Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự?

Chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine hôm nay (24/7) bước sang tháng thứ 6, với nhiều biến chuyển trên chiến trường so với những ngày đầu.

Tròn 5 tháng kể từ thời điểm Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine hôm 24/2, Moscow vẫn đang trong giai đoạn theo đuổi mục tiêu chính là "giải phóng" vùng Donbass, nơi hai nước Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) và Cộng hòa Nhân dân Lugansk (LPR) tự xưng coi là lãnh thổ.

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Bản đồ tình hình kiểm soát ở Ukraine sau 5 tháng giao tranh, với vùng màu đỏ do Nga kiểm soát, vùng gạch chéo đang diễn ra giao tranh. Đồ họa: BBC/ISW

Nga là quốc gia đầu tiên công nhận DPR và LPR. Những tuần qua, Syria và Triều Tiên cũng tuyên bố ủng hộ nền độc lập của hai nước cộng hòa tự xưng, đồng thời khẳng định muốn tăng cường giao thương.

Tại Donbass, Nga đã hoàn tất kiểm soát lãnh thổ tỉnh Lugansk và đang đà tiến công tại Donetsk, với khoảng 60% diện tích tỉnh này đã nằm trong tay Moscow. Ngoài ra, Nga cũng duy trì kiểm soát phần lớn diện tích hai tỉnh Kherson và Zaporizhzhia ở phía Nam, một phần tỉnh Kharkov ở phía Đông.

Khác với tốc độ cao của những ngày đầu chiến sự, Moscow tỏ ra không vội vã trong giao tranh ở miền Đông. Những tháng qua, họ tận dụng tối đa ưu thế hỏa lực pháo binh để đẩy lùi lực lượng Ukraine khỏi các đô thị chiến lược tại miền Đông, từ Mariupol, Severodonetsk, Lysychansk hay Seversk.

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Một tòa nhà ở vùng Kiev bị đánh sập hồi tháng 3/2022. Ảnh: Reuters

Bên cạnh đó, quân đội Nga cũng duy trì cường độ tập kích tên lửa độ chính xác cao từ máy bay, tàu chiến và bệ phóng mặt đất vào hàng ngàn mục tiêu trên khắp lãnh thổ Ukraine, nơi Nga cho là có vũ khí phương Tây viện trợ, hay nơi tập kết các binh sĩ, lính đánh thuê nước ngoài.

Ở chiều ngược lại, dù thừa nhận phải "rút lui chiến thuật" ở Donbass, Ukraine cũng đang cho thấy họ có năng lực gây sức ép cho Nga tại các khu vực mà Moscow kiểm soát như Kherson hay Zaporizhzhia. Kiev cũng coi việc Nga rút khỏi đảo Rắn trên biển Đen là một thành công.

Bước sang tháng chiến sự thứ 6, Ukraine đã nhận được hàng chục ngàn tấn vũ khí các loại từ phương Tây và đang nỗ lực tận dụng khả năng của chúng trên chiến trường.

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Sau khi Nga rút khỏi đảo Rắn, Ukraine đã cử lính đặc nhiệm lên đảo để cắm cờ. Ảnh: Reuters

Mới đây nhất, Mỹ hôm 22/7 đã công bố gói viện trợ quân sự mới của Mỹ trị giá 270 triệu USD dành cho Kiev, trong đó gồm 4 tổ hợp pháo phản lực phóng loạt cơ động cao HIMARS M142, nâng tổng số HIMARS mà Mỹ cam kết chuyển cho Ukraine lên 20 tổ hợp.

HIMARS được Ukraine ca ngợi là vũ khí tốt nhất mà họ sở hữu. Kiev tuần trước khẳng định họ đã khai hỏa HIMARS vào các mục tiêu chiến lược của Nga ở Kherson, gây thiệt hại đáng kể, đồng thời cảnh báo nhắm vào các mục tiêu xa hơn, bao gồm mục tiêu ở bán đảo Crimea.

Cùng thời điểm, các quốc gia NATO châu Âu cũng đưa sang Ukraine nhiều loại khí tài, bao gồm vũ khí phòng không, pháo hạng nặng như CEASAR của Pháp, PzH 2000 của Đức, hay AHS Krab của Ba Lan.

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Binh sĩ Ukraine vận hành pháo HIMARS. Ảnh: Getty Images

Tuy nhiên, việc các nước phương Tây gửi quá nhiều khí tài khác nhau đang tạo ra một tình huống được Wall Street Journal mô tả là "ác mộng hậu cần" với quân đội Ukraine bởi những mẫu vũ khí đó ít điểm chung, đòi hỏi công tác huấn luyện, bảo dưỡng và vận hành rất khác nhau.

