàn bà ngồi ôm con ở góc sân trụ sở UBND xã gần như đã kiệt sức. Đó là chị Ngô Thị Hường ở xóm Trung Thượng. "Đêm hôm nớ lũ lên nhanh quá, vợ chồng em mỗi người chỉ kịp ôm một đứa con chạy, nỏ (không) kịp lấy chi theo". 

Chạy thoát thân, giờ đây anh chị quay về nhà cũ thì tất cả đã bị cuốn trôi theo dòng nước. Căn nhà chỉ còn lại nền đất nham nhở. Đã mấy ngày sau lũ nhưng khi gặp chúng tôi, người đàn bà này vẫn như người mất hồn, ngơ ngác. Nhà chị Hường nghèo có tiếng ở xã Lộc Yên. Chồng đi xây, chị làm ruộng và nuôi hai con nhỏ. Hồi lấy chồng cách đây hơn 4 năm gia đình hai bên gom góp dựng cho một căn nhà nhỏ. Nhà chị nằm ở giữa hai sông là sông Ngàn Sâu và sông Tiêm. Lũ lên trong đêm, không những mất nhà mà ít ngô lúa và những vật dụng trong nhà chị đã bị dòng nước cuốn phăng đi mất. "Mấy hôm nay cả nhà em ở nhờ bên nhà người em, anh ạ". Gia đình người đàn bà nghèo khó này đã khó khăn lại càng khó khăn chồng chất. Hai đứa con nhỏ đứa đầu gần 4 tuổi bị co giật, đứa nhỏ sau đang bị bệnh tim bẩm sinh… Không còn nhà, tài sản trôi hết, lúa ngô ngoài đồng cũng bị cuốn sạch, cả gia đình người mẹ trẻ này giờ đây trắng tay sau lũ. Chưa biết đi về đâu, chưa biết lấy gì để sinh nhai trong những ngày tới. Giọng chị  buồn bã: Ở nhờ nhà cậu em thì cũng chỉ được một thời gian, sao mà ở mãi được? Ở xã Lộc Yên này có khá nhiều gia đình chỉ sau một đêm thức dậy đã mất hết đồ dùng, nhà cửa.

Cùng cảnh ngộ với chị Hường là chị Nguyễn Thị Quyên ở xóm 4, Thái Hạ. Nhà chị cũng nằm trong tâm lũ. Nước lên nhanh bất ngờ cả nhà tháo chạy chẳng kịp mang theo gì nên đến lúc quay về căn nhà đã bị nước cuốn đổ sập chỉ trơ lại vài khúc gỗ ngổn ngang. "Hôm nước rút, nhà em cũng đã dựng tạm lại mấy cột nhà nhưng vì yếu quá nên chưa dám ở".  Hằng ngày mẹ con chị vẫn phải đi tá túc nhà bà con hàng xóm. Nhà sập đổ, thóc, đồ dùng và sách vở học tập của con trẻ cũng bị cuốn trôi… Cuộc sống của gia đình người nông dân này chắc chắn sẽ rất khó khăn trong những ngày tới…

Cùng cảnh ngộ khốn khổ ở xã Lộc Yên là ông Nguyễn Kiên Trúc. Ông Trúc năm nay 78 tuổi, ở xóm Trung Thượng. Tuổi đã gần đất xa trời nhưng hằng ngày ông vẫn phải chăm sóc người vợ già bệnh tật và đau ốm nặng. Lũ lên nhanh căn nhà ba gian của ông đã lập tức bị cuốn sập, lương thực, thực phẩm quần áo cũng bị cuốn theo. "Nhà tui đã khổ, nhưng nhà bà Hoát cùng xóm còn khổ hơn nhiều, chú ạ", gặp chúng tôi ông Trúc kể.

Bà Hoát năm nay đã ngoài 70 tuổi. Hai ông bà già ở xã vùng núi heo hút này còn phải nuôi thêm đứa cháu nhỏ con của vợ chồng đứa con gái. Con gái ông bà làm ăn ở miền Nam nhưng thu nhập ít lại bị bệnh tim nên có đứa con nhỏ không nuôi được đành gửi về quê nhờ ông bà nuôi hộ. Từ ngày nhà sập đến nay, bà Hoát phải ôm cháu ở nhờ hết nhà này sang nhà khác. Chỗ ở còn nhờ được nhưng còn cái ăn, cái mặc cho 3 người trong gia đình chưa biết trông vào đâu… Lộc Yên là xã nằm ở rốn lũ, chỉ vài tiếng đồng hồ nước đã ngập lên tận mái. Nhiều người già ở Lộc Yên nói rằng, từ xưa đến nay họ mới chứng kiến một cơn lũ lớn và cuồng nộ đến như vậy. Nước lên nhanh và chảy xiết nên nhà cửa, tài sản vật dụng, trâu bò… lập tức bị cuốn phăng.

Đón nhận món quà gồm quần áo, tiền, mỳ tôm từ tay chúng tôi, ông Nguyễn Kim Túc, 70 tuổi, nhà ở xóm Trung Thượng (Lộc Yên) cho biết: Nhà ông có 3 người, đêm 17/10 lũ về khiến nước sông Ngàn Sâu lên cao đã nhấn chìm toàn bộ căn nhà. May nhờ người dân xung quanh cũng như lực lượng cứu hộ đến kịp thời, ông và người thân mới thoát khỏi nguy hiểm.--PageBreak--

2. Thạch Hà, Hà Tĩnh đang trong màn mưa tối trời tối đất. Chúng tôi tìm về xã Thạch Tân. Gặp chúng tôi, ông Nguyễn Hữu Kỷ chỉ căn nhà ngập nước mênh mông giọng ngậm ngùi: "Rứa là trôi hết rồi các chú ạ, cả xã ngập mênh mông chẳng biết trú ở đâu nên 3 cha con tôi đành cầm cự trong căn nhà ngập nước!". Nhai sống mỳ tôm và nước uống để cầm hơi. Ông Kỷ là cựu chiến binh. Nhà có 3 người con thì đứa con lớn bị thiểu năng trí tuệ từ nhỏ. Thấy nhà có khách, cậu con trai cũng lân la đứng gần cha, mở đôi mắt ngây dại nhìn mọi người. Ngày thường vốn đã khổ, giờ đây ngập nước, tài sản bị hư hỏng, hoa màu cũng bị mất trắng… 3 cha con ông sẽ sống sao đây?

