Người đã bị tuyên án tử hình về các tội đã bỏ hình phạt tử hình trước ngày 1/7/2025 xử lý ra sao?

Tại buổi họp báo công bố các luật, pháp lệnh được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ quốc vụ Quốc hội khóa XV thông qua được Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức vào sáng 3/7, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng đã giải thích rõ các điều khoản chuyển tiếp khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025.  

Cụ thể, các điều khoản chuyển tiếp được quy định tại Điều 4, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự. Theo điểm b Khoản 1 Điều 4, các quy định của Luật này nếu có lợi cho người phạm tội thì được áp dụng đối với cả những hành vi phạm tội xảy ra trước 0h 00 phút ngày 1/7/2025 mà sau thời điểm đó mới bị phát hiện hoặc đang bị điều tra, truy tố, xét xử.

Theo điểm c khoản 1 Điều 4, các quy định của Luật này nếu không có lợi cho người phạm tội thì không áp dụng đối với hành vi phạm tội xảy ra trước 0h 00 phút ngày 1/7/2025 mà sau thời điểm đó mới bị phát hiện hoặc đang bị điều tra, truy tố, xét xử, trừ trường hợp người phạm tội về các tội quy định tại Điều 353 (Tội tham ô tài sản) và Điều 354 (Tội nhận hối lộ) của Bộ luật Hình sự mà theo quy định của Luật này (bỏ hình phạt tử hình đối với các tội này) được chuyển thành tù chung thân thì vẫn áp dụng quy định về việc chỉ được xem xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt khi đáp ứng được các tiêu chí đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn.

Về xử lý tình huống phát sinh đối với người đã bị tuyên án tử hình về các tội đã bỏ hình phạt tử hình trong Luật trước ngày 1/7/2025 nhưng chưa thi hành (khoản 2 và khoản 3 Điều 4), Thứ trưởng Lê Quốc Hùng cho biết, khoản 2 Điều 4 quy định, hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày 1/7/2025 đối với người phạm tội về các tội đã bỏ hình phạt tử hình quy định tại các điều 109, 110, 114, 194, 250, 353, 354 và 421 của Bộ luật Hình sự hoặc thuộc trường hợp không thi hành án tử hình vì bị ung thư giai đoạn cuối quy định tại điểm c khoản 3 Điều 40 của Bộ luật Hình sự mà chưa thi hành án thì không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quyết định chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

Người đã bị tuyên án tử hình về các tội đã bỏ hình phạt tử hình trước ngày 1/7/2025 xử lý ra sao? -0
Thứ trưởng Lê Quốc Hùng phát biểu tại buổi họp báo. 

Khoản 3 Điều 4 hướng dẫn xử lý trường hợp người bị kết án tử hình trước ngày 1/7/ 2025 về Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248) và Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251) của Bộ luật Hình sự nhưng theo quy định của Luật này, mức định lượng chất ma túy dùng để định khung hình phạt chung thân hoặc tử hình đã có sự thay đổi do Luật đã bổ sung thêm khoản 5 có khung hình phạt là chung thân hoặc tử hình với mức định lượng lớn hơn mức định lượng tại khoản 4 các điều này của Bộ luật Hình thì giải quyết như sau:

- Hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày 1/7/2025 đối với người phạm tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248) và Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251) của Bộ luật Hình sự mà khối lượng, thể tích chất ma túy được xác định trong bản án để quyết định hình phạt tử hình đối với họ bằng hoặc thấp hơn khối lượng, thể tích chất ma túy thấp nhất quy định tại khoản 5 Điều 248 hoặc khoản 5 Điều 251 của Bộ luật Hình sự mà chưa thi hành án thì không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quyết định chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

- Hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày 1/7/2025 đối với người phạm tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248) và Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251) của Bộ luật Hình sự mà khối lượng, thể tích chất ma túy được xác định trong bản án để quyết định hình phạt tử hình đối với họ lớn hơn khối lượng, thể tích chất ma túy thấp nhất quy định tại khoản 5 Điều 248 hoặc khoản 5 Điều 251 của Bộ luật Hình sự được sửa đổi, bổ sung tại khoản 18 Điều 1 của Luật nhưng người phạm không phải là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy hoặc không có 2 tình tiết tăng nặng trở lên mà không thi hành án và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quyết định chuuẩn hình nhạt tử hình thành tù chung thân.

