Nhà lãnh đạo cứng rắn của Hamas vừa bị ám sát là ai?

Thủ lĩnh Hamas Ismail Haniyeh vừa bị ám sát ở Iran được đánh giá là một nhà lãnh đạo chính trị kì cựu và dẫn đầu các cuộc đàm phán của Hamas với các bên, bao gồm cả Israel.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay (31/7) xác nhận thủ lĩnh chính trị cao nhất của phong trào Hamas Ismail Haniyeh đã thiệt mạng trong một vụ tấn công tại thủ đô Tehran của Iran, dấy lên lo ngại về nguy cơ căng thẳng leo thang ở Trung Đông.

Nhà lãnh đạo cứng rắn của Hamas vừa bị ám sát là ai? -0
Thủ lĩnh Hamas Ismail Haniyeh trả lời một cuộc họp báo. Ảnh: GettyImages

Tình tiết vụ ám sát chưa được tiết lộ. Ông Haniyeh và một vệ sĩ thân cận đã qua đời khi nơi ở của ông bị nhắm mục tiêu sau khi dự lễ nhậm chức của tân Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Hamas đổ lỗi cho Israel thực hiện vụ tấn công.

Theo Reuters, ông Haniyeh năm nay 62 tuổi, sinh ra tại một trại tị nạn gần thành phố Gaza và theo học tại Đại học Hồi giáo cách nơi sinh sống không xa. Ông gia nhập Hamas cuối những năm 1980, thời điểm xảy ra cuộc phản kháng mang tên Intifada đầu tiên của người Palestine ở Dải Gaza.

Nhà lãnh đạo cứng rắn của Hamas vừa bị ám sát là ai? -0
Lực lượng Israel đụng độ người Palestine trong đợt Intifada lần đầu tiên. Ảnh: MiddleEastMonitor

Hamas chủ trương phản kháng Israel bằng các biện pháp vũ trang. Trong cuộc Intifada đầu tiên, ông Haniyeh từng bị Israel bắt giữ và trục xuất khỏi Dải Gaza trong một thời gian. Ông là một trong những học trò gần gũi nhất, được người sáng lập Hamas Ahmad Yassin coi là thành viên gia đình.

Năm 1994, ông Haniyeh từng phát biểu với Reuters rằng, người sáng lập Hamas Yassin chính là "hình mẫu cho người Palestine trẻ tuổi". "Chúng tôi học được từ ông ấy sự hi sinh vì Hồi giáo và không quỳ gối trước những kẻ muốn áp đặt", ông Haniyeh nói.

Năm 2003, ông Haniyeh trở thành trợ lý của ông Yassin. Một năm sau, ông Yassin bị ám sát. CNN cho biết, ông Haniyeh trở thành thành viên "ban lãnh đạo tập thể" của Hamas năm 2004 và được bổ nhiệm làm Thủ tướng trong Chính quyền Palestine năm 2006 nhờ chiến thắng của Hamas trong cuộc bầu cử Quốc hội Palestine.

Năm 2007, căng thẳng giữa Hamas và Fatah (có tên chính thức là Phong trào giải phóng dân tộc Palestine, hiện dẫn đầu Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) – đại diện chính thức của người Palestine tại Liên hợp quốc) leo thang, dẫn đến việc Fatah rút khỏi Dải Gaza.

Giới quan sát nhận định, từ mốc thời gian đó, thái độ cứng rắn của Hamas với Israel tăng lên. Năm 2012, khi được Reuters hỏi rằng, liệu Hamas có từ bỏ đấu tranh vũ trang hay không, ông Haniyeh trả lời: "Tất nhiên là không". "Nó sẽ diễn ra dưới mọi hình thức, kháng cự của người dân, kháng cự chính trị, ngoại giao và quân sự", ông Haniyeh nói.

Ông Haniyeh từ lâu có vai trò trung tâm trong các nỗ lực ngoại giao của Hamas. Ông từng tham gia các cuộc đàm phán hòa bình với cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter và gặp gỡ Quốc vương Qatar Sheikh Hamad bin Khalifa al-Thani. Năm 2017, ông Haniyeh trở thành thủ lĩnh chính trị cao nhất của Hamas nhưng bị Mỹ đưa vào danh sách khủng bố.

