Người một lần bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Cụ Nguyễn Mạnh Hùng năm nay đã bước sang tuổi 89, nhưng do giữ nếp sống thanh bạch, lạc quan, nên tuy tuổi đã cao, sức yếu, nhưng trí óc cụ vẫn còn minh mẫn. Qua trò chuyện, chúng tôi được biết cụ Hùng đã tham gia cách mạng tại Hà Nội từ năm 1943, trực tiếp tham gia khởi nghĩa giành chính quyền trong mùa thu tháng Tám lịch sử năm 1945.

Cụ được Xứ uỷ Bắc Kỳ cử sang lực lượng Công an cách mạng cuối năm 1946, đã từng giữ cương vị Trưởng Ty Công an Bắc Ninh khi vừa 26 tuổi. Một trong những kỷ niệm mà cụ Nguyễn Mạnh Hùng nhớ mãi là công tác bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh trong dịp bầu cử Quốc hội khoá I năm 1946 tại Thủ đô Hà Nội.

Chỉ sau khi nhân dân ta tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi có một ngày, ngày 20/8/1945, dưới danh nghĩa là lực lượng của phe Đồng Minh chống phátxít vào Việt Nam để giải giáp quân đội Nhật, 20 vạn quân Tưởng do tướng Lư Hán cầm đầu kéo vào nước ta, đóng quân từ biên giới phía Bắc cho đến vĩ tuyến 16. Đi theo đội quân Tàu - Tưởng này là bọn phản động trong các đảng phái như "Việt Nam quốc dân đảng", "Việt Nam cách mạng đồng minh hội", "Phục quốc đảng"… âm mưu câu kết với quân đội ngoại bang hòng lật đổ Chính phủ Hồ Chí Minh. Ngày 22/8, phái bộ Mĩ đáp máy bay xuống sân bay Gia Lâm (Hà Nội), cùng đi với phái bộ Mĩ có một phái bộ Pháp do Sainteny cầm đầu, âm mưu cấu kết với Mĩ tái xâm lược Việt Nam.

Trong khi ở Nam Bộ, tiếng súng kháng chiến của quân và dân Sài Gòn - Gia Định đã nổ từ ngày 23/9/1945, thì tại Thủ đô Hà Nội, tình hình hoạt động của bọn phản động được sự hậu thuẫn của đội quân Tàu - Tưởng diễn ra vô cùng trắng trợn và phức tạp, với các hoạt động bắt cóc, ám sát cán bộ cách mạng, tống tiền những gia đình giàu có...

Đứng trước tình thế cách mạng Việt Nam ở thế "ngàn cân treo sợi tóc", Đảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn kiên trì, khôn khéo chèo lái con thuyền cách mạng vượt qua thác ghềnh. Để tránh mũi nhọn khủng bố của kẻ thù, ngày 11/11/1945, Đảng ta tuyên bố tự giải tán, rút vào hoạt động bí mật dưới danh nghĩa "Hội nghiên cứu chủ nghĩa Mác". Trong bối cảnh đó, tổ chức của Đảng vẫn chỉ đạo các công việc củng cố chính quyền, gấp rút xây dựng lực lượng tự vệ, lực lượng vũ trang nhân dân.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của chính quyền và nhân dân ta lúc này là tiến hành Tổng tuyển cử bầu Quốc hội của nước Việt Nam độc lập. Để nêu rõ ý nghĩa cuộc bầu cử quan trọng này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài "Ý nghĩa cuộc Tổng tuyển cử" trên báo Cứu Quốc ngày 31/12/1945. Bác khẳng định: "Tổng tuyển cử tức là tự do, bình đẳng; tức là dân chủ, đoàn kết/ Do Tổng tuyển cử mà toàn dân bầu ra Quốc hội. Quốc hội sẽ cử ra Chính phủ. Chính phủ đó thật là Chính phủ của toàn dân/ Vậy nên khẩu hiệu cuộc Tổng tuyển cử thứ nhất của nước Việt Nam ta phải là: Kháng chiến đến cùng để hoàn toàn giành độc lập! Ra sức phấn đấu để xây dựng nước nhà".

Ngày 5/1/1946, trước Tổng tuyển cử một ngày, Bác Hồ đã tới dự lễ míttinh đông hàng vạn người cổ động cho cuộc bầu cử được tổ chức tại khu Việt Nam Học xá (nay là khu vực phường Bách Khoa).

Trong thời gian này, ông Nguyễn Mạnh Hùng được tổ chức Thành uỷ giao kiêm nhiệm một số nhiệm vụ: Chủ tịch Ủy ban bảo vệ khu Đông Thành, uỷ viên Ban chấp hành Việt Nam Cứu quốc hội khu Hoàng Diệu, thành viên Ban Tuyên truyền (chức năng như Ban Tuyên giáo sau này) thuộc Thành uỷ Hà Nội.

Quá trình diễn ra cuộc Tổng tuyển cử, lực lượng tự vệ trong thanh niên, công nhân, học sinh, sinh viên dưới sự lãnh đạo của Thành uỷ và các Uỷ ban bảo vệ khu phố đã phối hợp với lực lượng Công an cách mạng làm tốt nhiệm vụ bảo đảm an toàn, trật tự phục vụ bầu cử trên địa bàn Thủ đô.

