Bộ trưởng Cao Đức Phát: Không thể làm những việc không đúng thẩm quyền
Việc để công ty nước ngoài thuê đất trồng rừng ở các tỉnh biên giới một cách "quá tay" được dư luận cảnh tỉnh từ nhiều tháng trước, nay đến lượt đại biểu Quốc hội chất vấn trách nhiệm Bộ trưởng. Lắng nghe phần trả lời khá dài đầu giờ buổi sáng, đại biểu Nguyễn Văn Tuyết (Yên Bái) tỏ ý chưa hài lòng: "Tôi hỏi rõ nhưng Bộ trưởng trả lời không thẳng vào vấn đề của tôi". Bộ trưởng Cao Đức Phát giải thích: "Việc đó chúng ta phải cân nhắc kỹ các lợi ích kinh tế, an ninh, quốc phòng. Tôi sợ có nói gì hơn nữa thì vượt quá thẩm quyền". Gỡ khó cho Bộ trưởng, Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng bổ sung: Còn những vấn đề gì liên quan, ngày mai Phó Thủ tướng sẽ làm rõ thêm (Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Sinh Hùng trả lời chất vấn sáng 12/6).
Cho rằng nội dung trả lời không trúng, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hà (Hà Nội) đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm quản lý Nhà nước trong việc quản lý đất rừng, cho phép nhà đầu tư nước ngoài thuê đất nông nghiệp lâu năm, nhất là đất rừng biên giới. Bộ trưởng Cao Đức Phát giải thích, khi chấp thuận cho dự án nước ngoài đầu tư ở địa phương, các đồng chí ở địa phương đã thực hiện quy định luật pháp hiện hành. Tuy nhiên, Bộ trưởng thừa nhận có những nơi để xảy ra sơ suất trong cấp chứng nhận đầu tư, có nơi giao bao gồm cả đất mà trước đó đã giao cho dân. "Đấy là thiếu sót, tôi đề nghị UBND các tỉnh kiểm điểm trách nhiệm" - Bộ trưởng lưu ý trách nhiệm thuộc địa phương.
Tiếp tục truy rõ vấn đề, một số chất vấn đề nghị Bộ trưởng cho biết trách nhiệm cán bộ đã cấp phép vượt thực tế ra sao, nhất là diện tích rừng biên giới? Nếu không đúng, Bộ trưởng xử lý trách nhiệm thế nào và đề xuất Chính phủ xử lý nếu vượt thẩm quyền. Do vấn đề liên quan nhiều Bộ, phần trả lời của Bộ trưởng Cao Đức Phát được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng dành thời gian giải đáp cho Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng và Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh.
Tỏ rõ am hiểu lĩnh vực, Bộ trưởng Võ Hồng Phúc trả lời ngay: Việc phân cấp ở Luật Đầu tư rất tốt, thủ tục đơn giản tạo môi trường thuận lợi để trồng rừng. Nhưng qua phân cấp nảy sinh một số vấn đề. "Chúng tôi đã đi kiểm tra, thấy việc trồng rừng của nước ngoài khoảng 380.000ha, nhưng lại chủ yếu tập trung vào một công ty" - Bộ trưởng cho biết. Theo đó, những nơi nào không giao đúng, có ý đồ chiếm dụng nhiều đất đai, ảnh hưởng quốc phòng, an ninh thì cho dừng lại.
Liên quan các chất vấn về giá gạo, giá muối cũng như việc xuất khẩu gạo, xuất khẩu muối, Bộ trưởng Cao Đức Phát nhận được chia sẻ từ Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng. Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng, khi gia nhập tổ chức thương mại thế giới, ta bảo lưu bằng cách áp dụng cấp hạn ngạch nhập khẩu. Hàng năm căn cứ tình hình nhu cầu trong nước để cấp giấy phép nhập khẩu. Theo cam kết là nhập muối công nghiệp. "Nhập muối hạn ngạch tác động giá muối trong nước, chúng tôi có trách nhiệm việc này, tôi xin nhận trách nhiệm trước cử tri, Quốc hội" - người đứng đầu Bộ Công thương thẳng thắn.
Đại biểu Nguyễn Đức Hiền (Quảng Ngãi) đề cập góc độ mang tính xã hội học: chênh lệch thu nhập giàu nghèo ở nông thôn, thành thị, điều này kéo theo hệ lụy xã hội ra sao? Bộ trưởng Cao Đức Phát thừa nhận chênh lệch giàu nghèo là vấn đề lớn, thời gian qua có tình trạng thu nhập giữa nông dân và dân cư đô thị giãn ra. So với nhiều nước khác, mức độ chênh lệch không cao nhờ những nỗ lực phát triển nông nghiệp, nông thôn, đời sống cải thiện, sự giãn ra có xu hướng chậm lại.
