Những điều chưa biết về danh phận Đệ nhất phu nhân

Những đòi hỏi của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc chính danh cho người vợ Brigitte Macron đã trở thành nguồn cơn khiến dư luận Pháp tức giận và làm giảm mạnh uy tín của ông.

Và trong cuộc họp mới nhất hôm 9-8, chính phủ Pháp đã bác bỏ hoàn toàn đề xuất này của Tổng thống. Điều đáng chú ý là không chỉ Pháp mà ngay tại Mỹ cũng như nhiều quốc gia lớn khác ở châu Âu và trên thế giới, "đệ nhất phu nhân/phu quân" vẫn chỉ là một danh phận không chính thức.

Trong bài viết mang tên "Tại sao nước Pháp không muốn bà Brigitte Macron trở thành Đệ nhất phu nhân?" đăng tải trên hãng thông tấn Independent của Anh, tác giả Nabila Ramdani (một nhà báo người Pháp gốc Algeria) đã có những lý giải khá thú vị về sự giằng xé và mâu thuẫn trong công chúng Pháp. 

Một mặt, họ ngưỡng mộ trước mối tình lệch tuổi giữa cô giáo và học trò của vợ chồng đương kim Tổng thống Macron, mặt khác, họ lại không muốn trao thêm bất kỳ quyền lực nào cho người phụ nữ khác biệt này.

Trên thực tế, Hiến pháp nước Pháp không có quy định cụ thể và rõ ràng nào về vị trí "Đệ nhất phu nhân". Tuy nhiên, bà Brigitte Macron hiện giờ, với vai trò là phu nhân Tổng thống Pháp, vẫn được chu cấp một văn phòng làm việc với 2-3 trợ lý và 2 phụ tá cùng một nhóm nhân viên an ninh.

Ngoài ra, bà Brigitte Macron còn được quyền sử dụng máy bay phản lực của chính phủ, thợ làm tóc và cả các nhân viên vệ sinh, làm vườn trong Điện Elysee nếu cần. Nhưng như nhà báo Nabila Ramdani  đã viết: "Brigitte Macron mà tôi đã phỏng vấn trong chiến dịch bầu cử của chồng không phải là người có tham vọng cá nhân. Bà ý chỉ muốn được xem xét nghiêm túc về vai trò của mình bên cạnh chồng".

Bởi lẽ, như phân tích của Nabila Ramdani, phu nhân của các đời Tổng thống Pháp trước đây dù rất được tôn trọng nhưng cuối cùng vẫn chỉ được xem như một "bộ sưu tập thời trang", một điểm nhấn bên ông chồng quyền lực của mình mà không được có tiếng nói riêng.

Trong khi đó, bên kia Thái Bình Dương, trong suốt 8 năm ông Barack Obama tại vị Tổng thống Mỹ, Đệ nhất phu nhân Michelle Obama đã được đánh giá là có vai trò tích cực và quan trọng trong việc thúc đẩy vị thế của chồng trên chính trường trong nước cũng như trên quốc tế.

Các hoạt động xã hội của bà Michelle Obama đã phần nào đó giúp hình ảnh của ông Barack Obama trở nên "thần tượng" hơn trong mắt mọi người. Còn bà Brigitte Macron, kể cả khi không được trao một danh phận chính thức là Đệ nhất phu nhân thì bà vẫn đang làm rất nhiều công việc để củng cố hình ảnh và địa vị của chồng.

Mỗi tuần, bà đều nhận và xử lý khoảng 150 lá thư từ người dân gửi về Điện Elysee. Bà cũng mong muốn dành những năm tháng trong nhiệm kỳ Tổng thống của chồng để giúp đỡ "thay đổi đời sống của những người khuyết tật cùng thân nhân của họ".

Để khuyến khích cũng như ghi nhận các hoạt động xã hội của phu nhân, Tổng thống Emmanuel Macron đã nói về việc tìm kiếm danh phận cho vợ dưới tên gọi Đệ nhất phu nhân. Và như nhà báo Nabila Ramdani đã viết thì động thái này chỉ mang tính chất biểu tượng, là sự công nhận một phụ nữ chính trị có vị trí như thế nào chứ không phải mong muốn cho thêm ngân sách dành cho phu nhân. 

Chính vì lẽ đó mà khi còn tranh cử, Tổng thống Emmanuel Macron đã khẳng định, ông muốn chính danh cho vợ nhưng bà sẽ không nhận lương của chính phủ hay đưa ra bất kỳ đòi hỏi nào để tạo nên gánh nặng tài chính cho ngân sách.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng phu nhân Brigitte Macron. Mặc dù bị chính phủ Pháp từ chối trao một danh phận chính thức song phu nhân Brigitte Macron vẫn đang nỗ lực hết mình cho các hoạt động xã hội. Ảnh: Getty Imagine
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng phu nhân Brigitte Macron. Mặc dù bị chính phủ Pháp từ chối trao một danh phận chính thức song phu nhân Brigitte Macron vẫn đang nỗ lực hết mình cho các hoạt động xã hội. Ảnh: Getty Imagine

Vậy tên gọi "Đệ nhất phu nhân" xuất hiện từ đâu, bao giờ và nó có ý nghĩa gì trong danh phận của gia đình người quyền lực nhất của một quốc gia? 

