Ngọt ngào mùa mía đường Quế An

Tháng ba, khi ánh nắng tươi rói tỏa khắp triền nương, cũng là lúc người dân vùng trung du Quế An (huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam) bắt đầu vụ thu hoạch mía. Đó cũng là lúc nhiều người ở phố tìm về ký ức bên những lò mía đường thôn quê…


Là một vùng bán sơn địa, không chủ động được nước tưới nên vùng quê Quế An không có nhiều diện tích để trồng lúa nước. Người dân tận dụng đất vườn, đất đồi nương để trồng cây lâm nghiệp, cây công nghiệp ngắn ngày, trong đó có mía.

Cây mía dễ trồng, chịu được khô hạn không tốn nhiều công chăm sóc. Mía lớn tự nhiên, rắn rỏi như những đứa trẻ con nhà nghèo.

Lò nấu đường thủ công của ông Nhân được dựng lên cạnh con đường làng
Lò nấu đường thủ công của ông Nhân được dựng lên cạnh con đường làng

Cây mía gắn bó với người dân vùng đất Điện Bàn, Quế Sơn hay Hiệp Đức… từ lâu đời, trở thành một loại cây trồng thân thuộc, đã đi vào thơ ca.

Cùng với việc cung cấp nguồn nguyên liệu quan trọng cho các nhà máy đường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, cây mía cũng gắn liền với những xe nước mía ngọt mát giải nhiệt mùa hè, gắn liền với những lò đường thủ công truyền thống như một  nét đẹp dung dị của vùng quê xứ Quảng.

Mía được ép bằng mô tơ động cơ diesel thay cho sức trâu kéo ngày trước
Mía được ép bằng mô tơ động cơ diesel thay cho sức trâu kéo ngày trước

Sớm mồ côi cha, từ nhỏ ông Nguyễn Văn Nhân (61 tuổi) trú thôn 2, xã Quế An đã theo các các chú, các anh trong xóm đi róc mía, phụ việc cho các lò đường thủ công. Năm 18 tuổi, ông tự tay dựng riêng một lò nấu đường ngay trước nhà. “Ngày trước trong vùng nhiều mía lắm. Lại chưa có nhà máy chế biến nên mía thu hoạch được hầu hết đều ép, nấu đường thủ công. Lò mía nhà tôi đỏ lửa đến 6-7 tháng trong năm. Giờ mía ít, nên mùa vụ thường chỉ kéo dài một tháng”.

Bã mía được sử dụng làm nguyên liệu đốt lò
Bã mía được sử dụng làm nguyên liệu đốt lò

Cứ đến tháng ba, con đường bê tông nhỏ chạy ngang qua lò đường của ông Nhân tấp nập hẳn lên. Không chỉ người dân Quế An, người trồng mía xã Quế Ninh (huyệ Quế Sơn), xã Bình Lâm (huyện Hiệp Đức) và các khu vực lân cận cũng chở mía đến nhờ nấu đường. Bà con xóm giềng và chủ mía cùng góp sức, góp công giúp vợ chồng ông Nhân. Cụ Lê Thị Nguyên, mẹ ông Nhân, dù đã hơn 90 tuổi vẫn ra phụ giúp khuấy đường, róc mía.

Một chu trình nấu đường thường kéo dài hơn 1h30 phút
Một chu trình nấu đường thường kéo dài hơn 1h30 phút

Trước đây, việc ép mía phải dựa vào sức trâu kéo. Những năm gần đây, các chủ lò đều sử dụng động cơ máy nổ nhưng nghề nấu mía đường vẫn khá là vất vả, nặng nhọc. Nhưng công việc này đã giúp ông Nhân lo được cho con cái học hành, thành đạt. Dân gian có câu “Tam nam bất phú”, nhưng bằng sự chăm chỉ, chịu khó, thuận vợ thuận chồng, ông Nhân đã nuôi nấng, dạy dỗ cả ba người con trai nên người, được xóm giềng, họ hàng yêu mến.

Khuấy đường cho nguội trước khi rót vào bát
Khuấy đường cho nguội trước khi rót vào bát

Tại xã Quế An, ngoài lò đường thủ công của ông Nhân, còn có lò đường của ông Hai Thiếp ở thôn 1, của anh Sinh ở thôn 4.

