Yêu cổ vật như một phần không thể thiếu của đời sống, Dương Phú Hiến bảo, cổ vật cũng có thần thái, linh hồn, người chơi đạt đến độ là người phải nắm giữ được cái thần sắc đó, và biết trò chuyện với từng cổ vật, bởi mỗi cổ vật đều có một câu chuyện riêng.
Nếu ai đó, từng quan tâm đến thú chơi này của người Hà thành xưa, hẳn cũng sẽ điểm mặt đặt tên những cây đa cây đề trong làng đồ cổ, những Huệ "muối", Đức Minh, Can "đường", Lương Quang phố Bà Triệu. Dương Phú Hiến, bậc hậu sinh khả úy này cũng đang tiếp nối dòng chảy đó.
Ông là cháu đời thứ 4 của dòng họ Dương, từng có kỵ nội là Dương Phú Hữu, làm quan Bộ lại trong triều nhà Lê. Dòng họ Dương nhà ông cũng có đến 21 văn bia được đặt trang trọng trong Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Nhưng điều quan trọng nhất ông được thừa kế từ các cụ kỵ, đó là một gia tài vô giá của những cổ vật, một dòng chảy văn hóa, được nối liền trong mạch sống tâm linh của người Việt. Thế nên, Dương Phú Hiến không coi đồ cổ là một món hàng, bán mua, trao đổi, mà với ông là một thú chơi.
Với gia sản bây giờ lên tới hàng triệu đô la, nhưng ngay cả thời xa xưa nghèo khó, nhìn thấy một cổ vật quý, Dương Phú Hiến không ngần ngại, xúc cả những thúng gạo, lúa cuối cùng đi để đổi cho bằng được, khi chỉ là một mảnh sành vỡ có niên đại xa xưa, khi là cả một chum tiền cổ, chả có giá trị gì đối với người dân lao động, nhưng lại vô giá đối với người sành đồ cổ như ông. Đó là những giá trị vô giá của văn hóa, và lịch sử.
Ông đang sở hữu những bộ sưu tập độc đáo, đó là hàng trăm pho tượng Phật giáo, cả bộ kiếm cổ truyền đời, mà nhiều thanh kiếm chỉ được biết qua những huyền thoại, hay hàng ngàn những bình gốm cổ, có những chiếc trị giá cả triệu đô, chất đầy cả mấy gian phòng nhà ông, địa chỉ quen thuộc của hội chơi đồ cổ không chỉ ở đất Hà Nội và từ khắp nơi trên thế giới tìm về.
Những pho tượng huyền bí
Không hiểu có một mối lương duyên nào mà Dương Phú Hiến biết rất nhiều về những pho tượng. Từ bé, ông vẫn thường theo mẹ lên chùa, và sau này đi bộ đội, nhiều lần bị thương, ông cũng được các nhà sư cứu giúp, và nương mình nơi cửa Phật. Phật giáo, đặc biệt là các pho tượng, đối với ông có sức hấp dẫn đến kỳ lạ. Phật giáo vào Việt
Vì thế, các pho tượng Phật ở Việt Nam cũng rất nhiều, nhưng có một thời, chúng đã bị đốt và phá bỏ đi rất nhiều bức tượng quý, nhiều bức bị vùi lấp trong lớp bụi của thời gian. Dương Phú Hiến chính trong thời kỳ đó, lại may mắn mua được rất nhiều pho tượng quý, cả những bức tượng gỗ thả trôi sông rất đẹp. Người xưa từng nói, "nhất tượng, nhì tranh, tam sành, tứ sứ".
Có những pho tượng mà bây giờ, dù có rất nhiều tiền cũng không mua được. Đó là bức Tượng chuẩn đề, được đúc liền khối bằng đồng đen 4.5 tấn, có lịch sử hàng ngàn năm từ đời nhà Lý, thế kỷ X - XI. Hồi đó, ông đã mua bằng một tạ gạo, vào cái thời kỳ, gạo còn là sự sống còn, thì một tạ gạo quả là khủng khiếp. Bức tượng thể hiện sự biến thể trong biến pháp của nhà Phât.
Sự biến hình của Phật tùy vào từng thời điểm cụ thể, người xem linh nghiệm một điều rằng, ở đâu cũng có Phật, và Phật ở trong tâm mỗi người. Bức tượng thể hiện sự tinh xảo trong công nghệ chế tác của người xưa, và là một trong những bức hiếm hoi còn lại về một thời kỳ thịnh của Phật giáo Việt
Bức tượng Phật trăm tay nghìn mắt trong bộ sưu tập của ông cũng rất đặc biệt. Ở Việt Nam, có rất nhiều biến thể của bức tượng này, thể hiện quyền lực, quyền uy của nhà Phật. Nhưng với những bức tượng đồng đen của Dương Phú Hiến, vẫn có những giá trị riêng, từ những đường nét chạm khắc, đến những chạm trổ tinh luyện, thể hiện văn hóa tín ngưỡng của người Việt xưa.