Sau cuộc Tổng tuyển cử thắng lợi, Thường vụ Thành uỷ quyết định tổ chức cuộc mít-tinh lớn tại Hà Nội, phục vụ lễ ra mắt cử tri của các vị đại biểu Quốc hội mới đắc cử. Địa điểm được chọn để tổ chức cuộc mít tinh cũng tại sân vận động Việt Nam Học xá. Ông Hùng được đồng chí Hoàng Tùng, khi đó là Phó bí thư Thành ủy trực tiếp giao nhiệm vụ làm trưởng ban tổ chức.

Ông nhớ lại: "Sau khi nhận nhiệm vụ, tâm trạng vui mừng và lo lắng lẫn lộn, điều tôi lo nhất là làm sao bảo đảm tuyệt đối an toàn cho cuộc mít-tinh và cho các vị đại biểu Quốc hội. Với một số kinh nghiệm trong thời gian hoạt động bí mật và được sự hỗ trợ của anh em bên Sở Liêm phóng Bắc Bộ, chúng tôi đã chọn địa điểm đặt lễ đài sao cho đoàn xe của các vị đại biểu ra vào dễ dàng. Lực lượng bảo vệ chủ yếu là chọn lựa từ các đồng chí trong đội tự vệ khu Đông Thành và tự vệ khu Việt Nam Học xá, số anh em này được tập dượt và bố trí bảo vệ chặt chẽ hành lang đoàn xe dự kiến sẽ đi, ngăn cách khối quần chúng với khu vực lễ đài".

Thời gian tuy đã trôi qua hơn nửa thế kỷ với bao biến cố, nhưng kỷ niệm buổi bảo vệ Bác đến dự cuộc míttinh lịch sử đầu năm 1946 vẫn còn tươi rói trong tâm trí người cán bộ Công an lão thành. Ông Nguyễn Mạnh Hùng chậm rãi kể: Ngày 12/1/1946, vào khoảng 14h, trên sân vận động ở khu Việt Nam Học xá đã tập trung hàng vạn quần chúng với cờ, hoa, băngrôn, biểu ngữ sẵn sàng đón đoàn đại biểu Quốc hội. Khi tôi đang đứng trên lễ đài điều khiển các đoàn quần chúng tiến vào quảng trường, thì một đồng chí trong đội bảo vệ từ ngoài chạy vào, báo cho biết là xe của đại biểu và xe của Bác Hồ đã đến. Thật hồi hộp và bất ngờ, vì trong chúng tôi không ai được biết là vị Chủ tịch nước muôn vàn kính yêu sẽ đến trực tiếp với đồng bào trong hoàn cảnh vô cùng bận rộn và căng thẳng lúc này. Tôi vội rời lễ đài chạy ra đón Bác.

Trong tiết trời Hà Nội còn se lạnh, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bộ đồ ka - ki giản dị, khuôn mặt của Bác hơi gầy, nhưng rạng ngời niềm vui qua đôi mắt sáng. Người sải những bước dài, làm mấy đồng chí cảnh vệ đi theo Bác có phần hơi vất vả trong việc bảo vệ. Khi chúng tôi đến gần, Bác chỉ tay về phía dãy nhà ký túc xá của học sinh ra hiệu là sẽ vào thăm khu đó. Bác nhanh nhẹn đi trước, chúng tôi theo sau. Tôi bảo một đồng chí bảo vệ chạy lên trước để có ý báo cho các sinh viên chuẩn bị đón Bác.

Khi Bác vào căn phòng đầu tiên thì có mấy sinh viên quần áo chỉnh tề chắp tay chào Bác, một vài sinh viên khác vẫn nằm trên giường đọc sách, họ vội vàng nhỏm dậy chạy sang phòng bên mặc quần áo rồi ra chào Bác. Bác ân cần hỏi các cháu về quê quán, về tình hình ăn ở, học tập, cuối cùng Bác căn dặn các sinh viên, đại ý: "Các chú phải cố gắng chăm chỉ học tập để trở thành những trí thức có ích cho xã hội".

Đã đến giờ khai mạc cuộc míttinh, chúng tôi mời Bác về lễ đài. Những đoàn quần chúng đang chờ đợi trên quảng trường nhất loạt giơ tay, phất cờ, vẫy hoa hô to: "Hồ Chủ tịch muôn năm", "Hoan hô các vị đại biểu Quốc hội mới đắc cử"… Bác và các vị đại biểu Quốc hội là Vũ Đình Hoè, Trần Duy Hưng, Hoàng Văn Đức, Nguyễn Văn Luyện, Nguyễn Hải Thần và Nguyễn Thị Thục Viên đứng trên lễ đài.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đại diện cho đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội chào và nói chuyện với cử tri. Bác nói về lòng tự hào của người dân một nước Việt Nam độc lập, Bác nói về trách nhiệm của mỗi công dân trước "Giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm", từng lời của vị Chủ tịch nước thật ân tình, tha thiết, thấm vào tâm can của mỗi người dân, khơi gợi niềm tự hào, trách nhiệm của công dân trước vận mệnh của đất nước. Khi Bác dứt lời, cả quảng trường vỗ tay vang dội, đó là lời hưởng ứng, là tâm nguyện của nhân dân Thủ đô quyết một lòng bảo vệ nền độc lập, tự do của đất nước.

Với niềm tự hào là công dân của nước Việt Nam độc lập, với ý thức trách nhiệm của một người chiến sĩ Công an cách mạng trước nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, sau này trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, trên các cương vị Trưởng Ty Công an Bắc Ninh, Chánh Văn phòng Công an Khu 10, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng luôn phấn đấu không mệt mỏi để cùng đồng đội hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Đảng và lãnh đạo các cấp trong lực lượng CAND giao phó