Nhiễm khuẩn bệnh viện –hiểm họa khôn lường

Vụ 4 trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Sản nhi Bắc Ninh tháng 11-2017 là một ví dụ điển hình về hậu quả đau lòng do nhiễm khuẩn bệnh viện (NKBV). Trước đó, trong số gần 150 trẻ tử vong vì sởi ở BV Nhi Trung ương cũng có nhiều cháu do bị lây chéo trong quá trình điều trị ở BV.


Không chỉ ở Việt Nam, mỗi năm, NKBV khiến hàng triệu người tử vong trên thế giới, chưa kể làm tăng hàng chục triệu ngày nằm viện và làm tăng khả năng kháng thuốc kháng sinh. Tỷ lệ NKBV ở các nước dao động từ 3,5% - 12%. Ở Việt Nam, tỷ lệ NKBV là 5,8% nhưng vấn đề này chưa được coi trọng. Riêng ở Mỹ, NKBV gây ra 99.000 ca tử vong/năm. NKBV đang là một thách thức rất lớn khi làm tăng gánh nặng bệnh tật cho người bệnh; kéo dài thời gian nằm viện, gây tàn tật lâu dài, tử vong, làm giảm uy tín và lòng tin của người dân với cơ sở y tế.

Hiện vẫn chưa có số liệu quốc gia về NKBV trong khi các nghiên cứu về NKBV còn rất hạn chế. Tuy nhiên, theo nghiên cứu mới nhất của Cục Quản lý khám, chữa bệnh (KCB), Bộ Y tế thì các loại NKBV có tỉ lệ gặp cao là nhiễm khuẩn viêm phổi liên quan đến thở máy, nhiễm khuẩn đường niệu liên quan đến ống thông tiểu, do phẫu thuật. Thời gian nằm viện do NKBV từ  5 - 21 ngày. Tỷ lệ NKBV ở các BV tuyến trung ương cao hơn các tuyến dưới. Đặc biệt, các vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh đặc trị chiếm khoảng 50% đến 75%.

Theo ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý KCB, hiện công tác kiểm soát nhiễm khuẩn (KSNK) vẫn còn nhiều thách thức, một số người đứng đầu cơ sở y tế chưa hiểu hết tầm quan trọng của công tác KSNK, dẫn đến việc đầu tư và định hướng hoạt động KSNK chưa phù hợp và hiệu quả. Các BV chưa thực hiện đầy đủ về giám sát NKBV, chưa thực hiện báo cáo số liệu NKBV thường qui. Hiểu biết về KSNK chưa đúng nên công tác KSNK tại các BV tập trung nhiều vào giặt là, hấp sấy, quản lý chất thải, mà chưa chú trọng vào công tác giám sát, bao gồm giám sát tuân thủ thực hành KSNK và giám sát tỉ lệ nhiễm khuẩn- trong khi đây mới là nhiệm vụ trọng tâm của KSNK tại BV, nhằm bảo đảm an toàn, tránh lây nhiễm bệnh cho người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng.

NKBV càng đặc biệt quan trọng khi thực hiện các kỹ thuật cao trong điều trị

NKBV càng đặc biệt quan trọng khi thực hiện các kỹ thuật cao trong điều trị

Đặc biệt, hệ thống tổ chức KSNK tại các cơ sở KCB chưa hoàn thiện theo quy định. Đa số nhân viên phụ trách công tác giám sát NKBV chưa được đào tạo thực hiện giám sát chuyên trách. Nguồn lực cho KSNK còn hạn hẹp, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác KSNK tại nhiều bệnh viện (BV) chưa được đầu tư đúng mức, chi phí cho KSNK chưa được chi đúng, chi đủ.

“Cả nước còn tới 16,2% số BV có trên 150 giường bệnh chưa thành lập khoa KSNK; 26,3% số BV đã thành lập khoa KSNK nhưng chưa bổ nhiệm Trưởng khoa KSNK; 24,1% lãnh đạo khoa/tổ KSNK không được đào tạo từ ngành y, hoặc có trình độ cao đẳng, trung cấp và sơ học. Hệ thống quản lý KSNK còn chưa phát huy hết vai trò trách nhiệm trong việc triển khai, điều hành các hoạt động KSNK” - Cục trưởng Cục Quản lý KCB cho hay.