Nhà lãnh đạo cứng rắn của Hamas vừa bị ám sát là ai? -0
Ông Haniyeh gặp cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter hồi năm 2009 ở thành phố Gaza. Ảnh: GettyImages

Reuters cho biết, cũng từ năm 2017, ông Haniyeh chủ yếu đi lại giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar để tham gia các cuộc đàm phán với đồng minh, cũng như các cuộc thảo luận về ngừng bắn với Israel mỗi khi nổ ra đụng độ. Từ khi cuộc chiến mới nhất tại Dải Gaza nổ ra tháng 10/2023, ông Haniyeh là người có tiếng nói quyết định trong các cuộc thảo luận gián tiếp với Israel.

Ông Haniyeh được đánh giá là một người cứng rắn nhưng thực dụng và sẵn sàng tham gia các tiến trình ngoại giao. Tháng 4/2024, các cuộc không kích của Israel khiến 3 con trai và 4 cháu của ông Haniyeh thiệt mạng. Vào thời điểm đó, ông Haniyeh – người đang ở Qatar – khẳng định cái chết của họ sẽ không ảnh hưởng đến đàm phán về lệnh ngừng bắn và việc trao trả con tin.

"Bất kỳ ai nghĩ rằng việc nhắm vào các con tôi trong các cuộc đàm phán và trước khi một thỏa thuận được thống nhất, sẽ buộc Hamas phải từ bỏ các yêu cầu của mình, thì đều là ảo tưởng", ông nói.

Đến tháng 6/2024, bình luận về việc 10 thành viên gia đình em gái thiệt mạng vì hỏa lực Israel, ông Haniyeh một lần nữa tuyên bố Hamas không chấp nhận bất cứ thỏa thuận nào về tình hình Dải Gaza nếu nó không bao gồm một lệnh ngừng bắn lâu dài và việc Israel phải chấm dứt chiến dịch tấn công.

Nhà lãnh đạo cứng rắn của Hamas vừa bị ám sát là ai? -0
Ông Haniyeh gặp lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei vài giờ trước khi bị ám sát. Ảnh: New York Times

"Nếu Israel cho rằng việc họ tấn công gia đình tôi sẽ khiến quan điểm của chúng tôi thay đổi, thì họ đã ảo tưởng", ông Haniyeh tuyên bố, theo Reuters.

Việc ông Haniyeh thiệt mạng được dự báo là sẽ tác động xấu đến các cuộc đàm phán đang diễn ra. Sau 10 tháng giao tranh, gần 40.000 người ở Dải Gaza đã thiệt mạng, nhưng Hamas và Israel vẫn chưa thể đi đến một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Bên cạnh đó, vụ việc cũng có thể làm leo thang căng thẳng giữa Iran và Israel. Theo New York Times, Iran đang tổ chức một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, một sự kiện chỉ diễn ra trong những hoàn cảnh đặc biệt.

Thái An

Các tin khác

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Tuyên bố xả 400 triệu thùng dầu của IEA ngày 11/3 đánh dấu đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất từ trước đến nay của cơ quan này. Tuy nhiên trong lịch sử, cơ chế trên đã từng được IEA kích hoạt tới 4 lần khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt cú sốc lớn về nguồn cung.

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hôm nay (6/3), xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bước sang ngày thứ bảy. Sau khi tuyên bố phá hủy hàng trăm bệ phóng tên lửa trên mặt đất của Tehran, quân đội Israel cho biết mục tiêu tiếp theo là các thành phố tên lửa dưới lòng đất. Trong hàng chục năm qua, Iran luôn coi hệ thống này là trụ cột của chiến lược răn đe quân sự. Nhưng ở bối cảnh hiện tại, nhiều chuyên gia và giới phân tích lại cho rằng các mạng lưới ngầm bắt đầu lộ ra các điểm yếu.

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Israel được cho là đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông ở thủ đô Tehran để theo dõi hành tung của vệ sĩ thân cận với Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác trước khi tung đòn tấn công quyết định ngay khi mở màn chiến dịch quân sự.

