Ngọt ngào mùa mía đường Quế An

Tháng ba, khi ánh nắng tươi rói tỏa khắp triền nương, cũng là lúc người dân vùng trung du Quế An (huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam) bắt đầu vụ thu hoạch mía. Đó cũng là lúc nhiều người ở phố tìm về ký ức bên những lò mía đường thôn quê…


Là một vùng bán sơn địa, không chủ động được nước tưới nên vùng quê Quế An không có nhiều diện tích để trồng lúa nước. Người dân tận dụng đất vườn, đất đồi nương để trồng cây lâm nghiệp, cây công nghiệp ngắn ngày, trong đó có mía.

Cây mía dễ trồng, chịu được khô hạn không tốn nhiều công chăm sóc. Mía lớn tự nhiên, rắn rỏi như những đứa trẻ con nhà nghèo.

Lò nấu đường thủ công của ông Nhân được dựng lên cạnh con đường làng
Lò nấu đường thủ công của ông Nhân được dựng lên cạnh con đường làng

Cây mía gắn bó với người dân vùng đất Điện Bàn, Quế Sơn hay Hiệp Đức… từ lâu đời, trở thành một loại cây trồng thân thuộc, đã đi vào thơ ca.

Cùng với việc cung cấp nguồn nguyên liệu quan trọng cho các nhà máy đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, cây mía cũng gắn liền với những xe nước mía ngọt mát giải nhiệt mùa hè, gắn liền với những lò đường thủ công truyền thống như một  nét đẹp dung dị của vùng quê xứ Quảng.

Mía được ép bằng mô tơ động cơ diesel thay cho sức trâu kéo ngày trước
Mía được ép bằng mô tơ động cơ diesel thay cho sức trâu kéo ngày trước

Sớm mồ côi cha, từ nhỏ ông Nguyễn Văn Nhân (61 tuổi) trú thôn 2, xã Quế An đã theo các các chú, các anh trong xóm đi róc mía, phụ việc cho các lò đường thủ công. Năm 18 tuổi, ông tự tay dựng riêng một lò nấu đường ngay trước nhà. “Ngày trước trong vùng nhiều mía lắm. Lại chưa có nhà máy chế biến nên mía thu hoạch được hầu hết đều ép, nấu đường thủ công. Lò mía nhà tôi đỏ lửa đến 6-7 tháng trong năm. Giờ mía ít, nên mùa vụ thường chỉ kéo dài một tháng”.

Bã mía được sử dụng làm nguyên liệu đốt lò
Bã mía được sử dụng làm nguyên liệu đốt lò

Cứ đến tháng ba, con đường bê tông nhỏ chạy ngang qua lò đường của ông Nhân tấp nập hẳn lên. Không chỉ người dân Quế An, người trồng mía xã Quế Ninh (huyệ Quế Sơn), xã Bình Lâm (huyện Hiệp Đức) và các khu vực lân cận cũng chở mía đến nhờ nấu đường. Bà con xóm giềng và chủ mía cùng góp sức, góp công giúp vợ chồng ông Nhân. Cụ Lê Thị Nguyên, mẹ ông Nhân, dù đã hơn 90 tuổi vẫn ra phụ giúp khuấy đường, róc mía.

Một chu trình nấu đường thường kéo dài hơn 1h30 phút
Một chu trình nấu đường thường kéo dài hơn 1h30 phút

Trước đây, việc ép mía phải dựa vào sức trâu kéo. Những năm gần đây, các chủ lò đều sử dụng động cơ máy nổ nhưng nghề nấu mía đường vẫn khá là vất vả, nặng nhọc. Nhưng công việc này đã giúp ông Nhân lo được cho con cái học hành, thành đạt. Dân gian có câu “Tam nam bất phú”, nhưng bằng sự chăm chỉ, chịu khó, thuận vợ thuận chồng, ông Nhân đã nuôi nấng, dạy dỗ cả ba người con trai nên người, được xóm giềng, họ hàng yêu mến.

Khuấy đường cho nguội trước khi rót vào bát
Khuấy đường cho nguội trước khi rót vào bát

Tại xã Quế An, ngoài lò đường thủ công của ông Nhân, còn có lò đường của ông Hai Thiếp ở thôn 1, của anh Sinh ở thôn 4.