Nhìn chung, phần chất vấn và trả lời chất vấn của Bộ trưởng Cao Đức Phát diễn biến khá đều và không nhiều gay cấn, vấn đề rộng nhưng dàn trải và thiếu lửa, ngoại trừ hai chất vấn thuộc về đại biểu Danh Út và Nguyễn Đình Xuân:
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân: Bộ trưởng là "tư lệnh" mà nói chỉ có hơn 300.000ha dự kiến cho thuê rừng chứ chưa cho thuê, nhưng nếu dư luận không phát hiện được thì rừng đã cho thuê. Vậy Bộ trưởng có phát hiện được không nếu dư luận không lên tiếng?… Tóm lại, căn cứ trên những điều Bộ trưởng đã phát biểu và cũng như qua giám sát thực tế nhiều năm nay tôi nhận thấy Bộ trưởng đã không hoàn thành nhiệm vụ của mình với tư cách là Bộ trưởng quản lý vấn đề rừng của đất nước và đã gây ra những nguy cơ cho đất nước trong vấn đề phòng, chống thiên tai bão lũ. Tôi đề nghị Bộ trưởng, các cơ quan của Quốc hội và Quốc hội xem xét chỉ số tín nhiệm trong lĩnh vực này.
Bộ trưởng Cao Đức Phát: Về vấn đề cho nước ngoài thuê rừng, Bộ NN&PTNT được giao trách nhiệm quản lý Nhà nước về rừng. Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao trách nhiệm quản lý Nhà nước về đất mà trong trường hợp này các địa phương được phân cấp và các địa phương cho thuê đất, chứ không cho thuê rừng. Vì thế các địa phương không hỏi ý kiến Bộ NN&PTNT khi cho thuê đất, chỉ khi có ý kiến của dư luận và được Thủ tướng Chính phủ giao thì chúng tôi tiến hành điều tra, có báo cáo với Chính phủ. Nói là có trách nhiệm không, rõ ràng chúng tôi phải có trách nhiệm cùng với các thành viên Chính phủ khác trước các vấn đề có liên quan của đất nước và chúng tôi luôn luôn cảm thấy trách nhiệm của mình. Tuy nhiên cũng không thể làm những việc mà không đúng thẩm quyền.
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân: Tôi xin Bộ trưởng sau kỳ họp này cho biên bản và danh sách những nhà khoa học nào đã đề xuất điều đó. Tôi cũng thông cảm với Bộ trưởng, thật ra Bộ trưởng không phải là người tự mình soạn thảo ra những thông tư đấy, có nhiều cơ quan tham mưu cho Bộ trưởng nhưng mà Bộ trưởng là người đứng đầu, Bộ trưởng cũng phải chịu trách nhiệm nếu như những văn bản đấy là trái pháp luật hoặc gây thiệt hại cho đất nước.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng: Đó là đại biểu trao đổi chứ không hỏi thêm, Bộ trưởng có thể trả lời bằng văn bản.
Đại biểu Danh Út: Bộ trưởng trả lời tôi bằng văn bản nhưng không đầy đủ. Tại kỳ họp này, Bộ trưởng có trả lời Nghị định xuất khẩu gạo đang trình Chính phủ nhưng đã là 3 kỳ rồi, Bộ trưởng vẫn nói đang xây dựng, vậy xin hỏi cụ thể là đến khi nào?
Bộ trưởng Cao Đức Phát: Những gì chúng tôi làm là hỗ trợ doanh nghiệp xúc tiến thương mại còn về xây dựng thương hiệu thuộc Bộ Công thương. Xây dựng thương hiệu là xây dựng, duy trì chất lương, uy tín. Về tính giá thành, Bộ Tài chính được Chính phủ giao hướng dẫn các địa phương tính, Bộ Tài chính có công văn việc này, các địa phương chủ động tiến hành, báo cáo tổng hợp, nhưng sản xuất lúa gạo ngay tại mỗi địa phương rất khác nhau. Thị trường là một thì không có giá riêng cho từng hộ, từng địa phương, giá tốt nhất là tiệm cận giá thế giới nên khó khăn về tính giá là như vậy…
Kết luận của Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng: Bộ trưởng hôm nay hứa thì mong Bộ trưởng cũng hết sức quan tâm, nhất là những việc sắp tới là cần phải đi xuống cơ sở để xem xét, xử lý giải quyết thì những vấn đề gì đề xuất để bổ sung, sửa đổi những luật pháp, cơ chế chính sách thì đấy là vai trò quản lý của Bộ.
