Người cho vay nặng lãi bị xử lý hành chính hay hình sự?

Hỏi: Thời gian gần đây, cơ quan chức năng đã xử lý nhiều cá nhân về hành vi cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự, nhưng mức độ xử lý lại khác nhau. Cụ thể, có trường hợp bị xử lý hành chính; có trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự? Xin hỏi quý báo, quy định của pháp luật về xử lý hành vi này như thế nào? - Hoài Hương (quận Hoàng Mai, Hà Nội)

Trả lời: Luật sư Đỗ Thị Ánh Tuyết (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết:

Về lãi suất cho vay hiện nay:

Theo quy định tại Điều 468 Bộ Luật Dân sự 2015, lãi suất cho vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự tại thời điểm trả nợ.

Trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự:

Điều 201, Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” như sau:

“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng, hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm…”.

Theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao định nghĩa về cho vay lãi nặng là trường hợp bên cho vay cho bên vay vay tiền với mức lãi suất gấp 5 lần trở lên mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

Do đó, hành vi cho vay tiền với lãi suất gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất trong Bộ luật Dân sự, thu lợi từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trường hợp cho vay nặng lãi bị xử phạt vi phạm hành chính

Theo quy định tại khoản 4 Điều 12 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi cho vay tiền có cầm cố tài sản nhưng lãi suất cho vay vượt quá tỷ lệ lãi suất theo quy định của Bộ luật Dân sự sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.

Do đó, trường hợp cho vay tiền có cầm cố tài sản nhưng lãi suất cho vay vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay mà chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm có thể bị buộc nộp lại số lợi bất chính có được đối với hành vi cho vay lãi vượt mức quy định.

Ban Kinh tế - Pháp luật

Các tin khác

Hành trình triệt phá đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

Hành trình triệt phá đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

Ngày 10/8, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho biết vừa phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh và các đơn vị liên quan đấu tranh, triệt phá thành công chuyên án tổ chức đánh bạc, đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia.

 Khánh Hòa: Tìm bị hại trong vụ án lừa đảo trên không gian mạng

Khánh Hòa: Tìm bị hại trong vụ án lừa đảo trên không gian mạng

Cho rằng người mua hàng đã chuyển tiền nhầm vào tài khoản đăng ký gói bảo hiểm hàng hóa, những kẻ lừa đảo cung cấp các Website, tài khoản Facebook, hướng dẫn một số thao tác "để được hoàn trả lại tiền", nhưng thực chất là câu nhử nạn nhân tiếp tục sập bẫy lừa trên không gian mạng.

 Phạt 6 người Nigeria tạm trú quá hạn và hai cơ sở lưu trú

Phạt 6 người Nigeria tạm trú quá hạn và hai cơ sở lưu trú

Cùng với việc xử phạt hành chính một nhóm người nước ngoài quá hạn tạm trú trên 1 năm, cơ quan chức năng cũng đã xử phạt hai cơ sở lưu trú có liên quan. Sau khi chấp hành xong quyết định xử phạt, nhóm người nước ngoài này sẽ bị trục xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Giang hồ mạng Tiến “bịp” lĩnh 8 năm tù

Giang hồ mạng Tiến “bịp” lĩnh 8 năm tù

Từng nổi tiếng trên mạng xã hội với những phát ngôn gây chú ý, Nguyễn Thành Long (Tiến “bịp”) vừa bị TAND khu vực 6 (TP Hải Phòng) tuyên phạt 8 năm tù về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Đồng phạm của Tiến "bịp" là Nguyễn Văn Tuấn cũng nhận mức án tương tự.

Bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho Hàn Quốc

Bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho Hàn Quốc

Trong hai ngày 5 và 6/8/2026, tại Sân bay quốc tế Nội Bài, Công an tỉnh Bắc Ninh (Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Cảnh sát Cơ động) đã phối hợp với Cục Đối ngoại - Bộ Công an bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho lực lượng chức năng Hàn Quốc để xử lý theo quy định.

Tiếp tục dẫn độ đối tượng truy nã cho Kazakhstan

Tiếp tục dẫn độ đối tượng truy nã cho Kazakhstan

Đối tượng Kamza Kaisar Bakytzhanuly bị Cơ quan có thẩm quyền của Kazakhstan truy nã về hành vi tiếp tay tổ chức hoạt động sòng bạc trực tuyến bất hợp pháp không có giấy phép, thu lợi bất chính với quy mô đặc biệt lớn đã được dẫn độ từ Việt Nam về Kazakhstan để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Dùng kéo đâm thủng ruột bạn nhậu

Dùng kéo đâm thủng ruột bạn nhậu

Nguyễn Trung Hiếu cùng nhóm bạn ngồi ăn uống với nhau, sau đó nảy sinh mâu thuẫn. Nguyễn Trung Hiếu rời khỏi chiếu nhậu bỏ ra ngoài. Sau đó mấy phút, Hiếu quay lại dùng kéo đâm bạn nhậu…

Lừa "chạy" chứng chỉ Anh Văn rồi lấy tiền tiêu xài

Lừa "chạy" chứng chỉ Anh Văn rồi lấy tiền tiêu xài

Dù không có khả năng thực hiện việc cấp chứng chỉ Anh Văn bậc B2 nhưng Hồng vẫn “nổ” với nhiều người có khả năng “chạy” được chứng chỉ khiến nhiều người rơi vào bẫy và đưa tiền cho Hồng…