Cụ Nguyên hơn 90 tuổi nhưng rất thích phụ giúp con cháu
Cụ Nguyên hơn 90 tuổi nhưng rất thích phụ giúp con cháu

Theo thông lệ, chủ mía không trả công bằng tiền mà trả công cho chủ lò bằng 35-38% khối lượng thành phẩm. Bác Hoàng Trọng Kim, một nông dân xã Quế Ninh cho biết gia đình có 2 sào mía (mỗi sào 500m2). Gia đình bác tự thu hoạch và dùng xe bò chở đến lò của ông Nhân để nấu đường. 

Bình quân mỗi sào mía, qua nấu thủ công sẽ thu được khoảng 30 cặp đường (60 bát). Mỗi cặp đường, nếu bán lẻ là 50 ngàn đồng, bán sỉ cho thương lái chỉ được 40 ngàn đồng. Với 2 sào mía, sau khi trừ công cho chủ lò, gia đình chỉ còn lại khoảng 47-48 cặp đường, với giá bán sỉ chưa đến 2 triệu đồng. 

Ông Nhân rót đường vào bát, thuần thục và điệu nghệ
Ông Nhân rót đường vào bát, thuần thục và điệu nghệ
Chừng đó không đủ cho cây giống, ngày công trồng trọt, thu hoạch. “Trồng mía với diện tích nhỏ lẻ như tui thì chỉ lấy công làm lời. Nhưng bà con tui vẫn trồng mía để không bỏ phí đất, và tết nhứt cũng có bát đường để làm bánh in, bánh tổ”- bác Kim chia sẻ.

Những lò nấu đường thủ công là một phần ký ức, một phần tuổi thơ của những người thế hệ 7x, 8x trở về trước. Đến mùa nấu đường, rất nhiều người ở thành phố, ở các nơi xa đưa con cháu ghé chơi để sống lại những ngày tuổi thơ xúm xít bên lò đường. Hồi đó đi học về ngang qua chảo đường thơm ngát đang chín tới, hít một hợi dài, nghe vị ngọt thấm tận tâm can. 

Chủ mía, chủ lò mến trẻ, cho khúc mía khấy vào chảo đường. Lớp đường non vàng ươm, trong suốt bám vào khúc mía. Lấy tay gỡ từng chút cho vào miệng. Miếng đường non vừa dẻo, vừa ngọt, vừa thanh, ăn hoài chưa chán.


Nhúng bánh tráng vào chảo đường đang sôi
Nhúng bánh tráng vào chảo đường đang sôi
Nướng bánh tráng giúp khách
Nướng bánh tráng giúp khách

Thấy khách đến thăm lò đường, vợ bác Kim hỏi có ăn đường non thì tìm lon, tìm bẹ chuối mà lấy. Còn muốn ăn bánh tráng nhúng đường, thì mua bánh tráng tới mọi người nướng giúp rồi cho nhúng đường miễn phí...

Thưởng thức đường bát và bánh tráng nhúng đường còn nóng hổi
Thưởng thức đường bát và bánh tráng nhúng đường còn nóng hổi

Nhai miếng bánh tráng giòn rụm, hòa quyện với lớp đường mỏng ngọt thanh, trong tâm trí lại hiện ra với cánh đồng mía bạt ngàn, với mùi đường non ngan ngát, với người dân quê nhân hậu, chân tình. Ôi chao là nhớ, là thương…



Thân Lai

Các tin khác

The Komorebi giành giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026

The Komorebi giành giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026

Giải thưởng Asia Pacific Property Awards 2026 đánh dấu lần thứ hai chỉ trong vòng một năm khu The Komorebi (Vinhomes Royal Island) được xướng tên trên bản đồ kiến trúc châu Á, khẳng định sức hút của chuẩn sống wellness cùng phong cách kiến trúc Nhật Bản giữa lòng đảo Vũ Yên - thủ phủ mới của giới thượng lưu Hải Phòng.

Roadshow “hút” các nhà tư vấn, doanh nghiệp nước ngoài

Roadshow “hút” các nhà tư vấn, doanh nghiệp nước ngoài

Chiều ngày 15/5, sự kiện Roadshow (khảo sát thị trường và thu thập phản hồi) do Bộ Xây dựng tổ chức đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chuyên môn trong và ngoài nước, với mục tiêu giới thiệu gói thầu tư vấn TV02 - lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) cho Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Gần 1.000 Cửa hàng xăng dầu PVOIL đã sẵn sàng kinh doanh xăng E10

Gần 1.000 Cửa hàng xăng dầu PVOIL đã sẵn sàng kinh doanh xăng E10

Ngày 15/5, Tổng công ty Dầu Việt Nam – CTCP (PVOIL), thành viên của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 tại gần 1.000 cửa hàng xăng dầu trên cả nước, đánh dấu bước chuyển lớn trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học và chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam.