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh: Chúng tôi ra quyết định thì trách nhiệm thuộc về chúng tôi
Buổi chiều, phiên chất vấn sống động ngay từ đầu với lĩnh vực bức xúc: bạo lực học đường, game online, quảng cáo, hoạt động quảng cáo, biểu diễn, mê tín, lễ hội tràn lan… Đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị) bức xúc: Bộ trưởng xử lý tình trạng nở rộ tràn lan cuộc thi hoa hậu, biểu diễn nghệ thuật như thế nào? Giải quyết tình trạng bạo lực học đường, bạo lực đường phố ra sao? Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh chia sẻ sự lo lắng của đại biểu, thừa nhận tình trạng trên cho thấy lĩnh vực tư tưởng đạo đức có vấn đề. "Lối sống ích kỷ, tham nhũng, chạy chức chạy quyền, cục bộ địa phương, tất cả những hiện tượng đó đặt ra vấn đề giải quyết thấu đáo. Nguyên nhân có nhiều, trong đó văn hoá độc hại từ hội nhập" - Bộ trưởng phân tích. Trả lời chất vấn về việc từ lúc làm Bộ trưởng tới nay, Bộ đã tham mưu giúp Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch ra sao để tăng cường sự quản lý Nhà nước. Việc xử lý vi phạm đến đâu? Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh thẳng thắn: "Tôi làm Bộ trưởng còn 3 tháng nữa là đúng 3 năm. Trong thời gian tôi làm, chúng tôi đã tham mưu, trình 3 văn bản luật, đã trình 1 nghị định, còn 2 nghị định nữa chậm, xin nhận khuyết điểm". Ông cũng cho biết Bộ đã trình Chính phủ ban hành 16 văn bản dưới luật về văn hóa, thể thao, du lịch.
Về xử lý vi phạm, người đứng đầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nêu dẫn chứng: đang quyết định thu hồi 1 di tích lịch sử cấp quốc gia, đình bản doanh nghiệp quảng cáo không đúng đăng ký, xử lý một số diễn viên hát bài không được cho phép. Chưa hài lòng, đại biểu Nguyễn Phụ Đông (Bắc Ninh) xoáy thêm: Bộ trưởng mới trả lời tôi một câu hỏi, tôi muốn hỏi trách nhiệm quản lý ngành đến đâu? Đại biểu Lê Như Tiến tiếp lời: Việc thu hồi giấy phép nguyên nhân là gì, trách nhiệm thuộc về ai?
Hỏi đâu đáp đấy, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh thẳng thắn: "Nguyên nhân do nghiên cứu không kỹ, không sát". Ông viện dẫn ví dụ vì sao thu hồi một di tích cấp quốc gia, địa phương đưa lên, nhưng "thực sự đây là bệnh quan liêu". Còn trách nhiệm thuộc về ai, ông nói: "Chúng tôi ra quyết định thì trách nhiệm thuộc về chúng tôi, xin nhận khuyết điểm". Còn đình chỉ nghệ sỹ phải do đơn vị cấp giấy phép, họ có quyền cấp phép thì có quyền thu hồi.
Liên quan phần chất vấn, trả lời chất vấn Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh có các "bộ đồng hành" như Thông tin, Truyền thông, Đài Truyền hình Việt Nam.
Chủ đề game online thực sự bức xúc trong nhiều chất vấn khá dồn dập. "Vũ trường, karaoke thì chúng tôi quản lý, còn game online do Bộ Thông tin Truyền thông". Không bỏ trống trách nhiệm lĩnh vực, lập tức người đứng đầu Bộ Thông tin và Truyền thông được Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng "điểm tên". Bộ trưởng Lê Doãn Hợp phân trần: Quản lý game online, kỳ trước chúng tôi đã báo cáo, nay đã tập trung xử lý tốt được 4 việc. Kiểm tra 641 đại lý, cảnh cáo 61, còn lại phạt tiền và xử lý khác. Ông trần tình thêm: "Chúng tôi nhận thức được phải làm mạnh để Quốc hội hỏi thì tôi có cơ sở trả lời. Hiện chúng tôi làm dự thảo Nghị định quản lý game online 7 lần, dự kiến tháng 6 này trình Thủ tướng ban hành". Đã chỉ đạo ra đời mạng xã hội Việt
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân: Xã hội quan tâm việc một số học sinh đánh nhau, tung clip lên mạng. Ngoài hành vi tự nhiên, còn ảnh hưởng các hình mẫu trên mạng. Trong nhà trường, không có hình mẫu nào về đánh nhau. Chỉ có môi trường, các em quan sát và thực hành đánh nhau ảo, đó là game online. Qua khảo sát cho thấy, trong các trò chơi game thì 77% là bạo lực, 9% có tính cờ bạc, chỉ có 14% là bóng đá, múa, đua xe. Khi chơi trên game online tạo phản xạ rất không tốt nhưng chưa có chế tài nào. Kiểm tra vùng đô thị cho thấy 2/3 học sinh tiểu học chơi từ 1 đến 8 lần/tuần, cấp THCS là 81%, đại học là 75%. Đây là yếu tố gây nguy cơ bạo lực. Dự kiến, tới đây khảo sát các địa phương còn lại để có bức tranh rõ hơn, đồng thời nên có thảo luận những trò chơi nào cho phép, trò chơi nào không, ở mức độ nào. Ở các nước, trò chơi bạo lực được phép nhưng quy định độ tuổi. Đồng thời, điểm chơi game phải quản lý chặt chẽ.