Khổ chẳng kém gia đình ông Kỷ là hai mẹ con chị Lê Thị Tam, 48 tuổi, bị khiếm thị ở xóm Văn Minh chăm nuôi một bà lão năm nay đã ngoài 90 tuổi. Căn nhà tranh vốn ngày thường đã ảm đảm, giờ đây mênh mông nước. Trong căn nhà này chẳng có tài sản gì đáng giá. Sống gần hết đời người nhưng bà cụ mẹ chị Tam nói rằng chưa bao giờ bà thấy mưa nhiều nước đến như vậy. Nước lũ từ thượng nguồn dồn về cuốn sạch sành sanh mọi thứ. Cái đói đang là nỗi lo trước mắt của hai người đàn bà khốn khó này.

Chúng tôi về Hương Minh, huyện Vũ Quang khi con lũ dữ vừa hoành hành nơi đây. Mấy ngày qua, hơn 600 hộ dân sinh sống trên địa bàn phải oằn mình chống chọi lại nước lũ. Thiệt hại cả về vật chất lẫn tinh thần không thể kể xiết. Con đường liên xóm 5 dẫn tới trụ sở UBND xã vốn yên bình giờ đây hiện lên với đầy đủ sự hoang tàn thê thảm. Thiệt hại do lũ lớn hiện diện khắp nơi.

Chỉ tay về vết ẩm hãy còn in trên bức tường trụ sở UBND xã cao hơn 2m, ông Phạm Văn Đức, Bí thư Đảng ủy xã Hương Minh không giấu được sự kinh hoàng trên khuôn mặt gầy guộc của mình: "Con lũ dữ xuất hiện hôm 17/10 vừa qua đã khiến mực nước sông Ngàn Trươi chảy qua địa bàn dâng lên gấp nhiều lần. Trụ sở chính quyền của xã nhanh chóng ngập chìm trong nước. Đây là con lũ dữ dội và có sức tàn phá nghiêm trọng nhất trong vòng 50 năm vừa qua xuất hiện trên địa bàn".

Ông Đức kể, vì nằm kề cận con sông Ngàn Trươi, đồng thời do đêm tối, nước lũ bất chợt dâng lên nên nhiều hộ dân trong xã không làm chủ được tình hình. Đành phó mặc tài sản, nhà cửa của mình cho dòng nước lũ, còn mình thì chạy tháo thân. Thiệt hại về nhà cửa, chuồng trại, đàn gia cầm đến nay chưa thể thống kê một cách đầy đủ được. Thế nên, mặc dù nước lũ đã rút, đường liên thôn đã thông được xe, song vào thời điểm hiện tại, người dân địa phương vẫn đang phải đối mặt với những mất mát không gì có thể bù đắp lại được. Trong danh sách những  hộ gia đình bị thiệt hại nặng nề nhất do lũ có rất nhiều trường hợp mất nhà, ruộng vườn bị cuốn trôi theo con nước "quái ác".

Chị Phạm Thị Hoài - một trong những người có tên trong danh sách các hộ gia đình bị thiệt hại nặng nề do trận lũ lịch sử vừa qua để lại. Dù cố gượng, song trên khuôn mặt già sọm hơn so với cái tuổi 58 của chị vẫn hiện lên nỗi bàng hoàng chưa dứt. Chị kể trong nước mắt, hôm ấy sau trận mưa kéo dài ban ngày, nước lũ dưới con sông Ngàn Trươi bỗng dâng lên nhanh chóng. Chị cùng 3 đứa con thơ chạy tán loạn ra đường mà kêu cứu. Toàn bộ số tài sản, đàn gia cầm mà chị nuôi theo đó bị dòng nước lũ trên cuốn trôi mất. Gia đình chị vốn đã khó khăn qua trận lũ lịch sử này càng trở nên bĩ cực hơn bao giờ hết. Toàn bộ diện tích hoa màu cùng đàn gia cầm mà gia đình chị đang nuôi, trồng đều mất sạch. Gian nhà nứa của chị giờ chỉ trực đổ sập xuống. "Không biết căn nhà tạm của gia đình còn trụ đến được bao giờ nữa đây?" - chị nghẹn lời.

3. "Đi mô cũng nhớ về Hà Tĩnh" - câu hát đó giờ đây nghẹn ngào bởi những tang thương sau lũ lớn. Hàng chục người chết, hàng trăm gia đình bị cuốn trôi nhà cửa… thiệt hại đến bây giờ chưa thể nào đo đếm được. Mất nhà cửa có thể còn làm lại được nhưng có những nỗi đau mất người thân thì chẳng gì bù đắp được. Chúng tôi về Hà Tĩnh trong, sau cơn lũ và mang theo quá nhiều cảm xúc xót xa và nước mắt. Người dân miền quê cách mạng này vốn đã nghèo khó, giờ đây lại càng khốn khó hơn khi chỉ còn hai bàn tay trắng. Họ đang cần lắm sự sẻ chia và giúp đỡ của những người dân trong và ngoài nước để đứng lên làm lại từ đầu.