Ukraine cũng đang đau đầu tìm cách ngăn vũ khí phương Tây bị tuồn ra chợ đen, hoặc thậm chí bị… bán cho Nga. Giới chức Kiev đầu tháng này nói họ đang điều tra và đã ghi nhận một số trường hợp hàng viện trợ nhân đạo do các nước phương Tây cung cấp cho Ukraine bị bán ra thị trường bên ngoài.

Không chỉ viện trợ vũ khí, phương Tây còn tiếp tục gây sức ép với Nga bằng lệnh trừng phạt. Chỉ riêng Liên minh châu Âu (EU) đến nay đã ban bố 7 vòng trừng phạt nhắm đến các lĩnh vực kinh tế chính của Moscow, nhưng họ vẫn loại trừ khả năng cấm vận khí đốt và một số mặt hàng xuất khẩu quan trọng khác của Nga như titanium, phân bón, nông sản…

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Nga vừa tận dụng ưu thế pháo binh, vừa duy trì gây áp lực bằng các đòn tấn công độ chính xác cao. Ảnh: Reuters

Sự hậu thuẫn mạnh mẽ của phương Tây được cho là một trong những lý do thúc đẩy Ukraine rút khỏi các cuộc đàm phán hòa bình với Nga. Dù Nga và Ukraine ngày 22/7 đạt thỏa thuận "giải cứu" ngũ cốc cùng Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ, Kiev khẳng định hiện nay không phải thời điểm tốt cho các cuộc đàm phán ngừng bắn.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các quan chức cấp cao khác gần đây thậm chí khẳng định họ sẽ chỉ ngồi đối thoại cùng Nga khi Moscow thất bại trên chiến trường, còn Kiev đã tái kiểm soát toàn bộ lãnh thổ rơi vào tay Nga sau ngày 24/2.

Chánh Văn phòng của Tổng thống Ukraine, ông Andrey Yermak, ngày 21/7 khẳng định, Ukraine muốn giành phần thắng trước mùa Đông tới. "Điều quan trọng là không để Nga kéo dài cuộc xung đột đến mùa Đông. Tổng thống đang xem xét nghiêm túc và sẵn sàng làm mọi cách để giải phóng các vùng lãnh thổ của chúng ta càng sớm càng tốt", ông Yermak nhấn mạnh.

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Tổng thống Zelensky khẳng định không đàm phán với Nga đến khi giành phần thắng trên chiến trường. Ảnh: Getty Images

Các tuyên bố của Ukraine được Anh ủng hộ. Richard Moore, Giám đốc Cục Tình báo Mật Anh (MI6), phát biểu tại Diễn đàn An ninh Aspen ở Mỹ hôm 21/7 rằng, Nga sắp tạm dừng chiến dịch quân sự tại Ukraine dưới hình thức nào đó do thiếu nhân lực và đây là điều kiện để Ukraine phản công.

"Tôi nghĩ họ sắp cạn nguồn lực. Đánh giá của chúng tôi là lực lượng Nga sẽ ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung nhân lực vài tuần tới. Họ sẽ phải tạm dừng chiến dịch theo cách nào đó, và điều đó sẽ tạo cơ hội cho Ukraine phản công", quan chức Anh nhận định.

Nga không bình luận cụ thể về các tuyên bố mà phương Tây đưa ra, nhưng khẳng định họ có đủ nguồn lực cần thiết phục vụ chiến dịch tại quốc gia láng giềng.

Hôm 7/7, Tổng thống Vladimir Putin cho biết, Nga chưa bắt đầu chiến dịch quân sự tại Ukraine "một cách nghiêm túc", nhấn mạnh Moscow vẫn để ngỏ khả năng đàm phán hòa bình. Ông cũng nói thêm rằng, chiến sự càng kéo dài, triển vọng cho các cuộc đàm phán sẽ càng mờ nhạt.

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Người dân Ukraine rời vùng chiến sự để tránh thương vong. Ảnh: Getty Images

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 20/7 tuyên bố, mục tiêu của Moscow ở Ukraine "giờ không chỉ liên quan tới DPR, LPR, mà còn gồm Kherson, Zaporizhzhia cùng một số khu vực khác".

Ngoại trưởng Nga nói thêm, việc phương Tây cấp vũ khí cho Kiev, trong đó có tổ hợp pháo phản lực HIMARS do Mỹ sản xuất, đã khiến Moscow thay đổi kế hoạch. "Chúng tôi không cho phép bất cứ phần nào của Ukraine sở hữu các vũ khí có thể đe dọa lãnh thổ của chúng tôi cũng như lãnh thổ những nước cộng hòa đã tuyên bố độc lập", Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh.

