Đến dự có các ông Nguyễn Bá Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương; Đào Tấn Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Yên; Chuẩn đô đốc Nguyễn Ngọc Tương - Phó Chính ủy Quân chủng Hải quân Việt Nam… cùng đông đảo cán bộ và nhân dân. Triển lãm sẽ diễn ra từ ngày 28/3 đến ngày 3/4.
Trên con đường Trần Phú, phường 5, TP Tuy Hòa trong những ngày cuối tháng ba đầy nắng gió, đông đảo cán bộ, chiến sĩ, nhân dân, giáo viên và học sinh tìm đến Bảo tàng tỉnh Phú Yên. Không phải để xem những cổ vật đang lưu giữ ở đó, mà tình yêu Tổ quốc đã thôi thúc họ đến với cuộc triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu “Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý” để nghe, thấy và nghĩ về chủ quyền biển đảo thiêng liêng. Đây là một sự kiện nằm trong khuôn khổ Festival thủy sản Việt Nam - Phú Yên 2014.
Trước giờ khai mạc triển lãm, ông Trương Minh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông cho biết, từ giữa năm ngoái, cuộc triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu “Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý” đã được tổ chức tại Hà Tĩnh, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Thái Nguyên, Đắk Lắk, Đà Nẵng và lần thứ bảy này được tổ chức tại Phú Yên. Triển lãm là một hoạt động thông tin tuyên truyền quan trọng, góp phần minh chứng chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc đã được Nhà nước Việt Nam qua các thời kỳ chiếm hữu, quản lý liên tục, đồng thời nâng cao nhận thức, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm của nhân dân trong nước và kiều bào ta ở nước ngoài, đặc biệt là các tầng lớp thanh niên trong công cuộc bảo vệ và khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thông qua các tư liệu lịch sử đã được công bố. Triển lãm còn thể hiện tấm lòng tri ân các thế hệ cha anh đã hy sinh xương máu trong công cuộc khai phá bờ cõi đất nước, quản lý và bảo vệ chủ quyền biển đảo; bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với đồng bào trong nước, kiều bào nước ngoài đã có công lưu giữ, sưu tầm, cung cấp những bằng chứng lịch sử và pháp lý Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam…
Với nhận thức đó, nữ sinh Cẩm Duyên - lớp 10B6 Trường PTTH Nguyễn Trãi, phường 5, TP Tuy Hòa tâm sự: “Có dịp tìm hiểu và nhìn thấy những bằng chứng về chủ quyền biển đảo, chúng cháu càng tự hào về truyền thống lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc”. Thượng úy Trương Văn Lợi đến từ Phòng Cảnh sát bảo vệ và cơ động, Công an tỉnh Phú Yên chia sẻ: “Lần đầu tiên được xem triển lãm, trưng bày bằng chứng lịch sử và pháp lý về Hoàng Sa, Trường Sa, tôi thật sự cảm phục các thế hệ cha anh đã hi sinh xương máu để khai phá, xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc”.
Tiến sĩ Trần Đức Anh Sơn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng cho biết, ngoài 150 tấm bản đồ còn có rất nhiều văn bản, hiện vật, ấn phẩm vốn là những nguồn tư liệu đã được các nhà nghiên cứu, học giả ở trong và ngoài nước tập hợp, dịch thuật. Trong nhóm tư liệu phiên bản các văn bản Hán Nôm, Việt ngữ, Pháp ngữ do triều đình phong kiến Việt Nam và chính quyền Pháp ở Đông Dương ban hành từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, rõ nét và nổi bật nhất là các châu bản triều Nguyễn (1802-1945) từ Gia Long đến Bảo Đại. Bên cạnh phiên bản các văn bản hành chính của chính quyền Việt Nam Cộng hòa thời kỳ 1954-1975 là phiên bản các văn bản hành chính của Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam từ năm 1975 đến nay. Tất cả đều minh chứng rõ nét tiến trình khai thác, quản lý, xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.
Tại cuộc triển lãm còn có nhiều tư liệu, hình ảnh, ấn phẩm do các nước phương Tây như Anh, Pháp, Đức, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Ý biên soạn, xuất bản từ thế kỷ XVIII đến XIX và từ năm 1930 đến trận “Hải chiến Hoàng Sa” ngày 19/1/1974 đã chứng minh người Việt khai phá Hoàng Sa, Trường Sa. Hai bộ sưu tập thu hút người xem là 65 bản đồ do phương Tây công bố từ thế kỷ XVII đến nay và 4 tập bản đồ (atlas) cùng 30 bản đồ do Nhà nước Trung Hoa xuất bản, phát hành chính thức qua các thời kỳ lịch sử là chứng cứ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa. Theo đó, phía Trung Quốc không hề liên quan gì đến hai quần đảo nêu trên.
Người xem đặc biệt quan tâm đến 4 cuốn atlas do nhà triều đình nhà Thanh và Chính phủ Trung Hoa Dân quốc xuất bản. Đó là Trung Quốc địa đồ - 1908, Trung Quốc toàn đồ - 1917, Trung Hoa bưu chính dư đồ - 1919 và Trung Hoa bưu chính dư đồ - 1933. Những ấn phẩm đó là bản đồ bưu chính được xác lập chi tiết từng tỉnh, thành và các con đường vận chuyển thư từ, công văn ở Trung Quốc. Theo đó, cương giới cực nam của Trung Quốc đều chỉ giới hạn đến đảo Hải Nam, chứ không hề đề cập đến Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam, nằm ngoài cái gọi là “chủ quyền lịch sử của Trung Quốc” như họ đã tuyên bố trong những năm gần đây. Tại cuộc triển lãm, Giáo sư,
Tiến sĩ Nguyễn Quang Ngọc - Phó Chủ tịch Hội khoa học lịch sử Việt Nam cẩn trọng diễn giải cho người xem từng tư liệu, hình ảnh. Trong đó có An Nam đại quốc họa đồ do Giám mục người Pháp Jean Louis Taberd vẽ và xuất bản trong cuốn từ điển Latinh An Nam 1838, được chú giải bằng ba thứ tiếng Latinh, Hán, Quốc ngữ đã chứng minh rằng, dọc theo duyên hải và ngoài khơi An Nam có cụm đảo Paracel - còn gọi là Cát Vàng nằm khoảng ở giữa vĩ tuyến 16 và 17 độ bắc, kinh tuyến 111 độ đông.
Trước đó, trong bài khảo luận năm 1837, Giám mục Jean Louis Taberd khẳng định, quần đảo Paracel hay Cát Vàng đã được Vua Gia Long chính thức sáp nhập vào lãnh thổ An Nam: “Vào năm 1816, nhà vua đã tới long trọng cắm lá cờ của mình và chính thức giữ chủ quyền ở các bãi đã này, mà chắc chắn sẽ không có ai tìm cách tranh giành với ông ta”…
Trong sổ cảm tưởng tại cuộc triển lãm, Chuẩn đô đốc Nguyễn Ngọc Tương - Phó Chính ủy Quân chủng Hải quân Việt Nam đã viết: “Tất cả đều nói lên một điều chắc chắn rằng, Hoàng Sa, Trường Sa đã từ lâu thuộc chủ quyền của Việt Nam… Triển lãm tại Phú Yên thêm một nữa nhắc nhở các thế hệ người Việt Nam, trong đó có Hải quân Việt Nam luôn nhớ về công lao của các thế hệ đi trước, hiểu rõ giá trị thiêng liêng của chủ quyền Tổ quốc, ra sức phấn đấu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chủ quyền biển đảo, xây dựng đất nước Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển”…
