Mùa mưa ở Lâm Đồng đang bước vào cao điểm. Những trận mưa nặng hạt kéo dài đã “đánh thức” những hiểm họa âm ỉ dưới lòng đất. Từ sườn đồi, mái taluy đường đến các khu dân cư vùng trũng thấp, đất đá tại nhiều nơi đang có dấu hiệu mất ổn định, có thể đổ trượt bất cứ lúc nào. Không ít gia đình phải sống trong cảnh thấp thỏm mỗi khi mây đen kéo về.
Tại tổ dân phố Cây Xoài, phường Đông Gia Nghĩa, những ngày mưa liên tiếp khiến đất đai nhão nước, nhiều vị trí xuất hiện dấu hiệu sạt trượt. Ông Vũ Văn Tề, người dân địa phương cho biết, phần đất của gia đình rộng khoảng 0,5ha đã xuất hiện nhiều vết nứt và điểm sạt trượt trên bề mặt. Những đường nứt chạy ngang dọc nền đất, ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích hoa màu, khiến gia đình không khỏi lo lắng.
Đáng ngại hơn, cách khu vực sạt trượt chỉ khoảng 5m là một căn nhà kiên cố rộng khoảng 120m². Hiện công trình chưa ghi nhận dấu hiệu nứt, lún, nhưng nếu cung trượt tiếp tục phát triển, đất đá có thể ảnh hưởng đến căn nhà và đe dọa an toàn của những người bên trong.
Tại Km2+253,5, đường vận hành 08, khu vực cửa nhận nước Nhà máy Thủy điện Đắk R’tíh bậc dưới, mái taluy dương cũng xuất hiện dấu hiệu mất ổn định. Đất và bùn từ phía trên trượt xuống, bồi lấp mương thoát nước. Nếu mưa lớn tiếp tục trút xuống, cung sạt có thể mở rộng, kéo theo đất đá, bùn đất tràn xuống mặt đường, đe dọa trực tiếp người và phương tiện qua lại.
Trước diễn biến bất thường của địa chất, chính quyền địa phương đã khuyến cáo người dân tại các khu vực nguy hiểm, cắm biển cảnh báo, hạn chế phương tiện qua lại ở những vị trí có nguy cơ mất an toàn, đồng thời khơi thông hệ thống thoát nước và tăng cường theo dõi diễn biến sạt lở để chủ động phương án ứng phó.
Đáng lo ngại hơn cả là tình trạng sạt trượt tiếp tục uy hiếp khu tái định cư Đưng K’Nớ 5, xã Đam Rông 4 - nơi vốn được xây dựng với mục tiêu đưa người dân ở những khu vực có nguy cơ thiên tai đến nơi ở an toàn hơn. Tại đây, những vết nứt và cung sạt từ phía taluy dương ngày càng phát triển, đất đá đổ trượt xuống khu dân cư phía dưới, gây hư hỏng nhà cửa, tài sản và đường sá.
Khu tái định cư có quy mô khoảng 15ha, tổng vốn đầu tư 38 tỷ đồng. Giai đoạn 1 của dự án đã hoàn thành, bàn giao đất cho 73 hộ dân từ năm 2020. Thế nhưng, sau một thời gian đưa vào sử dụng, nhiều vị trí trong khu tái định cư xuất hiện sạt lở, sụt lún. Mưa lớn kéo dài khiến những sườn đồi xung quanh mất ổn định, hình thành nhiều cung trượt. Ở không ít vị trí, mái taluy bị nước mưa xói sâu, tạo thành những vách đất cao, dựng đứng, áp sát nhà dân.
Có nơi, đất phía dưới bị cuốn trôi khiến các công trình phụ nghiêng, đổ. Nền đất nứt, sụt kéo theo mương thoát nước và một số hạng mục bê tông bị đứt gãy. Khi hệ thống thoát nước không còn nguyên vẹn, nước từ trên cao tiếp tục tìm đường chảy qua những vị trí hư hỏng, khoét sâu vào nền đất, khiến tình trạng sạt trượt càng thêm nghiêm trọng. Chính quyền địa phương đã dựng biển cảnh báo tại những vị trí nguy hiểm, đồng thời theo dõi sát diễn biến để chủ động phương án ứng phó.
Theo ông Khổng Hữu Kiên, Chủ tịch UBND xã Đam Rông 4, trước diễn biến phức tạp của nguy cơ sạt trượt đất, đe dọa tính mạng và tài sản của người dân, địa phương đã khẩn trương di dời 13 hộ dân trong vùng nguy hiểm của khu tái định cư đến nơi an toàn. Những hộ này được bảo đảm nơi ăn, chốn ở và các chế độ hỗ trợ theo quy định.
Trước đó, UBND tỉnh Lâm Đồng đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại khu tái định cư Đưng K’Nớ 5, yêu cầu triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn cho người dân và xử lý những khu vực nguy hiểm.
Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Lâm Đồng, mưa lớn những ngày qua đã gây nhiều thiệt hại về tài sản của người dân. Từ ngày 9/9 đến nay, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh có mưa vừa đến mưa to; trong đó