Ông quan niệm, đàn ông có 4 cái dưỡng, chơi cây để dưỡng tâm, chơi cá, chim thì dưỡng trí, chơi cổ vật thì dưỡng thần, và thờ Phật dưỡng tâm linh. Mỗi cổ vật đều có một đời sống tâm linh riêng, và điều quan trọng là người chơi phải nắm được cái thần thái, hồn cốt của nó.
Và bộ kiếm độc nhất vô nhị
Trong một lần tổ chức triển lãm ở Bảo tàng Lịch sử, Dương Phú Hiến đã có dịp "khoe" với bạn bè về một trong những bộ sưu tập tâm huyết nhất của mình. Đó là bộ kiếm hơn 100 chiếc, mà có những chiếc đến nay chỉ còn độc nhất vô nhị. Vốn là con nhà võ, ông mê kiếm từ bé, giữ kiếm còn hơn cả mạng sống của mình.
Đây là bộ sưu tập gia truyền được để lại từ mấy trăm năm trước của các đời cụ kỵ, và chủ yếu của Trung Quốc và Nhật. Có những thời kỳ, vì lý do khách quan, gia đình ông đã phải bọc lại chôn xuống đất.
Trong bộ sưu tập kiếm của Dương Phú Hiến có rất nhiều thanh kiếm báu, đó là bộ Song trùng kiếm, dài 22m, chuôi được làm bằng da cá, nặng 18kg, cho thấy kỹ nghệ luyện thép công phu, cả một dòng tộc chỉ có một thanh kiếm, chém sắt như chém tàu chuối. Gia tộc Dương Phú Hiến mua tìm được thanh kiếm này từ đội quân Quan Đông trốn trại. Bộ song trùng kiếm trong sưu tập của ông có 2 thanh gươm, được coi là kiếm vợ, kiếm chồng.
Thư hùng kiếm, một loại kiếm đặc biệt chỉ có một chiếc duy nhất, không lặp lại, được dùng cho một dòng tộc quyền thế, thân vương. Thanh kiếm độc này được một nhà tư bản mua lại từ tay quân cờ đen Lưu Vinh Phúc, khi chúng đi qua Việt
Ngoài ra trong bộ sưu tập hơn 100 chiếc kiếm của gia tộc họ Dương nhà ông còn có những thanh gia bảo kiếm, kiếm của những dòng họ danh gia, được dùng mang tính chất giáo dục nên nếp trật tự của con cái trong gia đình, và chí khí của một kẻ trượng phu, Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Thanh kiếm báu của từng gia tộc thể hiện quyền uy, gia pháp của gia tộc đó.
Trong bộ sưu tập kiếm độc đáo của ông, chỉ có duy nhất một chiếc kiếm ngắn của vua Hàm Nghi, vỏ làm bằng ngà voi. Phía trên vỏ có triện khắc chữ của vua Hàm Nghi. Thanh kiếm này thực sự có ý nghĩa trong bộ sưu tập của ông, bởi, văn hóa kiếm của người Việt, xét về bề dày lịch sử không thể so sánh được với Trung Quốc và Nhật Bản về công nghệ tôi luyện thép, cũng như những bí kíp truyền đời của người dụng kiếm. Nhưng kiếm là biểu tượng của sự uy quyền và vương pháp của các triều đại phong kiến. Bộ sưu tập kiếm này đã đồng hành cũng dòng tộc họ Dương nhà ông từ 300 - 400 trăm năm trước.
Sống chung với cổ vật, trò chuyện với chúng từng ngày, người đàn ông này vẫn ấp ủ nhiều ước nguyện, và trăn trở. Ông bảo, Việt
Chưa bao giờ, người chơi cổ vật lại đông như lúc này, chỉ riêng đất Hà thành đã có đến hai ngàn người chơi. Có một dòng chảy cổ vật từ nước ngoài đang vào Việt
Ở các nước văn minh, các cổ vật được đóng dấu bảo hiểm và có một sàn cổ vật minh bạch cho người chơi, điều đó hạn chế nạn chảy máu cổ vật. Nếu được sự bảo trợ của Nhà nước, thị trường cổ vật Việt Nam sẽ minh bạch hơn, và vì thế, giá trị của các cổ vật cũng được nâng tầm.
Dương Phú Hiến vẫn mơ ước về một bảo tàng của tư nhân, để ông được đem những cổ vật của mình trưng bày cho mọi người xem. Bởi với ông, mỗi cổ vật đều có linh hồn và những giá trị của lịch sử, và đó là những giá trị chung của nhân loại, cần để được mọi người chia sẻ và thưởng lãm