Bên cạnh đó, các trường khối ngành sức khỏe chưa có chuyên ngành đào tạo KSNK và vẫn thiếu chương trình đào tạo KSNK chuyên sâu. Một số trường y, BV có chương trình đạo tạo định hướng KSNK, nhưng chưa thống nhất toàn quốc. Nhiều nhân viên BV chưa đánh giá đúng tầm quan trọng của vệ sinh tay trong chăm sóc,  điều trị nên chưa có thói quen sử dụng găng tay trong các thủ thuật, kỹ thuật thông thường. Các cơ sở y tế còn  thiếu phương tiện vệ sinh tay (bồn, chậu, dung dịch vệ sinh tay) cũng như thiếu đội ngũ giám sát NKBV và chưa sử dụng kết quả giám sát tuân thủ trong cải thiện chất lượng chăm sóc, điều trị.

Nơi rửa dụng cụ và giặt là của nhiều BV không đảm bảo vệ sinh
Nơi rửa dụng cụ và giặt là của nhiều BV không đảm bảo vệ sinh

Mà việc thực hiện không tốt công tác kiểm soát nhiễm khuẩn (KSNK) làm tăng nguy cơ lây lan các bệnh dịch trong bệnh viện (BV) và cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh đã và đang xuất hiện nhiều bệnh dịch mới và các vi khuẩn đa kháng, siêu kháng với thuốc kháng sinh. Việc thực hiện không tốt công tác KSNK làm tăng nguy cơ lây lan các bệnh dịch trong BV và cộng đồng, nhất là trong bối cảnh hiện nay xuất hiện nhiều tác nhân gây dịch mới và các vi khuẩn đa kháng, siêu kháng với thuốc kháng sinh

Để khắc phục những hạn chế trên, nhằm nâng cao chất lượng KCB, giảm thiểu sự lây nhiễm trong BV, ngành y tế đã có nhiều giải pháp để nâng cao công tác KSNK. Hiện đã thực hiện giám sát ca bệnh NKBV, giám sát tuân thủ vệ sinh tay, giám sát tuân thủ các quy trình KSNK, giám sát vi sinh vật gây NKBV và kháng kháng sinh, từng bước chuẩn hóa công tác khử khuẩn, tiệt khuẩn, tăng cường vệ sinh bệnh viện, chủ động phòng chống bệnh dịch... Bộ Y tế đã chỉ đạo hơn 200 BV ký cam kết triển khai các giải pháp tăng cường KSNK, phòng ngừa lây nhiễm bệnh trong BV với việc tăng cường giám sát tuân thủ thực hành KSNK, áp dụng các biện pháp phòng ngừa, cách ly theo đúng hướng dẫn chuyên môn KSNK đã ban hành nhằm giảm thiểu tỷ lệ NKBV đến mức thấp nhất.

Thanh Hằng

Các tin khác

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 (Bộ Công an) tổ chức Hội thảo khoa học thường niên năm 2026 với chủ đề "Nội khoa 4.0 – Kết nối tri thức, nâng tầm điều trị", quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, cập nhật những tiến bộ mới của y học hiện đại, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào khám, chữa bệnh.

Bộ Y tế chưa cấp phép cho sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc

Bộ Y tế chưa cấp phép cho sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc

Sở Y tế Hà Nội khẳng định, đến nay, Bộ Y tế chưa cấp phép cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc nào tại Việt Nam thực hiện phương pháp tế bào gốc hay cung cấp sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc người như các thông tin quảng cáo.

Cuộc tìm kiếm và vá lại những "trái tim lỗi"

Cuộc tìm kiếm và vá lại những "trái tim lỗi"

Nhiều trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh tại Việt Nam không gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khoẻ, cho đến một ngày bác sĩ tìm ra bệnh. Nhận diện sớm là "chìa khóa vàng", nhưng làm sao để chiếc chìa khóa ấy đến tay những gia đình nghèo ở vùng nông thôn, xa xôi, nơi điều kiện y tế còn thiếu thốn?

