Người cho vay nặng lãi bị xử lý hành chính hay hình sự?

Hỏi: Thời gian gần đây, cơ quan chức năng đã xử lý nhiều cá nhân về hành vi cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự, nhưng mức độ xử lý lại khác nhau. Cụ thể, có trường hợp bị xử lý hành chính; có trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự? Xin hỏi quý báo, quy định của pháp luật về xử lý hành vi này như thế nào? - Hoài Hương (quận Hoàng Mai, Hà Nội)

Trả lời: Luật sư Đỗ Thị Ánh Tuyết (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết:

Về lãi suất cho vay hiện nay:

Theo quy định tại Điều 468 Bộ Luật Dân sự 2015, lãi suất cho vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự tại thời điểm trả nợ.

Trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự:

Điều 201, Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” như sau:

“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng, hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm…”.

Theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao định nghĩa về cho vay lãi nặng là trường hợp bên cho vay cho bên vay vay tiền với mức lãi suất gấp 5 lần trở lên mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

Do đó, hành vi cho vay tiền với lãi suất gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất trong Bộ luật Dân sự, thu lợi từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trường hợp cho vay nặng lãi bị xử phạt vi phạm hành chính

Theo quy định tại khoản 4 Điều 12 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi cho vay tiền có cầm cố tài sản nhưng lãi suất cho vay vượt quá tỷ lệ lãi suất theo quy định của Bộ luật Dân sự sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.

Do đó, trường hợp cho vay tiền có cầm cố tài sản nhưng lãi suất cho vay vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay mà chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm có thể bị buộc nộp lại số lợi bất chính có được đối với hành vi cho vay lãi vượt mức quy định.

Ban Kinh tế - Pháp luật

Các tin khác

Phiên tòa đầu tiên tại Cần Thơ xét xử tội sử dụng trái phép ma túy

Phiên tòa đầu tiên tại Cần Thơ xét xử tội sử dụng trái phép ma túy

Ngày 29/6, tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 TP Cần Thơ, TAND Khu vực 13 TP Cần Thơ phối hợp Phân trại tạm giam khu vực Phụng Hiệp, mở phiên tòa xét xử lưu động vụ án hình sự tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”. Đây là phiên tòa xét xử lưu động đầu tiên đối với tội danh này trên địa bàn TP Cần Thơ.

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Những nội dung quan trọng của Luật An ninh mạng từ ngày 1/7 tới đây

Chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Luật An ninh mạng đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi cho công tác phòng ngừa, phát hiện, ứng phó, xử lý sự cố và hành vi xâm hại an ninh mạng. Đồng thời, các quy định của luật bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân; bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ an ninh mạng với phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đề xuất không xử phạt thiệt hại trong nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ mới

Đề xuất không xử phạt thiệt hại trong nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ mới

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi ) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo đã bổ sung các trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính để phù hợp yêu cầu thực tiễn. Đồng thời, dự thảo luật cũng quy định việc xử lý vi phạm hành chính sẽ được thực hiện toàn trình trên môi trường điện tử khi bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin.

Sa lưới sau 16 năm lẩn trốn truy nã tại Trung Quốc

Sa lưới sau 16 năm lẩn trốn truy nã tại Trung Quốc

Lợi dụng địa bàn giáp biên, Hoàng Văn Hùng lén lút qua lại biên giới để thăm gia đình sau 16 năm trốn nã tại Trung Quốc. Khi vừa di chuyển qua khu vực Cửa khẩu Lý Vạn (Cao Bằng), đối tượng đã bị lực lượng chức năng bắt giữ.

Ngăn chặn hoạt động của tổ chức bất hợp pháp “Ân điển cứu rỗi” tại Lào Cai

Ngăn chặn hoạt động của tổ chức bất hợp pháp “Ân điển cứu rỗi” tại Lào Cai

Lợi dụng sự nhẹ dạ và cả tin của một bộ phận đồng bào Mông tại địa bàn tỉnh Lào Cai, các phần tử xấu đã tuyên truyền, lôi kéo một số người dân tham gia tổ chức “Ân điển cứu rỗi”; tổ chức sinh hoạt gây phức tạp tình hình an ninh, trật tự tại địa phương. Trước tình hình trên, Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Lào Cai  đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm đấu tranh, ngăn chặn xóa bỏ tổ chức này.

"Tóm gọn" thanh niên trốn cai nghiện sau 2 năm "biến mất"

"Tóm gọn" thanh niên trốn cai nghiện sau 2 năm "biến mất"

Công an phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai đã phối hợp với Tổ công tác Công an tỉnh Lào Cai bắt giữ thành công đối tượng trốn thi hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc sau thời gian dài lẩn trốn.

Mạo danh cán bộ cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng để lừa đảo

Mạo danh cán bộ cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng để lừa đảo

Ngày 17/6, Cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ cho biết, vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh tạm giam đối với Thái Huy Phong (SN 1976, ở TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Đối tượng chiếm đoạt 6 xe ô tô của người khác lĩnh án

Đối tượng chiếm đoạt 6 xe ô tô của người khác lĩnh án

Sau thời gian xét xử và nghị án, chiều 15/6, HĐXX TAND tỉnh An Giang tuyên phạt bị cáo Nguyễn Bá Sang (SN 1997, cư trú xã Thạnh Mỹ Tây, tỉnh An Giang) 13 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và 12 năm tù về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Trước đó của TAND tỉnh Đồng Tháp đã tuyên phạt bị cáo Sang mức án 17 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Tổng hợp hình phạt, bị cáo Sang lĩnh án 30 năm tù.

Giết bạn đi biển chung vì mâu thuẫn trong lúc nhậu

Giết bạn đi biển chung vì mâu thuẫn trong lúc nhậu

Ngày 13/6, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh tạm giam đối với Nguyễn Kha Minh (SN 1983, cư trú tại ấp Hưng Thạnh, xã Thạnh Lộc, tỉnh An Giang) để điều tra về hành vi giết người.‎