Nhiều giải pháp nhưng thiếu điểm nhấn

Tuy nhiên, hiện ngành Nông nghiệp và nông dân đang đối mặt với rất nhiều khó khăn do thiếu thị trường tiêu thụ, tồn kho lớn và nông sản rớt giá thảm hại, nhưng các giải pháp tháo gỡ lại chưa được thực hiện cho đúng tầm. Đại biểu Quốc hội mong Bộ trưởng Bộ NN&PTNT bớt “hiền” trong việc đưa ra các giải pháp hỗ trợ ngành này.

“Mong Bộ trưởng thể hiện mạnh mẽ hơn!”

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Thị Bích Nhiệm (Yên Bái) về tình hình khó khăn của ngành chăn nuôi trong nước trước dịch bệnh, tồn kho, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) về giải pháp đột phá giúp người nông dân thoát nghèo, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: Trong ngành chăn nuôi đã chỉ đạo việc ngăn chặn dịch bệnh, kiểm soát chất lượng thức ăn và con giống, kiểm soát buôn lậu, song song với việc thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp để giải quyết một cách căn cơ vấn đề. Bộ trưởng cho rằng “Khó khăn lớn nhất hiện nay của ngành Nông nghiệp là thị trường. Lúa đang chín đầy đồng từ Nam chí Bắc, trái cây nhiều, gia súc nhiều, cá tra nhiều... nhưng không có người mua nên giá thấp”.

Trước mắt Chính phủ đã có hỗ trợ tạm trữ 1 triệu tấn gạo từ ngày 15/6 đến 31/7, cũng như chỉ đạo ngành Ngân hàng cung cấp vốn để nông dân không phải bán vội hàng trả nợ, mua vật tư, duy trì đàn gia súc; hỗ trợ DN đẩy mạnh XK để tiêu thụ các loại nông sản... Đó là những biện pháp trước mắt.

Giải pháp nằm trong đề án tái cơ cấu, đầu tư vào những nhiệm vụ lâu dài và căn cơ của ngành như nghiên cứu, chuyển giao KHKT, nâng cấp cải thiện giống vật nuôi, tăng năng suất, giảm giá thành, nâng chất lượng, đầu tư cơ sở hạ tầng giúp nông dân sản xuất ổn định và có hiệu quả... Những giải trình của Bộ trưởng được đại biểu đánh giá là có tâm huyết, nghiêm túc lắng nghe câu hỏi, nhưng lại quá “hiền”.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, các ngành khác như xây dựng, bất động sản, khi gặp khó khăn, họ tỏ ra biết “đòi hỏi” hơn, thường xuyên tổ chức hội nghị, hội thảo, đưa ra nhiều yêu cầu Chính phủ hỗ trợ (như gói 30 nghìn tỷ hỗ trợ bất động sản đang được triển khai – PV), nhưng ngành Nông nghiệp lại chưa làm được việc đó, dù khó khăn là không nhỏ.

70% dân số Việt Nam, với một ngành được xác định là điểm tựa của nền kinh tế, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng tiếng nói của ngành còn quá nhẹ (thậm chí khi đại biểu đặt câu hỏi về việc có cần một gói hỗ trợ cụ thể cho ngành không, Bộ trưởng cũng không đề cập đến).

Đại biểu Trần Hoàng Ngân “mong Bộ trưởng thể hiện mạnh mẽ hơn!”.

Lo ngại ngành Nông nghiệp phụ thuộc nước ngoài

Trước những tín hiệu không mấy khả quan của ngành nông nghiệp hiện nay, đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa (TP Hồ Chí Minh) đặt câu hỏi về tỷ lệ chủ động của chúng ta trong các yếu tố đầu vào của sản xuất nông nghiệp, liệu nền Nông nghiệp Việt Nam có nguy cơ bị lệ thuộc nước ngoài hay không với những thông tin như 70% thức ăn gia súc đang phụ thuộc vào doanh nghiệp FDI, hằng năm phải chi hàng tỷ USD nhập nguyên liệu đầu vào...

Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: Các loại giống về cơ bản chúng ta sản xuất trong nước, thông tin giống lúa 60 -70% phụ thuộc vào nước ngoài là không chính xác. Chúng ta trồng 7,7 triệu ha lúa/năm, trong đó có 7 triệu ha lúa thuần hầu như chúng ta sản xuất lấy. Còn 0,7 triệu ha lúa lai, chúng ta nhập khẩu khoảng 70 – 75% giống từ Trung Quốc.

Giống cao su, cà phê và nhiều loại giống khác chúng ta cũng chủ động. Cà phê Việt Nam có năng suất đứng hàng đầu thế giới, nhưng là cafe vối, trong khi Brazil, Colombia là cà phê chè, được coi là có chất lượng cao hơn. Cao su Việt Nam cũng có năng suất hàng đầu thế giới, giống do Viện Nghiên cứu cao su lai tạo.

Về gia súc, chúng ta có nhập một số con đầu dòng để tổ chức nhân ra sản xuất thành giống thương phẩm nuôi trong nước. Về phân bón, do không có nguồn kali, nên chúng ta nhập hầu hết kali, nhập ½ phốt pho và nhập 1/3 lượng đạm.

Trả lời lo ngại của các đại biểu về nghịch lý “được mùa rớt giá” và việc chất lượng nông sản của chúng ta đang giảm đi, dẫn đến tiêu thụ khó khăn, Bộ trưởng Cao Đức Phát thừa nhận “một số mặt hàng chất lượng thua kém các nước khác” như lúa gạo chất lượng chỉ đạt trung bình khá, cà phê, chè cũng trong tình trạng tương tự.

Bộ trưởng khẳng định nhiệm vụ tập trung nâng cao chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng của nông sản là nhiệm vụ chính của ngành Nông nghiệp trong thời gian tới, cũng là mục tiêu đề ra trong đề án tái cơ cấu của ngành. Để đạt được điều đó trước hết phải có bộ giống tốt để phổ biến cho bà con; phải có hệ thống cơ sở hạ tầng tương thích giúp nông dân sản xuất ổn định, đạt năng suất cao nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và ATTP.

Bao giờ nông dân có lãi 30%?

Về chính sách tạm trữ lúa gạo hiện nay, có rất nhiều ý kiến khác nhau cho rằng chỉ lợi cho doanh nghiệp và tình trạng rớt giá, ép giá nông dân vẫn tiếp tục diễn ra.

Đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) cho biết vụ đông xuân tại đồng bằng sông Cửu Long, giá lúa ngày càng sụt giảm, khó có thể đảm bảo việc người nông dân có lãi 30% như chủ trương của Chính phủ. Việc tạm trữ được thực hiện 15/6 đến 31/7 khiến người được mua tạm trữ, người không.

Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, chính sách tạm trữ chỉ để hỗ trợ tiêu thụ và giữ giá không xuống vào lúc thu hoạch rộ, chứ không phải bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Để mua 1 triệu tấn quy gạo, doanh nghiệp được cấp tín dụng 7.000 tỷ đồng với lãi suất 0% trong vòng 3 tháng, được hưởng lợi khoảng 200 tỷ đồng. Người nông dân được hưởng ở chỗ giá lúa sẽ tăng lên.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Cao Đức Phát cũng thừa nhận hiện tại người dân không được lãi 30%. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, giá lúa trung bình hiện ở mức 4.142 đồng/kg, trong khi để đạt mức lãi như trên trở lên, thì giá lúa tại ruộng ít nhất phải đạt 5.400 đồng/kg. Về chính sách xuất khẩu gạo, vẫn còn rất nhiều đại biểu đặt câu hỏi.

Bộ trưởng Cao Đức Phát sẽ tiếp tục trả lời chất vấn vào buổi sáng 13/6 về các vấn đề được quan tâm.