Cởi mở và có phần hài hước, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh nói về game onlie ngay trong gia đình mình: "Gia đình tôi cũng nối mạng Internet, trước đây, lúc rỗi, tôi có chơi game, các con cũng vậy. Nhưng không có game bạo lực, game nội dung xấu mà chỉ chơi game vui vẻ, lành mạnh" - Bộ trưởng cam kết.
Đại biểu Trần Quốc Khánh (Hà Nội): Lễ hội bây giờ tràn lan, có nơi chỉ để lập kỷ lục, phô trương, có lễ hội mang màu sắc mê tín, Bộ trưởng quản lý thế nào?
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh: Lễ hội có nhiều tồn tại nhưng cái lớn nhất của lễ hội là tạo đời sống văn hoá tinh thần, tâm linh cho người dân, qua đó cũng nhằm quảng bá hình ảnh đất nước (Bộ trưởng trả lời phần này khá dài xung quanh ưu điểm của lễ hội, một số tồn tại).
Đại biểu Trần Thị Quốc Khánh: Tôi nghĩ Bộ trưởng trả lời hơi dài dòng, thực tế lễ hội còn tràn lan, cho thấy công tác quản lý Nhà nước về lễ hội còn yếu kém, cử tri muốn Bộ phải có trách nhiệm hơn nữa chứ chúng ta không có nhiều thời gian để bàn luận các ưu điểm lễ hội.
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh: Đúng là có vấn đề của lãng phí, thương mại hóa. Thực ra ta đã quán triệt trong toàn ngành về điều này, nhưng quản lý lễ hội là đã có phân cấp rồi chứ nói mà không rõ, đồng thời nói mà không thấy hết hai mặt ưu điểm, hạn chế của nó cũng không được.
Kết luận của Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng: Bộ trưởng đề cập nhiều vấn đề nhưng cũng chưa đầy đủ, song qua các vấn đề đã nêu đòi hỏi phải nghiêm túc xem xét. Đây là lĩnh vực ngấm rất lâu, rất sâu, không chỉ có hậu quả trước mắt.
| Đại biểu Nguyễn Đình Xuân nhấp chén chè bên hành lang Quốc hội ngay sau giờ chất vấn, dường như ông vẫn có gì đó muốn được giãi bày thêm… - Vấn đề quản lý rừng thiếu sót thì rõ rồi, nhưng nhiều người để ý đến chất vấn của đại biểu ở chỗ: mạnh dạn kiến nghị Quốc hội cho xem xét chỉ số tín nhiệm của Bộ trưởng Cao Đức Phát. Điều này dường như hơi "lạc dòng"? Tôi biết điều này chỉ có thể được thực hiện khi có ít nhất 20% đại biểu đồng tình. - Thực tế Quốc hội chưa có tiền lệ như vậy, ông có cho rằng đặt vấn đề lấy phiếu tín nhiệm trong trường hợp này là khắt khe, không khả thi? Thật ra, nếu như việc xảy ra một lần đầu, đơn lẻ thì tôi đã không làm như thế. Mà đây là việc có hệ thống, bắt đầu từ quy hoạch lại rừng, từ rừng phòng hộ đến rừng trồng… Và những việc làm đó là trái pháp luật, kể cả đối với Nghị quyết 66. - Vẫn biết còn nhiều tồn tại, nhưng ông có nghĩ sự mạnh bạo và dường như đơn lẻ đó dễ làm mất lòng? Thật ra không ai muốn làm mất lòng người khác, đặc biệt về phương diện nào đó cũng là cấp trên của mình. Nhưng tôi không làm vậy cũng không còn phương tiện nào khác và tôi buộc phải nói ra điều ấy và tôi chấp nhận những cái về sau… |
