Khó khăn chống sách lậu?!
Không chấp nhận tình trạng sách của đơn vị bị “luộc” một cách trắng trợn mãi, mới đây nhất, First News đã quyết định dồn công sức thu thập chứng cứ, chính thức khởi kiện 2 trường ngoại ngữ ra tòa. Lần hòa giải thứ nhất không thành mặc dù đơn vị vi phạm đã chấp nhận xin lỗi công khai và thương lượng bồi thường. Lý do, theo ông Nguyễn Văn Phước, Giám đốc First News, là bởi chuyện đòi bồi thường không phải mục đích chính của First News.
Cảnh tỉnh và kêu gọi các đồng nghiệp khác cùng kiên trì tiếp tục chung tay đấu tranh với sách lậu mới là thông điệp chính từ vụ kiện. Thế nhưng, đến thời điểm này, những động thái hưởng ứng vẫn khá hiếm hoi.
Mới đây, ông Nguyễn Minh Nhựt, Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ chia sẻ rằng đơn vị đã không còn mặn mà lắm với đấu tranh chống nạn in lậu. Bởi lẽ, kinh nghiệm nhiều năm qua cho thấy, việc nhìn thấy sách vi phạm bán tràn lan ra đấy nhưng để thu thập được chứng cứ thì mất rất nhiều công sức. Bắt được thủ phạm rồi, việc xử lý cũng… nhẹ hều. Chưa kể, việc phải dắt nhau ra tòa lâu nay vẫn là chuyện “vô phúc phải đáo tụng đình”. Có được bồi thường đi chăng nữa cũng không thấm tháp gì so với thiệt hại và tâm sức của người vác đơn đi kiện.
Lúng túng xử lý
Thực tế, không chỉ có các đơn vị bị xâm phạm lợi ích mới bức xúc mà ngay với đơn vị trực tiếp quản lý hoạt động xuất bản là Sở Thông tin và Truyền thông TP Hồ Chí Minh cũng… “kêu trời” trước các vi phạm trong hoạt động xuất bản. Lực lượng mỏng đã khiến công tác kiểm soát gặp khó đã đành, nhiều cái khó còn bắt nguồn từ chính các quy định trong hoạt động xuất bản lâu nay.
Bởi, theo quy định, trước khi xuất bản, nhà xuất bản đăng ký kế hoạch với Bộ Thông tin và Truyền thông. Thông tin về hoạt động xuất bản chủ yếu diễn ra ở Bộ. Những thông tin này không được hoặc ít được gửi về địa phương. Do đó cơ quan quản lý địa phương không đọc lưu chiểu các xuất bản phẩm do nhà xuất bản cấp phép mà chỉ tiến hành đọc lưu chiểu đối với những tài liệu không kinh doanh do thành phố cấp phép. Ngay quy trình và cách thức xử lý khi có dấu hiệu vi phạm nhất là có liên quan đến nội dung xuất bản phẩm chưa có. Lâu nay, việc phát hiện và xử lý thường thông qua dư luận báo chí…
Khắc phục tình trạng nói trên, khá nhiều giải pháp được đưa ra từ cơ quan quản lý nhà nước cho đến các đơn vị trực tiếp hoạt động xuất bản: đưa in lậu vào tội làm giả hàng hóa, quy định rõ hơn công tác quản lý nhà nước hoạt động xuất bản tại địa phương nhằm đảm bảo chính quyền địa phương nắm đầy đủ thông tin liên quan đến hoạt động xuất bản ở các cấp, tăng thẩm quyền kiểm tra, xử lý, xem xét lại điều kiện cấp giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm…
Tuy nhiên, các đề xuất này có được chấp nhận hay không vẫn còn phải... chờ việc sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản được thực hiện trong thời gian tới