Theo các nhà nghiên cứu chính trị quốc tế, thuật ngữ "Đệ nhất phu nhân" (tiếng Anh là First Lady) là một phát kiến của người Mỹ và dành cho người là chồng hoặc vợ của người giữ vị trí cao nhất trong Nhà Trắng. Trong những ngày đầu của nền Cộng hòa tại Mỹ, không có tên gọi này cho phu nhân của Tổng thống.

Khi đó, các phu nhân Tổng thống Mỹ thích được gọi bằng những từ như "Lady", "Mrs. President" và "Mrs. Presidentress". Riêng phu nhân Tổng thống Washington, bà Marthe Washington thì thường được gọi là "Lady Washington" (Qúy bà Washington). 

Một trong những cách sử dụng thuật ngữ "Đệ nhất phu nhân" sớm nhất được áp dụng trong một bài báo xuất bản năm 1838 ở St.Johnsbury Caledonian bởi tác giả Mrs. Sigourney.

Bài báo đã bàn về cách bà Marth Washington không thay đổi thói quen và cuộc sống của mình ngay cả khi chồng bà trở thành Tổng thống. Bài báo có đoạn viết: "Đệ nhất phu nhân vẫn giữ được thói quen của việc dậy sớm và sau khi ăn sáng, bà dành một giờ để nghiên cứu về những lời dạy về giáo lý và lòng thành kính". 

Đến năm 1849, Dolley Madison, phu nhân Tổng thống James Madison được gọi là "Đệ nhất phu nhân" trong diễn văn của Tổng thống Zachary Taylor tại đám tang của chính bà nhưng cho đến nay, người Mỹ vẫn chưa tìm thấy bất cứ một báo cáo nào đề cập đến việc bà được gọi bằng thuật ngữ đó.

Khoảng thời gian 1849-1877, danh hiệu này bắt đầu được một số nhóm xã hội tại thủ đô Washington D.C của Mỹ sử dụng. Thuật ngữ này cũng được nhắc đến trong dòng nhật ký ghi ngày 3-11-1863 của William Howard Russel khi ông viết những mẩu chuyện thú vị về "Đệ nhất phu nhân" Mary Todd Lincoln - phu nhân Tổng thống thứ 16 của Mỹ Abraham Lincoln...

Danh hiệu "Đệ nhất phu nhân" lần đầu tiên được công nhận trên khắp nước Mỹ là vào năm 1877 khi nhà báo Mary C.Ames giới thiệu bà Lucy Webb Hayes trong khi viết về lễ nhậm chức của Tổng thống Rutherford B.Hayes. 

Khi đó, nhà báo Mary C.Ames đã nhấn mạnh đến vai trò và các hoạt động của bà Lucay Hayes trong quá trình tranh cử của chồng và thời gian sau đó sử dụng rộng rãi, nhiều lần từ "Đệ nhất phu nhân". Nhưng có lẽ, vở hài kịch nổi tiếng năm 1911 về nhà thờ Dolley Madison của nhà biên kịch Charles Nirdlinger với tựa đề "The First Lady in the land" mới thực sự giúp cho tên gọi này được phổ biến rộng rãi hơn.

Từ năm 1930, không chỉ Mỹ mà nhiều quốc gia khác bắt đầu dùng danh hiệu này. Còn trong chính quyền Washington, Đệ nhất phu nhân Mỹ đôi khi còn được gọi tắt là "FLOTUS" (chữ đầu của cụm từ tiếng Anh "First Lady of the United States). Và cho đến nay, "Đệ nhất phu nhân" ở Mỹ cũng không phải là một chức danh chính thức nhưng nó lại bao hàm một vị trí rõ ràng trong xã hội Mỹ và cũng có tính chất lễ nghi cao.

Vai trò của Đệ nhất phu nhân tại Mỹ cũng phát triển qua nhiều thế kỷ và có mức độ ảnh hưởng chính trị lớn tới Tổng thống. Từ thế kỷ 20 đến nay, các Đệ nhất phu nhân Mỹ đã chú trọng nhiều hơn tới vai trò và hoạt động của mình nhằm quảng bá và làm đẹp hình ảnh của người chồng là Tổng thống, ông chủ Nhà Trắng. 

Khánh Chi

Các tin khác

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Tuyên bố xả 400 triệu thùng dầu của IEA ngày 11/3 đánh dấu đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất từ trước đến nay của cơ quan này. Tuy nhiên trong lịch sử, cơ chế trên đã từng được IEA kích hoạt tới 4 lần khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt cú sốc lớn về nguồn cung.