Hiện thiệt hại tổng thể của Nga và Ukraine chưa được tiết lộ, song giới chuyên gia quân sự cho rằng cả hai bên đã hứng chịu những hao tổn đáng kể về người và của. Thủ tướng Ukraine Denys Shmyhal đầu tháng này nói rằng Kiev cần 750 tỷ USD để tái thiết đất nước.

Theo Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (LHQ), chiến sự Ukraine khiến hơn 5.000 dân thường thiệt mạng. Cao ủy LHQ về Người tị nạn (UNHCR) báo cáo hơn 9,5 triệu lượt người đã rời Ukraine và gần 3,8 triệu lượt người từ nước ngoài vào Ukraine trong gần 5 tháng qua.

Bất chấp thực tế đó, các tuyên bố cứng rắn của cả hai bên khiến nhiều người tin rằng triển vọng đàm phán hòa bình còn xa vời và các cuộc giao tranh ở Ukraine sẽ tiếp tục diễn ra ác liệt trong những tuần tới đây.

Nước Nga thì sao?

Cuộc khủng hoảng Ukraine đã biến Nga thành quốc gia bị trừng phạt nhiều nhất thế giới. Trước sức ép khổng lồ từ phương Tây, Nga đã hứng chịu những tác động tiêu cực về kinh tế, nhưng theo giới chuyên gia, những tác động đó không lớn như phương Tây dự báo.

Những gì xảy ra với Ukraine sau 5 tháng chiến sự? -0
Sau ít tuần biến động, giá đồng ruble Nga đã ổn định trở lại. Ảnh: AlJazeera

Về mặt đối ngoại, dù bị phương Tây cô lập, nhưng Nga đến nay vẫn giữ được các đồng minh và đối tác quan trọng, bao gồm một nhóm các quốc gia mà Nga mô tả là "G8 mới" với GDP cao, dân số đông, sức mua mạnh mẽ là Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Indonesia, Brazil, Mexico, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tại châu Á và châu Phi, phần lớn các quốc gia đều kêu gọi giải pháp hòa bình cho Ukraine, nhưng không vì vậy mà họ cắt đứt liên hệ hoặc tham gia trừng phạt Nga. Ở châu Âu cũng có không ít vị chính trị gia khẳng định họ không muốn đối đầu Nga, nổi bật là Thủ tướng Hungary Viktor Orban.

Về mặt nội trị, Tổng thống Putin vẫn nhận được nhiều tình cảm từ người dân Nga. Interfax đầu tháng 7 dẫn kết quả một cuộc thăm dò dư luận do Trung tâm Nghiên cứu Dư luận Toàn Nga (VCIOM) thực hiện, cho biết, khoảng 78% công dân Nga thể hiện sự tán thành với các hoạt động của ông Putin, tăng từ mức 70,4% vào thời điểm chiến sự Ukraine mới nổ ra.

Về kinh tế, dù lao dốc đầu tháng 3/2022 sau quyết định cấm nhập khẩu dầu Nga của Mỹ (có thời điểm xuống 140 ruble đổi 1 USD), đồng ruble Nga đã mạnh trở lại và có thời điểm đạt giá trị cao nhất trong vòng 7 năm so với đồng USD, hiện ở mức 58 ruble đổi một USD.

Phương Tây cắt giảm nhập khẩu năng lượng Nga, nhưng giá cả dầu khí leo thang, cộng với việc Moscow có thể tìm thất những khách hàng tiềm năng tại châu Á và châu Phi khiến họ không bị "cắt nguồn thu", trái lại còn thu lợi nhiều hơn từ xuất khẩu năng lượng.

Thiện Nhân

Các tin khác

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Tuyên bố xả 400 triệu thùng dầu của IEA ngày 11/3 đánh dấu đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất từ trước đến nay của cơ quan này. Tuy nhiên trong lịch sử, cơ chế trên đã từng được IEA kích hoạt tới 4 lần khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt cú sốc lớn về nguồn cung.

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hôm nay (6/3), xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bước sang ngày thứ bảy. Sau khi tuyên bố phá hủy hàng trăm bệ phóng tên lửa trên mặt đất của Tehran, quân đội Israel cho biết mục tiêu tiếp theo là các thành phố tên lửa dưới lòng đất. Trong hàng chục năm qua, Iran luôn coi hệ thống này là trụ cột của chiến lược răn đe quân sự. Nhưng ở bối cảnh hiện tại, nhiều chuyên gia và giới phân tích lại cho rằng các mạng lưới ngầm bắt đầu lộ ra các điểm yếu.

