Người phát ngôn - Một nghề hấp dẫn

Người phát ngôn là một loại chức danh hiện đang phổ biến trong các bộ, ngành chính quyền ở nhiều nước trên thế giới. Chính quyền các cấp và các tổ chức ở Mỹ tổng cộng có tới hơn 4 vạn người phát ngôn. Tại Nga, phát ngôn được coi là một loại chức nghiệp, tiếng Nga thường gọi họ là "thư ký tin tức".

Ngày 30/6/2010, tại Bắc Kinh lần đầu tiên đã tổ chức cuộc họp mặt đội ngũ những người phát ngôn tin tức thuộc 11 bộ, ngành trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Mỹ dùng luật để ràng buộc người phát ngôn

Theo khảo chứng của các nhà sử học Mỹ, chức danh người phát ngôn ở Mỹ sớm có từ giữa thế kỷ XIX, Tổng thống Mỹ đầu tiên sử dụng người phát ngôn tin tức là Adrew Jackson, Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ thứ 7 (1829-1837). Đến  đầu thế kỷ XX, William Taft, Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ thứ 27 (1909-1913) là tổng thống đầu tiên đưa ra quy chế mỗi tuần người phát ngôn Nhà Trắng tổ chức 2 lần họp báo và chiêu đãi các ký giả. Các đời tổng thống kế tiếp  về sau tuy vẫn duy trì chế độ người phát ngôn họp báo tại Nhà Trắng nhưng thời gian định kỳ giữa hai lần dài hơn; đồng thời sau đó chế độ phát ngôn cũng được kiến lập tại các bang toàn nước Mỹ.

Cùng với chế độ người phát ngôn của các cơ quan bộ, ngành chính quyền, chính phủ, hạ viện, thượng viện..., ở Mỹ còn có Hiệp hội Người truyền bá tin tức Chính phủ Mỹ. Đến nay Mỹ là nước có  đội ngũ người phát ngôn thuộc các cấp chính quyền và tổ chức đông nhất thế giới; Đồng thời, Mỹ cũng đã thực hiện luật hóa chế độ người phát ngôn; Luật này quy định, những quan chức tự ý từ chối cung cấp tin tức sẽ phải chịu thẩm tra tư pháp và  có thể bị phạt tiền...

Luật phát ngôn chính là sự ràng buộc người phát ngôn vào những quy định ngặt nghèo có lợi cho chính phủ.

Người phát ngôn tin tức của Nhà Trắng luôn phải đối mặt với những câu hỏi của giới phóng viên báo chí.
Người phát ngôn tin tức của Nhà Trắng luôn phải đối mặt với những câu hỏi của giới phóng viên báo chí.

Thư ký tin tức Nga đang trở nên hấp dẫn

Nga không đưa ra chế độ người phát ngôn và cũng không có luật riêng về phát ngôn. Ở Nga, phát ngôn tin tức được coi là một loại chức nghiệp, người làm công việc này gọi là thư ký tin tức.

Chức vị thư ký tin tức bắt đầu có từ  thời kỳ Liên Xô. Lúc đó, thư ký tin tức đại diện cho nhà nước và chính phủ cung cấp những tin tức chính thức cho  giới báo chí, đài phát thanh, truyền hình và công chúng... Cùng với sự phát triển xã hội và kinh tế, thư ký tin tức tại Nga không chỉ tồn tại ở cơ quan chính phủ mà dần mở rộng tới  các loại tổ chức như các nhà máy lớn, tập đoàn công ty, cộng đồng xã hội..., thậm chí ngay cả các doanh nhân cũng có thể mời tuyển thư ký tin tức riêng cho mình. Theo báo chí, thư ký tin tức ở Nga đang dần trở thành một công việc  hấp dẫn.

Giới phân tích Nga cho rằng, thư ký tin tức là cánh tay đắc lực của tổng thống, thủ tướng, bộ trưởng Ngoại giao, tập đoàn hoặc công ty lớn... Cho nên có thể khẳng định rằng, không phải  bất kỳ người nào cũng có thể dễ dàng  làm được công việc này, bởi đa số họ đều được học hành cơ bản nghiêm túc, tốt nghiệp đại học từ các trường danh tiếng ở Nga như Đại học quốc lập Moskva, Đại học Quan hệ quốc tế Moskva,... với các chuyên ngành liên quan đến quan hệ cộng đồng, báo chí, luật học, triết học...

Ví dụ như Limakova, sau tốt nghiệp  triết học và báo chí Moskva, đã từng làm phóng viên báo chí, bình luận viên chính trị, rồi công tác tại ban tin tức chính phủ, sau đó được bổ nhiệm làm thư ký tin tức cho Tổng thống Medvedev.

Một nhóm chuyên gia Nga đã tổng kết, người muốn trở thành thư ký tin tức cho những lãnh đạo cấp quốc gia hoặc ông chủ các tập đoàn, công ty lớn... nếu chỉ được đào tạo và trải nghiệm qua các công việc liên quan vẫn chưa đủ, mà họ còn phải rèn luyện để có những tố chất cơ bản: Học thức uyên bác, kinh nghiệm quan hệ công chúng phong phú, giỏi giữ bí mật, duy trì được quan điểm nhất trí với cấp trên, có ý thức kỷ luật, am hiểu về sự phục tùng...

Hơn nữa, phong cách ăn mặc, trang điểm, biểu hiện bề ngoài và diện mạo tinh thần của thư ký tin tức cũng rất quan trọng. Những tố chất này không chỉ giúp tăng thêm sự tự tin, mà còn tạo nên sự thân thiện, gần gũi hấp dẫn, góp phần cho họ làm tốt chức trách  và thành công trong nhiệm vụ.

Người phát ngôn của Israel thường phải trực suốt ngày đêm

Trong tình hình đặc biệt của Israel, mỗi hành động của nước này đều dẫn đến sự chú ý của cộng đồng quốc tế, cho nên công việc hằng ngày của người phát ngôn tại Israel rất bận rộn, nhất là ở một số bộ, ngành nhạy cảm như Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Thủ tướng chính phủ,... người phát ngôn ở những cơ quan này không phải chỉ có một người mà là một văn phòng riêng. Tiêu chuẩn tiên quyết người phát ngôn được tuyển chọn vào những văn phòng này phải thông thạo ít nhất 2 ngoại ngữ, mỗi tổ vừa có người nghe nói lưu loát tiếng Anh,  Hezbollah, vừa có cả người giỏi tiếng Nga, Arập...

Được biết, phóng viên nước ngoài đến tác nghiệp ở Israel, mỗi người đều có một phương thức riêng để liên hệ với người phát ngôn các bộ, ngành, Chính phủ Israel. Đường dây điện thoại nóng của Văn phòng người phát ngôn Bộ Quốc phòng Israel luôn có một nhóm người trực 24 giờ/ngày. Mỗi khi có sự kiện đột xuất, các phóng viên báo chí có thể quay gọi số điện thoại đến người phát ngôn phụ trách các khu vực khác nhau để hỏi về tình hình mới nhất của các sự kiện mình quan tâm.

Thậm chí có những sự kiện mới phát sinh, văn phòng người phát ngôn Israel chủ động cung cấp tin cho các phóng viên. Đây được coi là bước tiến chưa có tiền lệ trong thời đại thông tin ở Israel

Nguyễn Mau (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.