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hôm nay (6/3), xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bước sang ngày thứ bảy. Sau khi tuyên bố phá hủy hàng trăm bệ phóng tên lửa trên mặt đất của Tehran, quân đội Israel cho biết mục tiêu tiếp theo là các thành phố tên lửa dưới lòng đất. Trong hàng chục năm qua, Iran luôn coi hệ thống này là trụ cột của chiến lược răn đe quân sự. Nhưng ở bối cảnh hiện tại, nhiều chuyên gia và giới phân tích lại cho rằng các mạng lưới ngầm bắt đầu lộ ra các điểm yếu.

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Israel được cho là đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông ở thủ đô Tehran để theo dõi hành tung của vệ sĩ thân cận với Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác trước khi tung đòn tấn công quyết định ngay khi mở màn chiến dịch quân sự.

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Khi Mỹ mở chiến dịch tấn công vào chương trình hạt nhân Iran, nước này phải đối mặt với một nghịch lý: cuộc khủng hoảng hiện nay có một phần nguồn gốc từ chính quyết sách của Washington cách đây nhiều thập kỷ, khi họ chủ động cung cấp công nghệ hạt nhân cho Tehran.

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Từ chỗ Iran là trụ cột trong chiến lược “liên minh ngoại vi” giúp Israel phá thế cô lập thời lập quốc, hai nước sau đó coi đối phương là kẻ thù sống còn. Sự đảo chiều ấy bắt nguồn từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, gắn chặt với một nguyên tắc an ninh cốt lõi của Israel là học thuyết Begin – quyết tâm không cho phép bất cứ đối thủ khu vực nào sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Thiếu tướng Hans Paul Oster (9/8/1887 - 9/4/1945) là một tướng quân trong Các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc Xã (ĐQX) và cũng là một nhân vật lãnh đạo trong phong trào kháng ĐQX giai đoạn 1938-1943.

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Suốt gần 4 thập kỷ, bóng tối bao trùm cao tốc A6 của nước Pháp, nơi hàng chục thiếu nữ và phụ nữ trẻ lần lượt biến mất hoặc bị sát hại, tạo nên nỗi ám ảnh đối với cộng đồng, phía sau là chuỗi sai lầm tư pháp, trong đó có quyết định tiêu hủy tang chứng của tòa án.

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Năm 1963, tại Hoa Kỳ, nữ điệp viên mật Liên Xô, Đại úy Maria Dobrova bất ngờ mất tích. Sau 4 năm tìm kiếm, đến năm 1967, Tổng cục Tình báo quân sự kết luận: hiện tại không thể xác định được nguyên nhân mất tích của bà. Có khả năng bà đã rơi vào tay các cơ quan tình báo Mỹ, hoặc đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Trung đoàn Cận vệ Độc lập số 154 Preobrazhensky tham gia lễ diễu binh, diễu hành nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 trên Quảng trường Ba Đình ở thủ đô Hà Nội là đơn vị có bề dày truyền thống, được ví như “biểu tượng của vinh quang và danh dự quân sự” của Liên bang Nga.

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Ra đời năm 1977 ở Nigeria, châu Phi nhưng hoạt động chủ yếu ở nước Anh và một số các quốc gia châu Âu với hơn 130.000 thành viên, băng nhóm Black Axe (Lưỡi rìu đen) mỗi năm kiếm được 3,8 tỉ bảng Anh (tương đương 5 tỉ USD) thông qua các hoạt động buôn bán ma túy, buôn người, mại dâm, bắt cóc, tống tiền, hãm hiếp và giết người…

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Ken Ofori-Atta, cựu Bộ trưởng Tài chính Ghana, bị cáo buộc liên quan việc sử dụng quỹ công cho dự án Nhà thờ Quốc gia trị giá khoảng 58 triệu USD. Từng là gương mặt đại diện cho chính sách tài chính quốc gia, ông hiện phải đối diện những cáo buộc nghiêm trọng cùng lệnh truy nã đỏ của Interpol.

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Giữa vùng biên giới đầy cạm bẫy của “tam giác vàng Nam Mỹ” sau nhiều tháng bị truy lùng khắp lục địa, một trong những nghi phạm ma túy khét tiếng nhất đã sa lưới trong chiến dịch mật phối hợp nhiều quốc gia.

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Ivan William Stanley Moss (15/6/1921 - 9/8/1965, còn có các tên gọi khác là W. Stanley Moss hoặc Billy Moss) là một sĩ quan quân đội Anh trong Thế chiến II, và sau này ông trở thành nhà văn, phát thanh viên, ký giả, và nhà du hành hết sức thành công. Ông Stanley Moss từng phục vụ trong Lực lượng cận vệ Coldstream và Ban điều hành các hoạt động đặc biệt (SOE).

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Một chuyên viên công nghệ tại cơ quan phân tích tình báo Mỹ bị cáo buộc đã làm rò rỉ tài liệu chiến lược an ninh quốc gia. Theo cáo trạng, người này bị nghi đã sao chép dữ liệu mật vào USB, sau đó giấu tại một công viên để chuyển cho đối tượng mà anh ta tin là đại diện của chính phủ nước ngoài.