Cụ Nguyên hơn 90 tuổi nhưng rất thích phụ giúp con cháu
Cụ Nguyên hơn 90 tuổi nhưng rất thích phụ giúp con cháu

Theo thông lệ, chủ mía không trả công bằng tiền mà trả công cho chủ lò bằng 35-38% khối lượng thành phẩm. Bác Hoàng Trọng Kim, một nông dân xã Quế Ninh cho biết gia đình có 2 sào mía (mỗi sào 500m2). Gia đình bác tự thu hoạch và dùng xe bò chở đến lò của ông Nhân để nấu đường. 

Bình quân mỗi sào mía, qua nấu thủ công sẽ thu được khoảng 30 cặp đường (60 bát). Mỗi cặp đường, nếu bán lẻ là 50 ngàn đồng, bán sỉ cho thương lái chỉ được 40 ngàn đồng. Với 2 sào mía, sau khi trừ công cho chủ lò, gia đình chỉ còn lại khoảng 47-48 cặp đường, với giá bán sỉ chưa đến 2 triệu đồng. 

Ông Nhân rót đường vào bát, thuần thục và điệu nghệ
Ông Nhân rót đường vào bát, thuần thục và điệu nghệ
Chừng đó không đủ cho cây giống, ngày công trồng trọt, thu hoạch. “Trồng mía với diện tích nhỏ lẻ như tui thì chỉ lấy công làm lời. Nhưng bà con tui vẫn trồng mía để không bỏ phí đất, và tết nhứt cũng có bát đường để làm bánh in, bánh tổ”- bác Kim chia sẻ.

Những lò nấu đường thủ công là một phần ký ức, một phần tuổi thơ của những người thế hệ 7x, 8x trở về trước. Đến mùa nấu đường, rất nhiều người ở thành phố, ở các nơi xa đưa con cháu ghé chơi để sống lại những ngày tuổi thơ xúm xít bên lò đường. Hồi đó đi học về ngang qua chảo đường thơm ngát đang chín tới, hít một hợi dài, nghe vị ngọt thấm tận tâm can. 

Chủ mía, chủ lò mến trẻ, cho khúc mía khấy vào chảo đường. Lớp đường non vàng ươm, trong suốt bám vào khúc mía. Lấy tay gỡ từng chút cho vào miệng. Miếng đường non vừa dẻo, vừa ngọt, vừa thanh, ăn hoài chưa chán.


Nhúng bánh tráng vào chảo đường đang sôi
Nhúng bánh tráng vào chảo đường đang sôi
Nướng bánh tráng giúp khách
Nướng bánh tráng giúp khách

Thấy khách đến thăm lò đường, vợ bác Kim hỏi có ăn đường non thì tìm lon, tìm bẹ chuối mà lấy. Còn muốn ăn bánh tráng nhúng đường, thì mua bánh tráng tới mọi người nướng giúp rồi cho nhúng đường miễn phí...

Thưởng thức đường bát và bánh tráng nhúng đường còn nóng hổi
Thưởng thức đường bát và bánh tráng nhúng đường còn nóng hổi

Nhai miếng bánh tráng giòn rụm, hòa quyện với lớp đường mỏng ngọt thanh, trong tâm trí lại hiện ra với cánh đồng mía bạt ngàn, với mùi đường non ngan ngát, với người dân quê nhân hậu, chân tình. Ôi chao là nhớ, là thương…



Thân Lai

Các tin khác

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

Ngày 12/11, tại lễ vinh danh 50 thương hiệu dẫn đầu năm 2026 do Forbes Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được xướng tên ở vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng, với giá trị thương hiệu đạt 836 triệu USD. Trước đó, SHB từng được Forbes Việt Nam vinh danh trong Top 25 thương hiệu tài chính dẫn đầu Việt Nam 2021.

Bài cuối: Nhiều dư địa để kinh tế TP Hồ Chí Minh bứt phá

Bài cuối: Nhiều dư địa để kinh tế TP Hồ Chí Minh bứt phá

Những năm qua, hoạt động sản xuất công nghiệp và xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đã đóng góp không nhỏ cho tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh. Với kết quả thu hút vốn đầu tư FDI vào các ngành này gần đây, tiềm năng tăng trưởng rất lớn đang mở ra với thành phố…

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội (TP Hồ Chí Minh) đang đẩy mạnh phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực (VKSND khu vực) trên địa bàn thành phố, tăng cường rà soát, làm việc, đôn đốc và xử lý các đơn vị vi phạm, nhất là những trường hợp chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Trong 9 tháng năm 2026, VPBank ghi nhận tín dụng riêng lẻ tăng gần 30%, huy động tăng nhanh hơn cho vay và tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 duy trì quanh 2%, nhờ chiến lược tăng trưởng có trọng tâm, kỷ luật thẩm định, ứng dụng AI trong quản trị rủi ro, đồng thời chủ động khai thác phân khúc hộ kinh doanh và đa dạng hóa nguồn vốn.