Hà Nội kiểm tra bút tiêm giảm cân bán trên các nền tảng mạng xã hội

Hà Nội kiểm tra bút tiêm giảm cân bán trên các nền tảng mạng xã hội

Sở Y tế Hà Nội đề nghị phối hợp kiểm tra, xác minh về tình trạng lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến để quảng cáo, kinh doanh bút tiêm giảm cân không rõ nguồn gốc, xuất xứ, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Cá nóc: Món ngon hay canh bạc với tử thần?

Cá nóc: Món ngon hay canh bạc với tử thần?

Trên các sạp cá ở nhiều làng biển Quảng Trị, cá nóc vẫn được bày bán. Người bán thoăn thoắt cắt đầu, lột da, bỏ nội tạng; người mua xách về chế biến như một món ăn quen thuộc. Điều đáng nói, tất cả đều biết đây là loài cá có thể gây ngộ độc đến chết người. Dù nhiều vụ ngộ độc nghiêm trọng liên tiếp xảy ra, dù ngành y tế nhiều năm khuyến cáo không sử dụng dưới mọi hình thức, tập quán ăn cá nóc vẫn tồn tại dai dẳng.

Bác sĩ Bệnh viện Tâm Anh mổ ung thư bằng hai “siêu” robot phối hợp

Bác sĩ Bệnh viện Tâm Anh mổ ung thư bằng hai “siêu” robot phối hợp

Kỹ thuật cao cấp hàng đầu Dual Console được thực hiện lần đầu tiên tại Việt Nam, bởi 2 chuyên gia Tiết niệu, cùng điều khiển “siêu robot” Da Vinci Xi (Mỹ) phẫu thuật ca ung thư tuyến tiền liệt phức tạp chỉ trong khoảng 40 phút, tăng độ an toàn và hiệu quả điều trị lên rất cao.

Tỷ lệ thuốc giả phát hiện tại Việt Nam dưới 0,1%

Tỷ lệ thuốc giả phát hiện tại Việt Nam dưới 0,1%

Theo Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), tỷ lệ thuốc không đạt chất lượng do hệ thống kiểm tra nhà nước thực hiện từ đầu năm đến nay vẫn duy ở mức thấp dưới 1%; tỷ lệ thuốc giả tính trên số mẫu lấy kiểm tra dưới 0,1%.

Tôn vinh những thanh niên khuyết tật vươn lên trong cuộc sống

Tôn vinh những thanh niên khuyết tật vươn lên trong cuộc sống

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, bên cạnh việc tôn vinh các tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, chương trình "Toả sáng Nghị lực Việt" sẽ triển khai các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, tham gia dự án, chuyển đổi số, lan tỏa những câu chuyện truyền cảm hứng đến cộng đồng.

Đề xuất nâng tuổi người hiến tạng cho sống lên 25 tuổi

Đề xuất nâng tuổi người hiến tạng cho sống lên 25 tuổi

Theo đại diện Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, dự thảo sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác đã đề xuất nâng độ tuổi người hiến tạng không cùng huyết thống lên 25 tuổi nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán nội tạng trái phép.

Vinmec phẫu thuật hai chiều bằng robot cách xa 1.700 km

Vinmec phẫu thuật hai chiều bằng robot cách xa 1.700 km

Ngày 3/8, Sở Y tế Hà Nội và Sở Y tế Cần Thơ phối hợp cùng Hệ thống Y tế Vinmec công bố triển khai thành công ca phẫu thuật robot hai chiều từ xa đầu tiên tại Việt Nam, đặt nền móng cho mạng lưới “ngoại khoa không khoảng cách” và mở ra bước ngoặt mang tính cách mạng cho y tế nước nhà.

Cụ ông nguy kịch do vi khuẩn đường ruột và giun lươn

Cụ ông nguy kịch do vi khuẩn đường ruột và giun lươn

Tưởng mắc viêm màng não, cụ ông 72 tuổi nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Nhưng khi lên tuyến trên, kết quả xét nghiệm lại cho thấy, vi khuẩn E.coli vốn chỉ cư trú trong đường tiêu hóa, lại bất ngờ xuất hiện trong dịch não tủy của cụ ông.