Hàng không và du lịch tìm giải pháp kích cầu du lịch

Hàng không và du lịch tìm giải pháp kích cầu du lịch

Giá vé máy bay cao, chi phí đầu vào tăng mạnh trong khi du khách thắt chặt chi tiêu đang tạo áp lực lớn lên ngành hàng không và du lịch. Tại tọa đàm “Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới?” do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 15/5, các chuyên gia cho rằng, cần đồng bộ giải pháp để phục hồi thị trường và kích cầu du lịch.

Người tiêu dùng ngày càng khắt khe, buộc ngành sữa Việt phải nâng chuẩn

Người tiêu dùng ngày càng khắt khe, buộc ngành sữa Việt phải nâng chuẩn

Khi người tiêu dùng ngày càng kỹ tính hơn trong việc chọn sữa, chất lượng không nằm ở tuyên bố “cao cấp” tự xưng, mà từ trải nghiệm thực tế  và  sự bảo chứng từ các tổ chức kiểm định uy tín. Ở vị thế “anh cả”, với gần 50 năm đồng hành cùng người Việt và một cam kết không đổi về chất lượng, Vinamilk khẳng định sự “cao cấp” với bảng thành tích quốc tế ấn tượng.

Shopee mở rộng các chương trình hỗ trợ chi phí cho người bán và gia tăng giá trị trải nghiệm

Shopee mở rộng các chương trình hỗ trợ chi phí cho người bán và gia tăng giá trị trải nghiệm

Nhằm tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng người bán và nâng cao hiệu quả kinh doanh trên nền tảng, trong Quý II/2026, Shopee triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ dành cho nhà bán hàng và người dùng. Các hoạt động tập trung vào hai trọng tâm gồm: Thêm 5 danh mục ngành hàng phục vụ nhu cầu thiết yếu được áp dụng giảm Phí Cố Định; Hỗ trợ nhà bán mới với chương trình hỗ trợ Phí Cố Định trong giai đoạn đầu kinh doanh

Bỏ qua biến động lãi suất, khách hàng "chốt" hợp đồng

Bỏ qua biến động lãi suất, khách hàng "chốt" hợp đồng

Trong khi thị trường vẫn đang quan sát những biến số về lãi suất, các nhà đầu tư sành sỏi đã quyết đoán "chốt" hợp đồng tại Sao Mai Residence. Họ không chờ đợi sự ổn định giả tạo của dòng tiền mà chọn sở hữu ngay hôm nay để đón đầu chu kỳ tăng giá của một dự án đã chính thức "về đích" hạ tầng.

Kinh tế tư nhân bền bỉ chống chịu và sẵn sàng bứt phá

Kinh tế tư nhân bền bỉ chống chịu và sẵn sàng bứt phá

Khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, đang tích lũy nội lực và sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông quyết liệt trong 12 đến 18 tháng tới.

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Trong khi giá vàng thế giới giảm cả trăm USD/ounce, thì giá vàng trong nước chỉ giảm 1 triệu đồng mỗi lượng, nới khoảng cách chênh lệch lên 17 triệu đồng/lượng.

Quảng Trị: Hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường

Quảng Trị: Hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường

Trong số các tỉnh ven biển Miền Trung, Quảng Trị là tỉnh có số lượng tàu cá lớn và nhiều ngư dân đi biển. Hiện nay, Quảng Trị có khoảng 4.600 đến 4.666 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên, trong đó có hơn 1.300 tàu hoạt động xa bờ. Nhằm hỗ trợ ngư dân, Quảng Trị đang có nhiều chính sách hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển bảo vệ ngư trường.

Khách hàng đổi tiền rách, hỏng không phải trình giấy tờ

Khách hàng đổi tiền rách, hỏng không phải trình giấy tờ

Nhiều nội dung mới đáng chú ý như việc đổi tiền rách, hỏng sẽ không phải trình giấy tờ, không giới hạn số lượng, hoặc phân cấp trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước khu vực xử lý, sẽ tạo thuận lợi cho khách hàng khi cần đổi tiền.