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Israel được cho là đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông ở thủ đô Tehran để theo dõi hành tung của vệ sĩ thân cận với Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác trước khi tung đòn tấn công quyết định ngay khi mở màn chiến dịch quân sự.

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Khi Mỹ mở chiến dịch tấn công vào chương trình hạt nhân Iran, nước này phải đối mặt với một nghịch lý: cuộc khủng hoảng hiện nay có một phần nguồn gốc từ chính quyết sách của Washington cách đây nhiều thập kỷ, khi họ chủ động cung cấp công nghệ hạt nhân cho Tehran.

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Từ chỗ Iran là trụ cột trong chiến lược “liên minh ngoại vi” giúp Israel phá thế cô lập thời lập quốc, hai nước sau đó coi đối phương là kẻ thù sống còn. Sự đảo chiều ấy bắt nguồn từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, gắn chặt với một nguyên tắc an ninh cốt lõi của Israel là học thuyết Begin – quyết tâm không cho phép bất cứ đối thủ khu vực nào sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Thiếu tướng Hans Paul Oster (9/8/1887 - 9/4/1945) là một tướng quân trong Các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc Xã (ĐQX) và cũng là một nhân vật lãnh đạo trong phong trào kháng ĐQX giai đoạn 1938-1943.

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Suốt gần 4 thập kỷ, bóng tối bao trùm cao tốc A6 của nước Pháp, nơi hàng chục thiếu nữ và phụ nữ trẻ lần lượt biến mất hoặc bị sát hại, tạo nên nỗi ám ảnh đối với cộng đồng, phía sau là chuỗi sai lầm tư pháp, trong đó có quyết định tiêu hủy tang chứng của tòa án.

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Năm 1963, tại Hoa Kỳ, nữ điệp viên mật Liên Xô, Đại úy Maria Dobrova bất ngờ mất tích. Sau 4 năm tìm kiếm, đến năm 1967, Tổng cục Tình báo quân sự kết luận: hiện tại không thể xác định được nguyên nhân mất tích của bà. Có khả năng bà đã rơi vào tay các cơ quan tình báo Mỹ, hoặc đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Trung đoàn Cận vệ Độc lập số 154 Preobrazhensky tham gia lễ diễu binh, diễu hành nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 trên Quảng trường Ba Đình ở thủ đô Hà Nội là đơn vị có bề dày truyền thống, được ví như “biểu tượng của vinh quang và danh dự quân sự” của Liên bang Nga.

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Ra đời năm 1977 ở Nigeria, châu Phi nhưng hoạt động chủ yếu ở nước Anh và một số các quốc gia châu Âu với hơn 130.000 thành viên, băng nhóm Black Axe (Lưỡi rìu đen) mỗi năm kiếm được 3,8 tỉ bảng Anh (tương đương 5 tỉ USD) thông qua các hoạt động buôn bán ma túy, buôn người, mại dâm, bắt cóc, tống tiền, hãm hiếp và giết người…

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Ken Ofori-Atta, cựu Bộ trưởng Tài chính Ghana, bị cáo buộc liên quan việc sử dụng quỹ công cho dự án Nhà thờ Quốc gia trị giá khoảng 58 triệu USD. Từng là gương mặt đại diện cho chính sách tài chính quốc gia, ông hiện phải đối diện những cáo buộc nghiêm trọng cùng lệnh truy nã đỏ của Interpol.

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Giữa vùng biên giới đầy cạm bẫy của “tam giác vàng Nam Mỹ” sau nhiều tháng bị truy lùng khắp lục địa, một trong những nghi phạm ma túy khét tiếng nhất đã sa lưới trong chiến dịch mật phối hợp nhiều quốc gia.

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Ivan William Stanley Moss (15/6/1921 - 9/8/1965, còn có các tên gọi khác là W. Stanley Moss hoặc Billy Moss) là một sĩ quan quân đội Anh trong Thế chiến II, và sau này ông trở thành nhà văn, phát thanh viên, ký giả, và nhà du hành hết sức thành công. Ông Stanley Moss từng phục vụ trong Lực lượng cận vệ Coldstream và Ban điều hành các hoạt động đặc biệt (SOE).

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Một chuyên viên công nghệ tại cơ quan phân tích tình báo Mỹ bị cáo buộc đã làm rò rỉ tài liệu chiến lược an ninh quốc gia. Theo cáo trạng, người này bị nghi đã sao chép dữ liệu mật vào USB, sau đó giấu tại một công viên để chuyển cho đối tượng mà anh ta tin là đại diện của chính phủ nước ngoài.