Các công trình nghiên cứu, thử nghiệm thành công góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của đội ngũ kỹ sư BSR.

BSR làm chủ công nghệ khai thác dữ liệu điện, hướng tới bảo dưỡng thông minh

Trong nhà máy lọc dầu (NMLD) vận hành liên tục, dữ liệu điện có vai trò quan trọng trong giám sát và đánh giá tình trạng thiết bị. Từ thực tế nhiều nguồn dữ liệu chưa được khai thác hiệu quả, đội ngũ kỹ thuật Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR, đơn vị thành viên của PETROVIETNAM) đã phát triển hệ thống thu thập, giám sát dữ liệu điện và thử nghiệm thành công tại trạm SS7, NMLD Dung Quất. Giải pháp góp phần nâng cao năng lực giám sát, tạo nền tảng cho bảo dưỡng dựa trên tình trạng thiết bị.

TP Hồ Chí Minh công bố chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, khởi động chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm dịp cuối năm.

TP Hồ Chí Minh khởi động mùa mua sắm ưu đãi hơn 270 tỷ đồng

Tối 11/11, tại Công viên Lam Sơn (phường Sài Gòn), UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ công bố Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, chính thức khởi động chuỗi hoạt động kích cầu tiêu dùng quy mô lớn dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

10 tháng năm 2026, kinh tế - xã hội tỉnh Lạng Sơn ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Nổi bật trong đó là thu ngân sách tăng 74,54%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh cùng sự bứt phá của ngành du lịch và sản xuất công nghiệp, tạo tiền đề quan trọng để Lạng Sơn hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển năm 2026.

Bài 1: Các giải pháp để đạt mức thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng

Bài 1: Các giải pháp để đạt mức thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số và cán đích mức thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng được TP Hồ Chí Minh triển khai quyết liệt ngay từ đầu năm. Đến hết tháng 10 vừa qua, tăng trưởng kinh tế và kết quả thu ngân sách địa phương đạt kết quả khả quan. Với dư địa phát triển còn rất lớn, năm 2026 và những năm tiếp theo, TP Hồ Chí Minh sẽ bước vào chu kỳ tăng trưởng 2 con số.

Phiên bán hàng trực tuyến Shopee Mega Sale 11.11 hưởng ứng Vibrant HCMC

Phiên bán hàng trực tuyến Shopee Mega Sale 11.11 hưởng ứng Vibrant HCMC

Lần đầu tiên Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh xuất hiện trong phiên bán hàng trực tuyến (livestream) Mega Sale 11.11 của Shopee, nằm trong chuỗi hoạt động kích cầu kinh tế thành phố, mang đến nhiều ưu đãi cho người tiêu dùng và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp, nhà bán hàng.

Chi nhánh Trường Sơn 21 phát động đợt thi đua “60 ngày đêm lao động Quyết thắng”

Chi nhánh Trường Sơn 21 phát động đợt thi đua “60 ngày đêm lao động Quyết thắng”

Hướng tới chào mừng kỷ niệm 82 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 – 22/12/2026), 37 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 – 22/12/2026), Chi nhánh Trường Sơn 21, Binh đoàn 12 vừa tổ chức phát động đợt thi đua cao điểm “60 ngày đêm lao động Quyết thắng” nhằm cổ vũ, động viên cán bộ, nhân viên, người lao động nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ được giao.

Đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra nông sản

Đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra nông sản

Từ những đơn hàng đầu tiên trên nền tảng số đến mục tiêu 60% số xã có thương nhân bán hàng trực tuyến vào năm 2030, thương mại điện tử đang được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, để người dân thực sự sống được bằng kinh doanh trực tuyến, cần nhiều hơn những lớp tập huấn hay phiên livestream theo phong trào.

Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động

Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa tổ chức thành công Diễn đàn Kinh tế thường niên lần thứ 12 – MB Economic Insights 2026 với chủ đề "Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động" tại Khách sạn JW Marriott Hotel & Suites Saigon.