Về xử lý tình huống phát sinh khi thi hành án tù chung thân đối với người phạm tội tham ô tài sản và tội phạm nhận hối lộ (khoản 4 và khoản 5 Điều 4):

- Quy định tại khoản 4 Điều 4, Luật đã bỏ hình phạt tư hình đối với Tội tham ô tài sản (Điều 353) và Tội nhận hối lộ (Điều 354). Tuy nhiên, để đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa đối với lại tội phạm này đồng thời đảm bảo hiệu quả thu hồi tài sản tham ô, nhận hối lộ, khoản 4 Điều 4 đã quy định theo hướng vẫn áp dụng quy định về việc sau khi được giảm án từ tử hình xuống tù chung thân. Những người này chỉ có thể được giảm thời hạn chấp hành hình phạt khi đáp ứng được các tiêu chỉ: Đã chủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản tham ô, nhận hối lộ và đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn. Nếu không đáp ứng các tiêu chí này, người bị kết án tù chung thân về Tội tham ô tài sản và Tội nhận hối lộ sẽ chấp hành án phạt tù vĩnh viễn.

- Để đảm bảo sự công bằng, tránh gây bất lợi đối với người phạm tội, khoản 5 Điều 4 cũng quy định về việc hình phạt tù chung thân đã tuyên trước ngày 1/7/2025 đối với các tội tham ô tài sản và nhận hối lộ thì không cần phải có điều kiện “đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn” khi xét giảm mức hình phạt đã tuyên đối với người phạm tội.

Về phân công trách nhiệm triển khai, theo quy định của Luật, Khoản 6 Điều 4 đã giao Tòa án nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan có liên quan tổ chức việc rà soát người bị kết án tử hình thuộc diện được chuyển từ hình phạt tử hình thành tù chung thân để thực hiện theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này; giao Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, phối hợp tổ chức rà soát các văn bản có liên quan để kịp thời hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới hoặc đề nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật cho phù hợp với quy định của Luật này.

Nguyễn Hương

Các tin khác

"Túi khôn" và tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

"Túi khôn" và tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Có thể thấy rằng, tư tưởng xây dựng “túi khôn” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Đó là sự chuyển đổi từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị hiện đại; từ phát triển dựa vào tài nguyên sang phát triển dựa vào tri thức; từ mô hình điều hành hành chính sang mô hình điều hành bằng khoa học, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.

Siết chặt kiểm tra, giám sát để ngăn chặn tham nhũng từ sớm

Siết chặt kiểm tra, giám sát để ngăn chặn tham nhũng từ sớm

TP Hồ Chí Minh xác định công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Song song với xử lý sai phạm khi đã phát sinh, thành phố đang chuyển mạnh sang tư duy phòng ngừa, kiểm soát quyền lực và tăng cường giám sát ngay từ những khâu đầu tiên của quá trình quản lý để phát hiện, ngăn chặn ngay từ sớm.

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là “chìa khóa vàng” để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là “chìa khóa vàng” để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước

Sáng 18/5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã long trọng tổ chức Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam cùng Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược với chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”. Sự kiện có sự tham dự và chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng các lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước.

Hội ngộ những vị tướng “thời hoa lửa”

Hội ngộ những vị tướng “thời hoa lửa”

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 17/5, CLB Trái tim người lính Phương Nam tổ chức Lễ ra mắt chương trình “Chân dung và đối thoại tướng lĩnh Việt Nam”.

Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi

Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi

Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư BCH TƯ Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam vừa có bài viết "Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi". Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

TP Hồ Chí Minh quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm

TP Hồ Chí Minh quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm

Ngày 16/5, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định phê duyệt Đề cương quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025 – 2050, tầm nhìn 100 năm, hướng tới mục tiêu siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương; phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường, công bằng xã hội và gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa.

Giải quyết thực phẩm "bẩn", cần những giải pháp mang tính căn cơ và dài hạn

Giải quyết thực phẩm "bẩn", cần những giải pháp mang tính căn cơ và dài hạn

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội

Ngày 16/5, tại Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (16/5/1906-16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Lễ kỷ niệm. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Việt Nam và Triều Tiên quyết tâm thúc đẩy phát triển quan hệ song phương

Ngày 15/5, trong khuôn khổ chuyến thăm Triều Tiên thông báo kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đã hội kiến đồng chí Jo Yong Won, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Hội nghị Nhân dân Tối cao kiêm Chủ tịch Hội nghị Nhân dân Tối cao nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phải tạo dựng môi trường an toàn và công bằng cho mọi trẻ em, an toàn trong gia đình, nhà trường, xã hội và trên không gian mạng; công bằng trong cơ hội học tập, vui chơi, chăm sóc, bảo vệ và phát triển.