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Khi Mỹ mở chiến dịch tấn công vào chương trình hạt nhân Iran, nước này phải đối mặt với một nghịch lý: cuộc khủng hoảng hiện nay có một phần nguồn gốc từ chính quyết sách của Washington cách đây nhiều thập kỷ, khi họ chủ động cung cấp công nghệ hạt nhân cho Tehran.

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Từ chỗ Iran là trụ cột trong chiến lược “liên minh ngoại vi” giúp Israel phá thế cô lập thời lập quốc, hai nước sau đó coi đối phương là kẻ thù sống còn. Sự đảo chiều ấy bắt nguồn từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, gắn chặt với một nguyên tắc an ninh cốt lõi của Israel là học thuyết Begin – quyết tâm không cho phép bất cứ đối thủ khu vực nào sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Thiếu tướng Hans Paul Oster (9/8/1887 - 9/4/1945) là một tướng quân trong Các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc Xã (ĐQX) và cũng là một nhân vật lãnh đạo trong phong trào kháng ĐQX giai đoạn 1938-1943.

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Suốt gần 4 thập kỷ, bóng tối bao trùm cao tốc A6 của nước Pháp, nơi hàng chục thiếu nữ và phụ nữ trẻ lần lượt biến mất hoặc bị sát hại, tạo nên nỗi ám ảnh đối với cộng đồng, phía sau là chuỗi sai lầm tư pháp, trong đó có quyết định tiêu hủy tang chứng của tòa án.

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Năm 1963, tại Hoa Kỳ, nữ điệp viên mật Liên Xô, Đại úy Maria Dobrova bất ngờ mất tích. Sau 4 năm tìm kiếm, đến năm 1967, Tổng cục Tình báo quân sự kết luận: hiện tại không thể xác định được nguyên nhân mất tích của bà. Có khả năng bà đã rơi vào tay các cơ quan tình báo Mỹ, hoặc đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Trung đoàn Cận vệ Độc lập số 154 Preobrazhensky tham gia lễ diễu binh, diễu hành nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 trên Quảng trường Ba Đình ở thủ đô Hà Nội là đơn vị có bề dày truyền thống, được ví như “biểu tượng của vinh quang và danh dự quân sự” của Liên bang Nga.

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Ra đời năm 1977 ở Nigeria, châu Phi nhưng hoạt động chủ yếu ở nước Anh và một số các quốc gia châu Âu với hơn 130.000 thành viên, băng nhóm Black Axe (Lưỡi rìu đen) mỗi năm kiếm được 3,8 tỉ bảng Anh (tương đương 5 tỉ USD) thông qua các hoạt động buôn bán ma túy, buôn người, mại dâm, bắt cóc, tống tiền, hãm hiếp và giết người…

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Ken Ofori-Atta, cựu Bộ trưởng Tài chính Ghana, bị cáo buộc liên quan việc sử dụng quỹ công cho dự án Nhà thờ Quốc gia trị giá khoảng 58 triệu USD. Từng là gương mặt đại diện cho chính sách tài chính quốc gia, ông hiện phải đối diện những cáo buộc nghiêm trọng cùng lệnh truy nã đỏ của Interpol.

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Giữa vùng biên giới đầy cạm bẫy của “tam giác vàng Nam Mỹ” sau nhiều tháng bị truy lùng khắp lục địa, một trong những nghi phạm ma túy khét tiếng nhất đã sa lưới trong chiến dịch mật phối hợp nhiều quốc gia.

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Ivan William Stanley Moss (15/6/1921 - 9/8/1965, còn có các tên gọi khác là W. Stanley Moss hoặc Billy Moss) là một sĩ quan quân đội Anh trong Thế chiến II, và sau này ông trở thành nhà văn, phát thanh viên, ký giả, và nhà du hành hết sức thành công. Ông Stanley Moss từng phục vụ trong Lực lượng cận vệ Coldstream và Ban điều hành các hoạt động đặc biệt (SOE).

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Một chuyên viên công nghệ tại cơ quan phân tích tình báo Mỹ bị cáo buộc đã làm rò rỉ tài liệu chiến lược an ninh quốc gia. Theo cáo trạng, người này bị nghi đã sao chép dữ liệu mật vào USB, sau đó giấu tại một công viên để chuyển cho đối tượng mà anh ta tin là đại diện của chính phủ nước ngoài.